Hà Nội tương lai siêu đô thị với các mô hình kinh tế mới

Quyết tâm chuyển dịch mô hình tăng trưởng, tiên phong trong các xu hướng kinh tế hiện đại

Theo Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm, Hà Nội sẽ bước vào kỷ nguyên siêu đô thị với 5 đại đô thị giai đoạn 2026–2035. Đáng chú ý, các đại đô thị sẽ trải dọc Vành đai 4 và các trục phát triển Bắc, Đông, Tây, Nam. Cao tốc, metro và đại lộ liên vùng đóng vai trò xương sống, từng bước hình thành cấu trúc đô thị đa cực thay vì dồn nén vào lõi trung tâm như hiện nay. Quy hoạch định hướng phát triển đô thị xanh, bền vững, tỷ lệ giao thông công cộng cao, giảm phát thải.

Hà Nội hướng tới mục tiêu siêu đô thị trong tương lai. Ảnh minh họa H.Phạm

Để đạt được mục tiêu trên, giai đoạn 2026-2030, Hà Nội đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP (tổng sản phẩm trên địa bàn) hai con số, tái định hình theo mô hình mới. Hà Nội xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế số là động lực tăng trưởng chủ yếu, với bốn trụ cột: Thể chế và hạ tầng số; quản trị hiệu quả và chính quyền số; kinh tế số; xã hội số và an sinh. Tầm nhìn 2065: Hà Nội trở thành siêu đô thị với quy mô GRDP lớn, thu nhập bình quân cao, tương đương các đô thị lớn trên thế giới.

Đề án mô hình tăng trưởng mới của Hà Nội hướng tới đô thị toàn cầu đặt Hà Nội đang chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ chiều rộng sang chiều sâu, hướng tới siêu đô thị thông minh, xanh và phát triển bền vững. Phấn đấu đến năm 2030, tỷ trọng kinh tế số đạt 40% GRDP trở lên.

Song song với đó, Hà Nội phát triển các ngành kinh tế mũi nhọn; phát triển không gian đô thị theo mô hình chùm đô thị đa cực, đa trung tâm; cải thiện môi trường đầu tư, lấy đầu tư công dẫn dắt, kích hoạt đầu tư tư nhân và FDI; hình thành Trung tâm tài chính hữu ngạn sông Hồng, khu thương mại tự do (FTZ), các trung tâm kinh tế (CBD).

TS Nguyễn Đức Kiên, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội đánh giá cao động lực tăng trưởng của Hà Nội. “Những năm gần đây Hà Nội đã có nhiều thành tựu trong phát triển kinh tế - xã hội, song mô hình tăng trưởng theo chiều rộng đã bộc lộ giới hạn”, TS Nguyễn Đức Kiên nhấn mạnh. Để đạt được mục tiêu tăng trưởng 11%/năm, bên cạnh dựa vào mở rộng đầu tư công hay phát triển hạ tầng. Tốc độ tăng trưởng cao chỉ có thể duy trì nếu Thủ đô đi bằng con đường đổi mới công nghệ và chuyển đổi số toàn diện.

“Tổng hòa các yếu tố từ tăng trưởng GRDP hai con số, mở rộng mạnh mẽ lực lượng lao động chất lượng cao đến quy mô đầu tư hạ tầng và đô thị hàng triệu tỷ đồng, tất cả đang hội tụ một chu kỳ phát triển mới, mở ra không gian phát triển mới giúp TP đạt được mục tiêu phát triển bền vững”, TS Nguyễn Đức Kiên nhấn mạnh.

Chuyển từ quản lý hành chính sang quản trị kiến tạo

Hà Nội đang bước vào cuộc tái thiết chưa từng có cùng lộ trình tăng trưởng hai con số trong nhiều thập kỷ. Tầm nhìn phát triển kinh tế của Hà Nội đặt ra một khát vọng lớn: Tăng trưởng nhanh, bền vững, hiện đại, trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo và đầu tàu kinh tế.

TS Nguyễn Đức Kiên đề xuất, Hà Nội cần tập trung xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo hoàn chỉnh, trong đó Nhà nước đóng vai trò kiến tạo, doanh nghiệp là trung tâm. Chính quyền thành phố phải có chính sách tài chính ưu đãi cho doanh nghiệp đầu tư vào nghiên cứu, đổi mới sản phẩm, công nghệ, cũng như tạo điều kiện cho startup công nghệ phát triển.

Thực tế, nhiều doanh nghiệp tư nhân cho rằng cần nhất là câu chuyện về thủ tục hành chính. Bởi vì thủ tục chính là thời gian, thời gian chính là tiền, là cơ hội kinh doanh của doanh nghiệp.

Ngoài ra, để hiện thực hóa mục tiêu, Hà Nội dự kiến huy động nguồn lực khoảng 11 triệu tỷ đồng đến năm 2045, tập trung cho hệ thống hạ tầng chiến lược, đặc biệt là các tuyến vành đai và đường sắt đô thị.

Theo PGS.TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, Hà Nội đang chuyển từ quản lý hành chính sang quản trị kiến tạo. Tận dụng thể chế từ Luật Thủ đô sẽ là hành lang pháp lý quan trọng, giúp thành phố chủ động hơn trong quản lý đất đai, đầu tư và thu hút nguồn lực. Luật Thủ đô theo hướng phân quyền, phân cấp mạnh mẽ; cho phép áp dụng các cơ chế đặc thù về tài chính, đất đai, đầu tư dự án quy mô lớn và thí điểm Khu thương mại tự do gắn với các đầu mối giao thông quốc tế…

Hiện nay, Chính phủ đang rất nỗ lực, các cấp, các ngành và Hà Nội cũng đang rất nỗ lực để có thể thực hiện được “ba giảm”, đó là cắt giảm 50% chi phí, thời gian giải quyết thủ tục hành chính, cắt giảm 100% điều kiện kinh doanh không cần thiết. Việc cải cách thủ tục hành chính được kỳ vọng sẽ tạo ra môi trường đầu tư kinh doanh thông thoáng, minh bạch và thuận lợi cho các doanh nghiệp.

Với những định hướng rõ ràng từ Nghị quyết mới về phát triển Thủ đô; Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm; cơ chế chính sách đặc thù và nguồn lực tổng hợp dồi dào, Hà Nội hoàn toàn có thể thực hiện thành công bước chuyển mình quan trọng, hướng tới mục tiêu trở thành đô thị phát triển, văn minh, hiện đại trong kỷ nguyên mới.