Hà Nội trước chặng nước rút tăng trưởng: Khơi thông 'điểm nghẽn' để về đích

Bí thư thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng kiểm tra các công trình triển khai trên địa bàn thành phố. (Ảnh: TTXVN)

Mặc dù đối mặt với nhiều biến động từ bối cảnh toàn cầu, kinh tế Thủ đô 9 tháng năm 2026 đã ghi nhận đà phục hồi mạnh mẽ với mức tăng trưởng GRDP đạt 8,85%. Tuy nhiên, để chạm tới mục tiêu tăng trưởng “hai con số” cả năm, Hà Nội đang cần những giải pháp đột phá để khơi thông các điểm nghẽn về đầu tư công và vật liệu xây dựng trong quý 4/2026.

Đà tăng tốc rõ nét qua từng quý

Báo cáo từ Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế-xã hội Hà Nội cho thấy trong 9 tháng năm 2026, tình hình kinh tế-xã hội Thủ đô ghi nhận đà tăng tốc rõ nét qua từng quý. Tăng trưởng GRDP 9 tháng ước đạt 8,85%, cao hơn đáng kể so với mức 7,92% của cùng kỳ năm 2025.

Điểm nhấn đáng chú ý nhất nằm ở sự bứt phá của quý 3/2026 với mức tăng trưởng 10,02%. Đây là lần đầu tiên trong năm Hà Nội đạt mức tăng trưởng hai con số, đồng thời cao hơn mức tăng trưởng chung của cả nước (9,95%). Kết quả này khẳng định nội lực của kinh tế Thủ đô đang dần được giải phóng sau giai đoạn chịu áp lực từ chi phí vận tải và năng lượng leo thang.

Trong cơ cấu tăng trưởng, khu vực dịch vụ tiếp tục khẳng định vai trò “trụ đỡ” vững chắc khi tăng 9,14%, đóng góp tới 6,15 % vào tăng trưởng chung. Bên cạnh đó, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt 810.900 tỷ đồng, tăng 15,6% - cao hơn mức trung bình toàn quốc. Du lịch cũng trở thành điểm sáng rực rỡ với gần 6,9 triệu lượt khách, trong đó khách quốc tế tăng trưởng ấn tượng 25,7%.

Đặc biệt, đầu tư công được ví như “cú hích” mạnh mẽ khi tổng vốn đầu tư phát triển toàn xã hội đạt 451.400 tỷ đồng. Riêng vốn ngân sách nhà nước địa phương tăng vọt 81,2% nhờ sự quyết liệt trong triển khai các đại dự án hạ tầng như đường Vành đai 4, hệ thống cầu vượt sông Hồng và mạng lưới đường sắt đô thị.

Nhận diện và hóa giải những những “nút thắt”

Dù sở hữu những con số lạc quan, nhưng số liệu cũng phản ánh rằng hành trình về đích của Hà Nội vẫn còn không ít rào cản. Mục tiêu tăng trưởng 11% cả năm đang đứng trước thách thức cực lớn khi kết quả 9 tháng vẫn thấp hơn 0,88 % so với kịch bản đề ra. Để đạt được mục tiêu này, quý 4/2026 Hà Nội phải đạt mức tăng trưởng kỷ lục 16,47% - một con số tạo ra không ít áp lực.

Phân tích sâu vào các ngành trụ cột, báo cáo chỉ ra sự hụt hơi của khu vực Công nghiệp-Xây dựng. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) của Hà Nội nằm trong nhóm 10 địa phương thấp nhất cả nước. Ngành xây dựng dù tăng 10,89% nhưng vẫn thấp hơn mặt bằng chung toàn quốc và cách xa mục tiêu kế hoạch (15,03%).

Nguyên nhân được xác định từ cả yếu tố khách quan lẫn chủ quan. Về khách quan, Hà Nội đang đối mặt với sự thiếu hụt nghiêm trọng nguồn cung vật liệu tại chỗ khi cát chỉ đáp ứng khoảng 11,85%, đá 2,02% và đất đắp 2,68% nhu cầu. Về chủ quan, hiện vẫn còn 190 dự án đầu tư công và 287 dự án ngoài ngân sách đang gặp vướng mắc về quy hoạch, đất đai và giải phóng mặt bằng.

