Hai cựu Cục trưởng thuộc Bộ Y tế được giảm án trong vụ nhận hối lộ hơn 100 tỷ đồng

Cụ thể, theo phán quyết của HĐXX, bị cáo Nguyễn Thanh Phong, cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm được giảm từ 20 năm tù xuống còn 16 năm 6 tháng tù về tội “Nhận hối lộ”.

Bị cáo Trần Việt Nga, cựu Cục trưởng, người kế nhiệm ông Phong, được giảm từ 15 năm xuống còn 12 năm tù cùng về tội danh này.

Ngoài ra, nhiều bị cáo khác trong vụ án cũng được giảm nhẹ hình phạt. Cụ thể, bị cáo Lê Hoàng (chồng bà Nga, cựu Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế) được giảm từ 5 năm xuống 3 năm tù.

Bị cáo Nguyễn Hùng Long, cựu Phó Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, được giảm từ 12 năm xuống còn 9 năm 6 tháng tù; bị cáo Đỗ Hữu Tuấn, cựu Phó Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, được giảm từ 7 năm xuống 3 năm 6 tháng tù.

Đối với các bị cáo còn lại, tòa chấp nhận giảm một phần hình phạt; một số trường hợp được chuyển từ án tù giam sang tù treo, thậm chí có bị cáo được tuyên bằng thời hạn tạm giam và được trả tự do ngay tại phiên tòa.

HĐXX nhận định, trong vụ án này, bị cáo Nguyễn Thanh Phong và Trần Việt Nga giữ vai trò cao nhất trong việc hình thành và duy trì cơ chế nhận tiền ngoài quy định trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính tại Cục An toàn thực phẩm.

Theo đánh giá của tòa, dù không trực tiếp bị ông Phong chỉ đạo thu tiền trong lĩnh vực phụ trách, song bị cáo Trần Việt Nga biết rõ chủ trương nhận “tiền cơ chế” tại đơn vị nên vẫn thực hiện và duy trì hoạt động này trong thời gian giữ chức vụ lãnh đạo.

Hai cựu Cục trưởng, Cục An toàn thực phẩm Nguyễn Thanh Phong và Trần Việt Nga.

Đối với các bị cáo Nguyễn Hùng Long và Đỗ Hữu Tuấn, HĐXX xác định đây là những người tiếp nhận và thực hiện chủ trương từ cấp trên.

Dù không trực tiếp chỉ đạo toàn bộ hoạt động thu lợi bất chính, các bị cáo vẫn có vai trò tích cực trong quá trình thực hiện nên phải chịu trách nhiệm hình sự tương ứng.

Riêng nhóm chuyên viên thuộc Cục An toàn thực phẩm được xác định giữ vai trò thứ yếu hơn, song đã thực hiện hành vi một cách thường xuyên, tích cực theo cơ chế vận hành đã hình thành trong nội bộ cơ quan.

HĐXX cũng đánh giá nhóm doanh nghiệp và cá nhân làm dịch vụ xin cấp phép tại Cục An toàn thực phẩm có vai trò độc lập trong việc đưa hối lộ nhằm đẩy nhanh quá trình giải quyết hồ sơ.

HĐXX cho biết toàn bộ số tiền thu lợi bất chính trong vụ án đã được các bị cáo nộp khắc phục vào ngân sách Nhà nước. Một số bị cáo còn tự nguyện nộp thêm tiền nhằm khắc phục hậu quả chung của vụ án.

Trên cơ sở đó, Viện Kiểm sát cấp phúc thẩm đề nghị giảm nhẹ hình phạt cho nhiều bị cáo là có căn cứ. Tuy nhiên, tòa cho rằng chưa đủ điều kiện để chấp nhận đề nghị cho một số trường hợp được hưởng án treo do tính chất đặc biệt nghiêm trọng của hành vi phạm tội.

Theo hồ sơ vụ án, trong giai đoạn 2018–2025, một số lãnh đạo và chuyên viên Cục An toàn thực phẩm đã lợi dụng những bất cập, chồng chéo trong quy định quản lý để hình thành cơ chế “xin – cho”, nhận hối lộ có hệ thống trong hoạt động cấp phép và quản lý doanh nghiệp.

Sai phạm tập trung chủ yếu ở các khâu thẩm định, cấp Giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm; Giấy xác nhận nội dung quảng cáo; hoạt động hậu kiểm và cấp Giấy chứng nhận GMP.

Cơ quan tố tụng xác định, đối với hoạt động cấp Giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm, mức “chi phí ngoài” dao động từ 5–10 triệu đồng/hồ sơ, chủ yếu được thực hiện thông qua các doanh nghiệp và cá nhân làm dịch vụ trung gian.

Bị cáo Nguyễn Thanh Phong bị cáo buộc đã đồng ý cho cấp dưới nhận tiền để giải quyết hồ sơ nhanh hơn, đồng thời thiết lập cơ chế phân chia lợi ích trong nội bộ. Theo cáo buộc, ông Phong hưởng từ 2,5–3 triệu đồng trên mỗi hồ sơ được giải quyết.

Đối với lĩnh vực cấp Giấy xác nhận nội dung quảng cáo, bà Trần Việt Nga bị xác định đã yêu cầu chuyên viên đưa tiền cho lãnh đạo Cục với mức tối thiểu 2 triệu đồng/hồ sơ. Từ áp lực này, nhiều chuyên viên đã tiếp tục yêu cầu doanh nghiệp chi tiền “bôi trơn” để hồ sơ được giải quyết thuận lợi.

Cơ quan tố tụng xác định ông Nguyễn Thanh Phong, bà Trần Việt Nga cùng 32 cán bộ, chuyên viên thuộc Cục An toàn thực phẩm đã nhận hối lộ từ 21 cá nhân, doanh nghiệp với tổng số tiền hơn 107 tỉ đồng.

Trong đó, gần 93,7 tỉ đồng liên quan hoạt động cấp Giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm; khoảng 12,7 tỉ đồng liên quan cấp Giấy xác nhận nội dung quảng cáo; và khoảng 1 tỉ đồng liên quan việc cấp Giấy chứng nhận GMP.

Trong số các bị cáo, ông Nguyễn Thanh Phong được xác định hưởng lợi nhiều nhất với hơn 43,9 tỉ đồng; bà Trần Việt Nga hưởng hơn 8,2 tỉ đồng; các bị cáo còn lại hưởng lợi từ vài chục triệu đến nhiều tỉ đồng tùy vai trò và mức độ tham gia.