Hà Nội: Thu hồi các lô đất không đủ điều kiện xây dựng

Ngôi nhà “siêu mỏng” trên tuyến đường Nguyễn Tuân-Nguyễn Huy Tưởng. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

Nhằm bảo đảm trật tự, kỷ cương và mỹ quan đô thị, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội vừa có văn bản số 11616/SNNMT-QHKHSDĐ hướng dẫn Ủy ban nhân dân các xã, phường quản lý, xử lý đối với các thửa đất có phần diện tích còn lại sau thu hồi không đủ điều kiện về diện tích tối thiểu để xây dựng công trình.

Đây là một trong những giải pháp nhằm giải quyết các tồn tại về trật tự, văn minh đô thị trong quá trình triển khai xây dựng các tuyến đường trên địa bàn thành phố, đồng thời hạn chế phát sinh tình trạng nhà, đất có hình dạng không phù hợp sau khi thực hiện thu hồi đất.

Bảo đảm quyền lợi người sử dụng đất, giữ gìn mỹ quan đô thị

Theo hướng dẫn của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, căn cứ các quy định của Luật Đất đai năm 2024, đối với thửa đất sau khi Nhà nước thu hồi mà phần diện tích còn lại nhỏ hơn diện tích tối thiểu theo quy định của thành phố, trường hợp người sử dụng đất đồng ý thu hồi thì cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện thu hồi, bồi thường, hỗ trợ theo quy định.

Trường hợp người sử dụng đất không đồng ý thu hồi phần diện tích còn lại, việc quản lý, sử dụng diện tích đất này phải tuân thủ các quy định về quy hoạch, kiến trúc và xây dựng.

Theo Quy chế Quản lý kiến trúc thành phố Hà Nội, các lô đất tiếp giáp mặt đường có diện tích dưới 15m² không được phép xây dựng công trình.

Đối với một số trường hợp đặc biệt nhằm hoàn thiện tuyến phố, bảo đảm cảnh quan đô thị, các lô đất có diện tích dưới 15m² nhưng kích thước cạnh từ 3m trở lên, đủ điều kiện tổ chức không gian chức năng, có thể được xem xét xây dựng trên cơ sở hợp khối kiến trúc, bảo đảm sự đồng nhất với công trình nhà ở liền kề.

Đối với các lô đất có diện tích lớn hơn 15m² nhưng có một cạnh nhỏ hơn 3m, chỉ được phép xây dựng công trình cao một tầng, chiều cao không quá 4,5m.

Các quy định này nhằm kiểm soát việc xây dựng trên những phần diện tích đất còn lại sau thu hồi, tránh hình thành các công trình không bảo đảm điều kiện về diện tích, kích thước, gây ảnh hưởng cảnh quan và trật tự đô thị.

Nhà siêu mỏng, siêu méo, trên trục đường vành đai 2. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

Vận động hợp thửa, hợp khối để hạn chế nhà “siêu mỏng, siêu méo”

Để xử lý căn cơ tình trạng các thửa đất có hình dạng, kích thước không phù hợp sau khi thực hiện các dự án giao thông, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đề nghị Ủy ban nhân dân các xã, phường tăng cường tuyên truyền, vận động người sử dụng đất thực hiện hợp thửa hoặc hợp khối công trình nhà ở liền kề.

Mục tiêu là hình thành các lô đất có quy mô diện tích từ 15m² trở lên, đồng thời bảo đảm chiều rộng mặt tiền và chiều sâu từ 3m trở lên, đáp ứng điều kiện để quản lý và sử dụng đất, xây dựng công trình theo quy định.

Việc vận động người dân hợp thửa, hợp khối được xác định là giải pháp quan trọng nhằm hạn chế phát sinh các công trình có diện tích quá nhỏ, hình dạng méo mó, không bảo đảm yêu cầu về kiến trúc, qua đó góp phần nâng cao chất lượng không gian đô thị tại các tuyến đường mới được đầu tư, mở rộng.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, hiện Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội đã giao Sở Tư pháp chủ trì rà soát, căn cứ các quy định của Luật Thủ đô năm 2026 để tham mưu, đề xuất Ủy ban nhân dân thành phố ban hành quy định mới về việc xử lý các trường hợp không đủ điều kiện tồn tại sau khi Nhà nước thu hồi đất.

Trong thời gian chờ các quy định mới được ban hành, Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị Ủy ban nhân dân các xã, phường tăng cường quản lý đất đai, trật tự xây dựng; thực hiện nghiêm các quy định hiện hành, không để phát sinh công trình xây dựng trái phép hoặc những trường hợp gây ảnh hưởng đến mỹ quan, trật tự đô thị tại các tuyến đường mới mở sau khi Nhà nước thực hiện thu hồi đất.

Việc quản lý chặt chẽ các phần diện tích đất còn lại sau thu hồi không chỉ góp phần bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất mà còn là yêu cầu cần thiết để tổ chức không gian đô thị đồng bộ, văn minh, hạn chế tình trạng nhà “siêu mỏng, siêu méo” trên địa bàn Thủ đô.