Đông đảo người dân xem quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội bằng sa bàn, ứng dụng công nghệ trình chiếu 3D mapping. (Ảnh: Quốc Khánh/TTXVN)

Ngoài ra, áp lực lạm phát là một nỗi lo hiện hữu khi CPI bình quân 9 tháng tăng 4,91%, vượt mục tiêu kiểm soát 4,5%. Sự tăng giá chủ yếu đến từ nhóm nhà ở, điện nước, vật liệu xây dựng và giao thông. Bên cạnh đó, tình trạng nhập siêu lớn (kim ngạch nhập khẩu đạt 48 tỷ USD, gấp gần 3 lần xuất khẩu) cũng tạo ra những áp lực nhất định lên cân đối vĩ mô.

Kịch bản điều chỉnh và giải pháp “nước rút” cho quý 4

Trước thực tế đầy thách thức, Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế-xã hội Hà Nội đã đưa ra kịch bản điều chỉnh sát thực tiễn hơn. Theo đó, nếu quý 4/2026 đạt mức tăng trưởng 13,5%, GRDP cả năm của Thủ đô có thể đạt khoảng 10,16%. Đây là mức tăng trưởng rất tích cực trong bối cảnh hiện tại.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Hà Nội đã xác định hệ thống giải pháp trọng tâm, tập trung vào 6 nhóm nhiệm vụ chiến lược.

Nhóm nhiệm vụ thứ nhất là đột phá giải ngân đầu tư công. Thành phố sẽ tập trung tháo gỡ dứt điểm nút thắt về bồi thường, giải phóng mặt bằng và mỏ vật liệu. Các dự án trọng điểm như Vành đai 4, đường sắt đô thị sẽ được kiểm đếm khối lượng thi công hàng tuần để chuyển hóa trực tiếp thành giá trị gia tăng ngay trong quý 4. Kiên quyết điều chuyển vốn từ các dự án chậm tiến độ sang các dự án có khả năng giải ngân ngay.

Nhóm nhiệm vụ thứ hai là kích cầu tiêu dùng và thương mại điện tử. Triển khai các tuần lễ khuyến mại tập trung quy mô lớn, gắn với kinh tế đêm để tận dụng tối đa sức mua dịp cuối năm. Đồng thời, hỗ trợ mạnh mẽ các doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs) đưa hàng hóa lên các sàn thương mại điện tử lớn như Shopee, Tiki, TikTok Shop.

Thứ ba là hỗ trợ các ngành công nghiệp chủ lực. Ưu tiên các ngành chế biến chế tạo, công nghệ cao, bán dẫn và AI. Thành phố sẽ thiết lập “làn xanh” cho các thủ tục đầu tư vào khu/cụm công nghiệp, đồng thời đảm bảo cung ứng điện ổn định cho sản xuất.

Thứ tư là phát triển logistics và hạ tầng kho vận. Đẩy nhanh tiến độ các cảng cạn (ICD), hệ thống kho bãi trung chuyển chặng cuối để giảm chi phí lưu kho. Khai thác thêm các tuyến vận tải đường thủy nội địa và thử nghiệm mạng lưới vận chuyển hàng hóa bằng UAV/drone.

Thứ năm là thúc đẩy kinh tế số. Kích hoạt tăng trưởng ngành Thông tin và Truyền thông thông qua việc đẩy mạnh dịch vụ nội dung số, thanh toán không tiền mặt và hạ tầng dữ liệu dùng chung.

Nhóm nhiệm vụ thứ sáu là kiểm soát lạm phát và bình ổn thị trường. Giám sát chặt chẽ giá vật liệu xây dựng và nhiên liệu vận tải, tránh hiệu ứng tăng giá dây chuyền. Tăng cường kiểm tra, xử lý hành vi đầu cơ, găm hàng trong tháng cao điểm Tết.

Với tinh thần quyết liệt và sự chủ động trong việc nhận diện các điểm nghẽn, Hà Nội đang dồn lực cho chặng đường nước rút. Dù mục tiêu 11% là một thách thức không nhỏ, nhưng với đà tăng trưởng quý 3/2026 và những giải pháp đồng bộ, Thủ đô hoàn toàn có cơ sở để hướng tới mức tăng trưởng hai con số cho cả năm 2026, tạo nền tảng vững chắc cho những năm tiếp theo./.