Hà Nội thí điểm dùng AI dự báo, cảnh báo nguy cơ mất an toàn hệ thống điện

Trong giai đoạn 2026-2027, Hà Nội sẽ triển khai thí điểm sử dụng và huấn luyện AI để dự báo, cảnh báo nguy cơ mất an toàn hệ thống, thiết bị điện.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Hà Nội Dương Đức Tuấn vừa ký Quyết định số 4318/QĐ-UBND phê duyệt Đề án “Ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI) để dự báo, cảnh báo nguy cơ mất an toàn hệ thống, thiết bị điện trên địa bàn Thành phố”.

Theo Đề án, Hà Nội đặt mục tiêu đến hết năm 2026 hoàn thành danh mục dữ liệu tối thiểu, mô hình dữ liệu, phương án phân quyền, quy trình kết nối, chia sẻ dữ liệu phục vụ triển khai. Tổng công ty Điện lực TP Hà Nội (EVNHANOI) và các đơn vị điện lực chuẩn bị hạ tầng kỹ thuật, dữ liệu, phương án vận hành và nguồn lực; đồng thời hoàn thiện bộ tiêu chí, chỉ số rủi ro để phục vụ thí điểm.

Trong giai đoạn 2026-2027, Thành phố sẽ triển khai thí điểm sử dụng và huấn luyện AI để dự báo, cảnh báo nguy cơ mất an toàn hệ thống, thiết bị điện.

Dữ liệu phục vụ mô hình được tích hợp từ nhiều nguồn, gồm tiêu thụ điện, phụ tải, sự cố lưới điện, kiểm tra an toàn điện, cháy nổ liên quan đến điện, PCCC và cứu nạn cứu hộ, xây dựng, phản ánh hiện trường cùng các dữ liệu khác tại địa bàn thí điểm.

Bộ tiêu chí rủi ro được xây dựng theo 3 nhóm chính. Nhóm kỹ thuật điện tập trung vào các dấu hiệu như bất thường phụ tải, tăng trưởng phụ tải đột biến, quá tải kéo dài, tần suất sự cố, cảnh báo thiết bị, dấu hiệu phát nhiệt, rò điện hoặc chập điện khi có dữ liệu.

Nhóm PCCC và cứu nạn cứu hộ đánh giá lịch sử cháy nổ liên quan đến điện, loại hình cơ sở có nguy cơ, mật độ người, tình trạng tuân thủ quy định PCCC, điều kiện thoát nạn và kết quả khắc phục sau kiểm tra.

Nhóm công trình, địa bàn và hành vi sử dụng điện tập trung vào nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh, nhà cho thuê, kho hàng, bãi giữ xe, điểm sạc và trạm sạc điện, khu dân cư mật độ cao, công trình vi phạm trật tự xây dựng và phản ánh của người dân.

Đáng chú ý, AI chỉ được xác định là công cụ hỗ trợ phân tích, cảnh báo và đưa ra khuyến nghị, không thay thế trách nhiệm chuyên môn của cơ quan, đơn vị có thẩm quyền. Các cảnh báo mức cao và rất cao phải được xác thực bằng đối chiếu dữ liệu đa nguồn hoặc kiểm tra thực địa trước khi chuyển thành nhiệm vụ kiểm tra, xử lý.

Giai đoạn 2028-2030, Hà Nội sẽ mở rộng mô hình dựa trên kết quả thí điểm, tích hợp với Trung tâm Điều hành thông minh (IOC), Trung tâm giám sát, điều hành an toàn thông tin (SOC), nền tảng dữ liệu đô thị và iHanoi.

Mục tiêu là hình thành bản đồ rủi ro an toàn điện của Thành phố, đồng thời xây dựng hệ thống KPI đánh giá hiệu quả, trong đó có các chỉ số về tỷ lệ cảnh báo đúng, cảnh báo giả và độ chính xác dự báo của mô hình AI.

Các cảnh báo, bản đồ rủi ro, tình trạng xử lý và báo cáo tổng hợp sẽ được kết nối với IOC để phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành. Trên iHanoi, Thành phố dự kiến phát triển chuyên mục hoặc mini app về tư vấn, cảnh báo an toàn điện, PCCC trong sử dụng điện, tiếp nhận phản ánh hiện trường và hướng dẫn người dân tự kiểm tra, khắc phục các nguy cơ thường gặp.

Theo Đề án, EVNHANOI và các đơn vị điện lực giữ vai trò chủ trì về kỹ thuật, dữ liệu điện và vận hành hệ thống; Sở Công Thương thực hiện chức năng quản lý nhà nước, điều phối, đôn đốc và tổng hợp. Sở Khoa học và Công nghệ khai thác hạ tầng Trung tâm AI của Thành phố để hỗ trợ phân tích, dự báo và phát hiện bất thường.

Đề án dự kiến được thí điểm tại phường Xuân Đỉnh, phường Giảng Võ và phường Tây Hồ, trước khi đánh giá, hoàn thiện và nhân rộng trên địa bàn Hà Nội.