Hà Tĩnh: Rừng ngập mặn chết hàng loạt, nguy cơ mất an toàn đê biển

Rừng ngập mặn ở phường Hải Ninh (tỉnh Hà Tĩnh) từng là “bức tường xanh” bảo vệ hệ sinh thái, đê biển nhưng nay cây chết hàng loạt.

Ghi nhận thực tế tại khu vực phía ngoài tuyến đê biển thuộc tổ dân phố Tân Thắng, phường Hải Ninh, khi thủy triều rút xuống, một vùng rộng lớn bờ biển trống huơ trống hoác. Rừng cây xanh tốt trước đây giờ chỉ còn trơ lại xác cây nằm ngổn ngang. Một số ít cây còn sống cũng trong tình trạng xơ xác, còi cọc.

Theo người dân địa phương, cách đây gần 5 năm, khu vực này từng là một dải rừng ngập mặn xanh tốt, cành lá sum suê, cao quá đầu người. Rừng ngập mặn đóng vai trò như “bức tường xanh” tự nhiên, vừa chắn sóng, giảm thiểu tác động của gió bão, vừa bảo vệ tuyến đê biển và khu dân cư phía trong. Đây cũng là nơi sinh sống của nhiều loài thủy hải sản như tôm, cua, cá, mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho người dân.

Xót xa nhìn những cây mắm biển chết khô, bà Mai Thị Phiên (trú tổ dân phố Tân Thắng, phường Hải Ninh) đang nhặt hàu trên bãi bùn cho biết, từ khi cây cối ở rừng ngập mặn chết hàng loạt, sinh kế của người dân bị ảnh hưởng rõ rệt. “Trước đây tàu thuyền còn neo đậu được, dưới tán rừng có nhiều tôm cá, cua. Giờ thì không còn gì, người dân chúng tôi mất nguồn thu nhập. Đặc biệt, không còn rừng chắn sóng, mỗi khi triều cường hay biển động chúng tôi lo đê bị xói lở, nước biển xâm thực vào ruộng đồng, nhà cửa” - bà Phiên lo lắng.

Không chỉ mất sinh kế, người dân còn luôn sống trong tâm trạng bất an mỗi khi mùa mưa bão đến. Khi “tấm lá chắn” tự nhiên không còn, nguy cơ sóng lớn và triều cường tác động trực tiếp vào tuyến đê biển ngày càng hiện hữu.

Trao đổi với phóng viên Báo Đại đoàn kết, ông Trần Bá Toàn - Chủ tịch UBND phường Hải Ninh cho biết, phường có khoảng 10ha rừng ngập mặn đã bị chết, hiện tượng cây ngập mặn chết rải rác đã kéo dài nhiều năm nhưng chết hàng loạt bắt đầu từ bão số 5 và số 6 năm 2025.

“Địa phương đã ghi nhận tình trạng này và kiến nghị lên cấp trên. Cách đây ít ngày, đoàn liên ngành của tỉnh đã về kiểm tra, lấy mẫu xét nghiệm để xác định nguyên nhân rừng ngập mặn chết hàng loạt. Sau khi có kết quả, chúng tôi sẽ đề xuất giải pháp trồng rừng ngập mặn thay thế để vừa bảo vệ đê biển, vừa tạo sinh kế cho người dân” - ông Toàn nói.

Theo ông Hoàng Quốc Huấn - Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm Hà Tĩnh, ước tính có hàng chục hecta rừng ngập mặn tại phường Hải Ninh bị chết trong thời gian qua. Đặc biệt, 2 trận bão hồi năm 2025 đã khiến cây cối ở rừng ngập mặn chết hàng loạt. Nguyên nhân cụ thể đến nay vẫn chưa được xác định rõ. Bước đầu nhận định có thể do biến đổi khí hậu và sự thay đổi bất thường về hải lưu khiến độ mặn của nước biển thay đổi, kết hợp với nguồn nước ngọt từ sông đổ về khiến môi trường không còn phù hợp với cây ngập mặn. Ngoài ra, một số yếu tố như sâu bệnh hoặc sinh vật gây hại cũng có thể là nguyên nhân.

“Hiện nay, cơ quan chuyên môn đã lấy mẫu phân tích, giám định nguyên nhân. Sau khi xác định được nguyên nhân, đơn vị sẽ đề xuất giải pháp, lựa chọn loại cây nước mặn phù hợp để trồng rừng thay thế” - ông Hoàng Quốc Huấn chia sẻ.

Thực tế cho thấy, nếu chậm trễ trong khôi phục rừng ngập mặn không chỉ ảnh hưởng đến môi trường sinh thái mà còn trực tiếp đe dọa đến an toàn đê điều và đời sống người dân ven biển. Người dân phường Hải Ninh mong muốn các cấp, ngành sớm có giải pháp cụ thể để phục hồi “lá chắn xanh”, giúp họ yên tâm ổn định cuộc sống lâu dài.