Hà Nội: Thí điểm tiêu dùng số tại 10 điểm, chợ, cụm hộ kinh doanh

Hà Nội thí điểm tiêu dùng số tại ít nhất 10 điểm, chợ, cụm hộ kinh doanh. Ảnh: TTXVN

Đây là những chỉ tiêu trong Kế hoạch số 403/KH-UBND ngày 19/10/2026 về triển khai Đề án “Thí điểm mô hình tiêu dùng số và bảo trợ thương mại điện tử thành phố Hà Nội” giai đoạn 2026-2028, do Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Xuân Lưu ký ban hành.

Kế hoạch nhằm hình thành mô hình quản trị tiêu dùng số cấp thành phố, thúc đẩy thương mại điện tử, kinh tế số ngành Công Thương và tăng cường niềm tin của người tiêu dùng. Qua đó, hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh, chủ thể OCOP, làng nghề, cơ sở sản xuất, kinh doanh tham gia môi trường số an toàn, minh bạch.

Thành phố sẽ xây dựng cơ chế điều phối, tiêu chí, dữ liệu, tiếp nhận phản ánh, giám sát và cảnh báo rủi ro trong hoạt động tiêu dùng số; không xây dựng nền tảng thương mại điện tử mới của Nhà nước. Việc triển khai kế thừa, lồng ghép với các chương trình hiện có, đặc biệt là Chương trình “Gian hàng số - nâng tầm thương nhân Thủ đô”.

Đến năm 2028, thành phố phấn đấu 80% sản phẩm tham gia mô hình có truy xuất điện tử hoặc mã định danh phù hợp; toàn bộ chủ thể tham gia được hướng dẫn công khai thông tin bắt buộc. Ít nhất 90% phản ánh, kiến nghị thuộc phạm vi tiếp nhận được phân loại, chuyển xử lý đúng hạn. Thành phố dự kiến tổ chức 20 lớp, chương trình đào tạo, tập huấn, hướng dẫn; mức hài lòng của chủ thể tham gia sau hỗ trợ, tập huấn đạt tối thiểu 80%.

Theo lộ trình, từ quý IV/2026 đến quý I/2027, thành phố thành lập tổ công tác, nhóm điều phối; hoàn thiện bộ tiêu chí, quy chế phối hợp, quy trình tiếp nhận phản ánh, mẫu dữ liệu; lựa chọn địa bàn, chủ thể và sản phẩm thí điểm đợt đầu.

Trong quý I và quý II/2027, chuyên trang hoặc mô-đun phục vụ mô hình sẽ được vận hành thử; thiết lập kênh phản ánh, mã hồ sơ và bảng điều hành số phiên bản đầu tiên. Việc thí điểm được triển khai tại tối thiểu 5 điểm, chợ, cụm hộ kinh doanh, gắn với chuẩn hóa hồ sơ chủ thể, sản phẩm và hỗ trợ trực tiếp tại địa bàn.

Trong nửa cuối năm 2027, thành phố đánh giá kết quả đợt đầu, điều chỉnh tiêu chí, quy trình, biểu mẫu; mở rộng địa bàn, nhóm sản phẩm khi đủ điều kiện. Năm 2028, thành phố đánh giá tác động, chuẩn hóa mô hình, tổng kết và đề xuất phương án duy trì, mở rộng hoặc tích hợp vào các chương trình phát triển thương mại điện tử, kinh tế số và chuyển đổi số giai đoạn tiếp theo.

Một nội dung trọng tâm là thiết lập công cụ tiếp nhận phản ánh theo mã hồ sơ thống nhất. Các phản ánh được phân loại theo nhóm vấn đề như đổi trả, hoàn tiền; hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc; quảng cáo sai sự thật; gian lận thanh toán; dữ liệu cá nhân; logistics và tranh chấp giao dịch. Thành phố cũng nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo có kiểm soát để hỗ trợ phân loại phản ánh, nhận diện từ khóa rủi ro, gom nhóm vụ việc lặp lại và gợi ý đầu mối xử lý.

Tại các chợ, điểm bán thí điểm, việc triển khai tập trung vào rà soát quầy hàng, hộ kinh doanh; bố trí mã QR thanh toán, mã QR phản ánh; công khai thông tin quầy hàng và tổ chức điểm hỗ trợ tiêu dùng số. Hộ kinh doanh, tiểu thương, chủ thể OCOP, làng nghề và doanh nghiệp nhỏ được tập huấn thực hành về vận hành gian hàng số, chụp và đăng sản phẩm, thanh toán số, phát trực tiếp bán hàng đúng quy định, truy xuất nguồn gốc, giao nhận, đổi trả và xử lý phản ánh.

Thành phố yêu cầu bộ tiêu chí lựa chọn địa bàn, chủ thể, sản phẩm, gian hàng và đối tác nền tảng phải có thang điểm, hồ sơ minh chứng, ngưỡng tham gia, cơ chế hỗ trợ hoàn thiện, tạm dừng và đưa ra khỏi phạm vi thí điểm. Việc xác định chủ thể, gian hàng, sản phẩm đáp ứng tiêu chí tham gia mô hình chỉ có giá trị tại thời điểm đánh giá; không được sử dụng như chứng nhận chất lượng, bảo lãnh giao dịch hoặc thay thế giấy phép, chứng nhận chuyên ngành.

Thông điệp truyền thông được xác định là người bán rõ danh tính, sản phẩm rõ nguồn gốc, giao dịch có chứng từ, phản ánh có đầu mối. Thành phố huy động doanh nghiệp nền tảng, ngân hàng, ví điện tử, đơn vị logistics, truy xuất nguồn gốc, hiệp hội, cơ sở đào tạo và viện nghiên cứu tham gia theo cơ chế xã hội hóa, tự nguyện, công khai, không độc quyền.

Cùng với hỗ trợ kinh doanh trên môi trường số, Hà Nội thiết lập cơ chế phối hợp kiểm tra, giám sát hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc, gian lận thương mại, quảng cáo sai sự thật, lừa đảo trực tuyến, gian lận thanh toán và xâm phạm dữ liệu cá nhân trong phạm vi mô hình.