Hà Nội thúc tiến độ xây dựng bãi đỗ xe, mỗi phường phải khởi công ít nhất 2 dự án trong năm 2027
Trong bối cảnh mới có 72/1.690 bãi đỗ xe theo quy hoạch được đưa vào khai thác, Hà Nội đặt mục tiêu mỗi phường trong khu vực Vành đai 3 khởi công tối thiểu 2 bãi đỗ xe trong năm 2027, nhằm từng bước giải quyết tình trạng thiếu chỗ đỗ phương tiện trên địa bàn.
Hơn 92% bãi đỗ xe theo quy hoạch chưa được triển khai
Theo rà soát của Sở Xây dựng Hà Nội, hệ thống bãi đỗ xe công cộng trên địa bàn thành phố đang phát triển chậm so với quy hoạch. Trong tổng số 1.690 bãi đỗ xe được xác định theo Quy hoạch bến xe, bãi đỗ xe, trung tâm tiếp vận và trạm dừng nghỉ đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, hiện mới có 72 bãi được đưa vào khai thác, sử dụng, chiếm khoảng 4,3%.
Ngoài ra, có 61 bãi đỗ xe đang triển khai đầu tư xây dựng, tương đương 3,6%. Như vậy, còn tới 1.557 vị trí, chiếm 92,1% tổng số bãi đỗ xe theo quy hoạch, chưa được triển khai.

Hình ảnh vị trí bãi xe tại nút giao Xã Đàn.
Thực trạng này cho thấy khoảng cách lớn giữa quy hoạch và khả năng đáp ứng nhu cầu đỗ xe thực tế của người dân Thủ đô. Trong bối cảnh số lượng phương tiện cá nhân tiếp tục gia tăng, quỹ đất dành cho giao thông tĩnh còn hạn chế, tình trạng ô tô đỗ dưới lòng đường, trên vỉa hè và tại các khu dân cư vẫn diễn ra ở nhiều nơi.
Lý giải nguyên nhân, Sở Xây dựng cho biết, một số vị trí bãi đỗ xe được quy hoạch thiếu tính khả thi, nằm xen kẹt trong khu dân cư hiện hữu, diện tích nhỏ, vướng giải phóng mặt bằng hoặc chồng lấn với các dự án khác.
Đáng chú ý, nhiều bãi đỗ xe ngầm được quy hoạch tại vườn hoa, công viên khu vực nội đô có suất đầu tư rất lớn. Trong khi đó, quy hoạch mới chủ yếu xác định vị trí, quy mô mà chưa làm rõ các chỉ tiêu cụ thể như mật độ xây dựng, tầng cao, tỷ lệ diện tích dịch vụ đối với từng vị trí.
Bên cạnh những vướng mắc về quy hoạch, nguồn lực đầu tư cũng là bài toán không nhỏ. Theo phân cấp hiện hành, phần lớn bãi đỗ xe công cộng thuộc trách nhiệm đầu tư của ngân sách cấp xã, phường. Tuy nhiên, khả năng cân đối ngân sách tại nhiều địa phương còn hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu đầu tư những công trình có quy mô lớn, đặc biệt là bãi đỗ xe ngầm và cao tầng.
Thời gian chuẩn bị, thẩm định, phê duyệt chủ trương đầu tư nhiều dự án thường kéo dài từ 2-3 năm. Một số dự án còn gặp khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng, năng lực tài chính của nhà đầu tư và hiệu quả kinh tế.
Ưu tiên 29 vị trí bãi đỗ xe trong khu vực Vành đai 3
Để tháo gỡ những điểm nghẽn, đẩy nhanh tiến độ phát triển hệ thống bãi đỗ xe, Sở Xây dựng Hà Nội đã rà soát, phân loại 301 vị trí bãi đỗ xe trong khu vực Vành đai 3 theo mức độ ưu tiên. Trong đó, có nhóm vị trí đủ điều kiện triển khai ngay; nhóm cần điều chỉnh quy hoạch chi tiết, giải phóng mặt bằng và nhóm cần xem xét điều chỉnh chức năng sử dụng đất.
