Hai nhiệm vụ lớn của giáo dục mầm non

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn làm việc với Vụ GDMN. Ảnh: MOET

Theo Vụ trưởng Vụ Giáo dục mầm non Nguyễn Thanh Đề, hiện cả nước có 15.069 cơ sở GDMN, trong đó 78,7% là công lập. Tổng số trẻ em được huy động đến trường đạt hơn 4,87 triệu trẻ. Tỷ lệ trường mầm non đạt chuẩn quốc gia đạt 58,7%. Đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý và nhân viên toàn ngành là 497.174 người.

Hiện nay, GDMN đang đối mặt với tình trạng thiếu giáo viên, với 15.205 giáo viên còn thiếu ở thời điểm hiện tại và dự kiến cần bổ sung thêm khoảng 68.779 giáo viên trong giai đoạn 2026-2030. Về cơ sở vật chất, tỷ lệ phòng học kiên cố đạt 85,23%, song thiết bị dạy học mới đáp ứng khoảng 49,65% nhu cầu tối thiểu.

Trong năm 2026 và giai đoạn 2026-2030, Vụ GDMN tập trung triển khai hai nhiệm vụ trọng tâm: Đổi mới chương trình GDMN và thực hiện phổ cập GDMN cho trẻ em từ 3 - 5 tuổi theo lộ trình.

Trong đó, đối với đổi mới chương trình GDMN, Vụ đã ban hành kế hoạch, quyết định phê duyệt triển khai thí điểm chương trình mới từ năm học 2026-2027, hướng tới phát triển toàn diện trẻ em, phù hợp yêu cầu đổi mới giáo dục trong giai đoạn mới. Đối với nhiệm vụ phổ cập GDMN cho trẻ em từ 3-5 tuổi, Vụ đang triển khai thực hiện theo Nghị định của Chính phủ. Đồng thời, rà soát quy mô, điều kiện bảo đảm và yêu cầu các địa phương báo cáo tình hình triển khai để xây dựng lộ trình phù hợp.

Năm 2026, Vụ GDMN được giao thực hiện 7 nhiệm vụ trọng tâm. Bên cạnh hai nhiệm vụ trên, Vụ tập trung vào nâng cao năng lực đội ngũ, đánh giá chất lượng dinh dưỡng trẻ em, bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên và xây dựng các mô hình giáo dục tiên tiến trên nền tảng số. Cùng với đó, công tác cải cách hành chính tiếp tục được đẩy mạnh, với trên 30% thủ tục hành chính được cắt giảm, góp phần giảm thời gian và chi phí cho người dân.

Tại buổi làm việc, Thứ trưởng Nguyễn Thị Quyên Thanh yêu cầu: Vụ GDMN tiếp tục rà soát kỹ lộ trình thực hiện phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 3-5 tuổi, làm rõ các khó khăn, điểm nghẽn về cơ sở vật chất, đội ngũ và nguồn lực triển khai tại từng địa phương để có giải pháp phù hợp.

Các số liệu về nhu cầu đầu tư, nhu cầu bổ sung giáo viên phải được phân tích cụ thể theo từng địa phương, bảo đảm có căn cứ phục vụ công tác tham mưu và điều hành. Đồng thời, tăng cường làm việc trực tiếp với các địa phương để tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy tiến độ thực hiện mục tiêu phổ cập giáo dục mầm non.

Đối với đổi mới Chương trình giáo dục mầm non, cần tổ chức sơ kết việc triển khai thí điểm để đánh giá toàn diện mức độ phù hợp của chương trình, khả năng triển khai của giáo viên, tác động đối với trẻ em cũng như hiệu quả thực hiện gắn với chuyển đổi số, học liệu và các công cụ hỗ trợ giáo viên. Bên cạnh đó, sớm hoàn thiện Dự thảo Thông tư về danh mục thiết bị dạy học tối thiểu phục vụ triển khai Chương trình giáo dục mầm non mới theo hướng thiết thực, hiệu quả, phù hợp điều kiện thực tế của địa phương và tránh lãng phí.

Mở rộng phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 3-5 tuổi, đồng thời tăng tỷ lệ trẻ dưới 3 tuổi đến lớp. Ảnh: TL

Kết luận buổi làm việc, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy và phương pháp làm việc, đảm bảo cách tiếp cận mang tính hệ thống. Việc đánh giá, đề xuất giải pháp phải được đặt trong tổng thể hệ thống giáo dục quốc dân, trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội của từng vùng, từng địa phương.

Thời gian tới, GDMN phải tập trung thực hiện hai mục tiêu lớn của toàn hệ thống, gồm: Mở rộng phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 3 - 5 tuổi, đồng thời tăng tỷ lệ trẻ dưới 3 tuổi đến lớp; nâng cao chất lượng giáo dục mầm non trên cơ sở bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục. Tất cả nhiệm vụ, giải pháp, dự án, chỉ tiêu và chỉ số triển khai phải bám sát các mục tiêu này cũng như các yêu cầu được đặt ra trong nghị quyết của Đảng, Quốc hội và Chính phủ - Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn yêu cầu.

Nêu rõ các giải pháp thực hiện, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn yêu cầu trước hết phải tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách theo hướng cụ thể, đồng bộ, khả thi và sát thực tiễn; rà soát tổng thể các cơ chế, chính sách hiện hành để đánh giá đã đầy đủ hay chưa, có phù hợp với điều kiện triển khai thực tế hay không.

Đồng thời, đẩy mạnh truyền thông chính sách nhằm tạo sự đồng thuận của xã hội, đặc biệt là phụ huynh và chính quyền địa phương. Theo đó, Vụ GDMN cần chủ động đề xuất các giải pháp truyền thông cụ thể thông qua hội nghị, hội thảo, diễn đàn báo chí và các hình thức phù hợp để nâng cao nhận thức về vai trò, giá trị của GDMN và chủ trương phổ cập giáo dục mầm non.

Bên cạnh đó, tăng cường quản trị theo nguyên tắc “6 rõ” và quản trị dựa trên dữ liệu: Xác định rõ các chỉ số, chỉ tiêu cụ thể cho từng địa phương nhằm đóng góp vào các chỉ tiêu chung của quốc gia; xây dựng hệ thống dashboard chung để theo dõi, cập nhật dữ liệu về đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất, tỷ lệ huy động trẻ đến trường và các điều kiện bảo đảm chất lượng giáo dục mầm non.

Bộ trưởng giao Vụ GDMN khẩn trương xây dựng kế hoạch chiến lược phát triển GDMN gắn với các chỉ tiêu của Vụ và của ngành, xác định rõ mục tiêu, giải pháp và cơ chế tổ chức thực hiện; hoàn thành trong tháng 5/2026.

Tiếp tục rà soát nhu cầu biên chế, hoàn thiện chính sách đối với giáo viên theo hướng công bằng, phù hợp với đặc thù nghề nghiệp và yêu cầu công việc. Các đơn vị phải đề xuất cụ thể nhiệm vụ trong công tác đào tạo, bồi dưỡng và phát triển đội ngũ. Trong đó, giao Vụ Giáo dục Đại học khẩn trương hoàn thiện, ban hành chuẩn chương trình đào tạo giáo viên mầm non và giao chỉ tiêu đào tạo đáp ứng nhu cầu thực tế…/.