Tránh tư duy 'phô diễn bê tông sát mép nước' khi lập kiến trúc ven biển

Phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh

Chiều 17/8, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý đối với Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc cùng một số dự án quan trọng khác.

Liên quan đến dự án này, Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, có ý kiến đề nghị làm rõ hướng dẫn về tiêu chí xác định “khu vực có nguy cơ chịu ảnh hưởng của rủi ro thiên tai” đối với việc áp dụng mẫu thiết kế kiến trúc thích ứng biến đổi khí hậu và phòng, chống thiên tai nhằm đảm bảo tính khả thi trên thực tế.

Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh. (Ảnh: QH)

Nhóm ý kiến này cũng lưu ý không áp dụng máy móc, tránh phát sinh thêm thủ tục, chi phí cho người dân; giao Chính phủ quy định cơ sở xác định mức độ rủi ro, xây dựng lộ trình chuẩn hóa quy cách xây dựng và giao chính quyền địa phương triển khai thực hiện.

Bên cạnh đó, có ý kiến đề nghị thể chế hóa rõ nét Nghị quyết số 20 của Trung ương về chiến lược phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh, cụ thể: Khi lập, điều chỉnh quy chế quản lý kiến trúc tại 21/34 tỉnh, thành phố có biển, bắt buộc phải xây dựng một chương riêng hoặc một bộ tiêu chí riêng cho vùng ven biển và hải đảo để định hướng phát triển và tránh tư duy “phô diễn bê tông sát mép nước”.

Tiếp thu, giải trình các ý kiến này, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết khu vực có nguy cơ chịu ảnh hưởng của rủi ro thiên tai được xác định khi lập quy hoạch theo quy định, trong đó bao gồm quy hoạch đô thị và nông thôn. Luật sửa đổi lần này đã quy định mẫu thiết kế kiến trúc đáp ứng tiêu chí bền vững, thân thiện với môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu và phòng, chống thiên tai.

Bên cạnh đó, Chính phủ cũng thống nhất với ý kiến của đại biểu Quốc hội về việc sửa đổi, bổ sung Luật Kiến trúc bảo đảm bao quát các yêu cầu phát triển mới theo chiến lược phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh.

Trong đó, bao gồm kiến trúc xanh, kiến trúc thông minh, không gian ngầm, kiến trúc vùng biển, đảo, đô thị và khu kinh tế đặc thù, bảo đảm kiến trúc là một nguồn lực phát triển, lấy con người và chất lượng không gian làm trung tâm, gắn bảo tồn với lợi ích kinh tế.

Giám sát chặt chẽ phân cấp, ủy quyền

Đại diện cơ quan thẩm tra, Phó Chủ nhiệm Ủy ban KHCN&MT Trần Văn Khải cho biết, qua rà soát, đối chiếu, Thường trực Ủy ban thấy rằng dự thảo Luật đã có những bước tiến đáng kể trong cải cách thủ tục hành chính, chuyển dịch mạnh mẽ phương thức quản lý từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm” trên nền tảng dữ liệu số.

Các đại biểu tại phiên họp. (Ảnh: QH)

Tuy nhiên, một số điều khoản vẫn thiên về nguyên tắc chung, giao Chính phủ quy định chi tiết nhiều nội dung cốt lõi; đồng thời, việc phân cấp, phân quyền và cắt giảm thủ tục hành chính tại một số khâu chưa đi kèm với thiết chế kiểm soát chuyên môn tương xứng, tiềm ẩn rủi ro trong công tác quản lý nhà nước về không gian và cảnh quan kiến trúc.

Để bảo đảm dự thảo Luật đạt chất lượng cao nhất, cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ chỉ đạo các cơ quan liên quan tiếp tục nghiên cứu, rà soát, giải trình, tiếp thu thấu đáo những nội dung cần lưu ý.

Đặc biệt, cần thiết kế các công cụ giám sát chặt chẽ trong phân cấp, ủy quyền, bảo đảm tuân thủ nghiêm ngặt Quy định của Bộ Chính trị về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lợi ích nhóm trong công tác xây dựng pháp luật.

Về điều kiện thực thi, cần khẩn trương hoàn thiện các dự thảo Nghị định hướng dẫn và ưu tiên nguồn lực để hoàn thiện Hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về hành nghề kiến trúc. Đảm bảo hạ tầng số sẵn sàng vận hành đồng bộ trước ngày 1/3/2027 (ngày Luật có hiệu lực) nhằm tránh tạo ra “khoảng trống” quản lý.