Cùng với đó, Sở Xây dựng đã giới thiệu hiện trạng, quy hoạch, chính sách ưu đãi và kêu gọi các nhà đầu tư, doanh nghiệp tham gia triển khai 29 bãi đỗ xe ưu tiên từ Vành đai 3 trở vào. Trong số này, có 14 vị trí nằm trong Vành đai 2 và 15 vị trí thuộc khu vực từ Vành đai 2 đến Vành đai 3.
Nhằm thu hút nguồn lực xã hội hóa, thành phố hiện áp dụng một số chính sách hỗ trợ đầu tư. Cụ thể, nhà đầu tư dự án bãi đỗ xe được hỗ trợ 50% lãi vay đối với khoản vay tại Quỹ Đầu tư phát triển thành phố, thời gian hỗ trợ tối đa 5 năm.
Đối với các công trình bãi đỗ xe ngầm, nhà đầu tư còn được hưởng chính sách ưu đãi về tiền thuê đất, tiền sử dụng không gian ngầm và được khai thác một phần diện tích sàn phục vụ dịch vụ thương mại, hỗ trợ trông giữ xe theo quy định.
Tuy nhiên, theo đánh giá của Sở Xây dựng, các cơ chế hiện hành vẫn chưa đủ sức hấp dẫn đối với nhiều nhà đầu tư, nhất là các dự án bãi đỗ xe nổi, cao tầng. Nguyên nhân chủ yếu do suất đầu tư lớn, thời gian thu hồi vốn dài, trong khi các điểm trông giữ xe tự phát trên lòng đường, hè phố vẫn tồn tại, tạo ra sự cạnh tranh thiếu bình đẳng với những dự án được đầu tư bài bản.
Trên cơ sở rà soát, Sở Xây dựng kiến nghị UBND TP Hà Nội giao UBND các xã, phường trong khu vực Vành đai 3 xây dựng kế hoạch đầu tư, sắp xếp thứ tự ưu tiên triển khai các dự án đến năm 2030.
Đáng chú ý, trong năm 2027, mỗi phường phấn đấu khởi công và xây dựng tối thiểu 2 bãi đỗ xe bằng nguồn ngân sách địa phương. Các địa phương có trách nhiệm phối hợp với Sở Tài chính rà soát khả năng cân đối nguồn lực, báo cáo thành phố xem xét hỗ trợ đầu tư; đồng thời xác định nhu cầu tái định cư phục vụ giải phóng mặt bằng các dự án theo quy hoạch.
Sở Xây dựng được đề xuất làm đầu mối đôn đốc, giám sát tiến độ chuẩn bị đầu tư và xây dựng các dự án. Cơ quan này cũng sẽ rà soát quy hoạch hiện hành, loại bỏ những vị trí bãi đỗ xe không còn phù hợp, khó khả thi và bổ sung các vị trí cần thiết, bảo đảm điều kiện triển khai trên thực tế.
Đối với Sở Tài chính, Sở Xây dựng kiến nghị nghiên cứu bố trí riêng nguồn kinh phí từ ngân sách thành phố cho đầu tư phát triển hệ thống bãi đỗ xe trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030. Đồng thời, rà soát, phân loại và xử lý dứt điểm các dự án chậm triển khai, xem xét thu hồi đối với những trường hợp vi phạm theo quy định.
Một đề xuất đáng chú ý khác là giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan nghiên cứu, tham mưu kiến nghị Chính phủ, Quốc hội sửa đổi, bổ sung Luật Đất đai theo hướng Nhà nước thu hồi toàn bộ diện tích đất trong phạm vi dự án bãi đỗ xe theo quy hoạch, bao gồm cả phần diện tích khai thác dịch vụ thương mại và dịch vụ hỗ trợ.
Việc đặt mục tiêu mỗi phường khởi công ít nhất 2 bãi đỗ xe trong năm 2027 được kỳ vọng tạo chuyển biến trong phát triển hạ tầng giao thông tĩnh của Hà Nội. Tuy nhiên, để mục tiêu này trở thành hiện thực, bài toán về quỹ đất, nguồn vốn, thủ tục đầu tư và giải phóng mặt bằng cần sớm được tháo gỡ, thay vì để các vị trí bãi đỗ xe tiếp tục nằm trên quy hoạch trong nhiều năm.

