Hải Phòng tìm lời giải cho bài toán phế thải xây dựng

Hải Phòng đang triển khai xây dựng nhiều dự án trọng điểm với quy mô và tổng mức đầu tư lớn, kéo theo nhu cầu vật liệu san lấp ngày càng tăng. Trong khi nguồn đất, cát và các loại vật liệu tự nhiên có hạn; lượng phế thải phát sinh từ hoạt động phá dỡ, thi công xây dựng lại rất lớn. Hải Phòng đang giải bài toán xử lý chất thải rắn xây dựng như thế nào?

Quá trình triển khai các dự án chỉnh trang đô thị, cải tạo hạ tầng và giải phóng mặt bằng tại Hải Phòng phát sinh khối lượng đáng kể phế thải từ phá dỡ công trình cũ. Tuy nhiên, việc bố trí địa điểm tập kết, thu gom, vận chuyển và xử lý lượng chất thải này vẫn là khó khăn đối với các chủ đầu tư và đơn vị thực hiện dự án.

Đơn cử, tại phường Ngô Quyền, theo thông tin từ lãnh đạo Ban quản lý dự án và đầu tư xây dựng phường: Địa bàn phường Ngô Quyền hiện nay đang thực hiện dự án đầu tư xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật tại khu vực chung cư cũ Vạn Mỹ và 311 Đà Nẵng dự kiến phát sinh khoảng 65.000 m³ phế thải phá dỡ. Thành phần chủ yếu gồm bê tông, gạch xây, vữa, đất đá lẫn tạp chất, gỗ, nhựa, thạch cao, thủy tinh, kết cấu kim loại và một số loại chất thải khác.

Trong khi đó, dự án thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng thuộc dự án đầu tư xây dựng cầu Nguyễn Trãi và chỉnh trang đô thị vùng phụ cận dự kiến phát sinh khoảng 28.000 m³ phế thải phá dỡ…

Chất thải rắn xây dựng từ phá dỡ các chung cư cũ nguy hiểm trên địa bàn phường Ngô Quyền đang gặp nhiều khó khăn về nơi tập kết và xử lý. 

Như vậy, riêng hai dự án trên dự kiến phát sinh khoảng 93.000 m³ phế thải. Khối lượng này đặt ra yêu cầu cấp thiết về tổ chức thu gom, phân loại và lựa chọn phương án xử lý phù hợp, đồng thời cho thấy tiềm năng tận dụng một phần nguồn vật liệu sau phá dỡ nếu đáp ứng các điều kiện cần thiết.

Để thúc đẩy việc tái sử dụng phế thải xây dựng, UBND TP Hải Phòng đã ban hành văn bản hướng dẫn cụ thể về việc quản lý, xử lý đối với chất thải xây dựng từ hoạt động thi công các công trình.

Theo đó, các đơn vị liên quan cần thực hiện phân loại, thu gom và xử lý theo tính chất của từng nhóm chất thải. Trong đó, chất thải rắn xây dựng (CTRXD) thông thường có thể bao gồm bê tông, gạch, ngói, gốm sứ, gỗ, thủy tinh, nhựa, đất đá và bùn đất.

Đối với các loại chất thải dự kiến tái sử dụng, chủ đầu tư, nhà đầu tư, nhà thầu thi công và các đơn vị tư vấn liên quan cần tổ chức lấy mẫu, phân tích các chỉ tiêu kỹ thuật thông qua đơn vị thí nghiệm có năng lực, hoặc áp dụng giải pháp xử lý, tái chế phù hợp. Vật liệu chỉ được đưa vào sử dụng khi đáp ứng các tiêu chuẩn, quy chuẩn và hướng dẫn kỹ thuật có liên quan, phù hợp với yêu cầu của từng hạng mục công trình.

Trong quá trình triển khai, chủ đầu tư và đơn vị quản lý dự án cần thống kê, xác định rõ khối lượng vật liệu được tận dụng, cập nhật các nội dung liên quan trong hồ sơ thiết kế và thực hiện các thủ tục cần thiết về đầu tư xây dựng, môi trường. Đây cũng là cơ sở để quản lý chi phí, thanh quyết toán theo thực tế và phục vụ công tác kiểm tra, giám sát…

Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Kinh doanh Sản xuất Đại Phát đang thực hiện tái chế phế thải phá dỡ công trình thành vật liệu san lấp tại mặt bằng Dự án Khu đô thị và dịch vụ Tràng Cát .

Đối với chất thải rắn xây dựng không đáp ứng yêu cầu kỹ thuật để làm vật liệu san lấp, các đơn vị liên quan phải chuyển giao cho đơn vị có chức năng để xử lý, tái chế theo quy định.

Đối với chất thải nguy hại  phát sinh trong quá trình xây dựng hoặc nghi  ngờ nhiễm thành phần nguy hại, cần lấy mẫu, phân tích để xác định tính chất. Trường hợp không thực hiện phân tích thì phải quản lý theo quy định áp dụng đối với chất thải nguy. Tất cả những chất thải này phải được lưu giữ, vận chuyển, xử lý theo quy định.

UBND TP Hải Phòng giao Sở Xây dựng: Tổng hợp khối lượng đất, đá và chất thải rắn xây dựng đáp ứng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật làm vật liệu san lấp nhưng chưa được sử dụng tại các dự án; Nguồn vật liệu được rà soát đã qua sơ chế, tái chế, đủ điều kiện sử dụng. Đồng thời, thông tin về nguồn vật liệu sẽ được công khai trên cổng thông tin điện tử của sở, tạo điều kiện để các chủ đầu tư, nhà thầu chủ động tìm kiếm, kết nối nguồn cung phù hợp với nhu cầu...

Chất thải rắn xây dựng như gạch, ngói, bê tông... đang được công ty Đại Phát nghiền ra để trở thành vật liệu san lấp tại chỗ. 

Được biết, thời gian qua, Sở Xây Dựng TP Hải Phòng đã tìm kiếm, kết nối giúp các chủ đầu tư, đơn vị thi công đang gặp khó khăn về xử lý CTRXD có thể vận chuyển CTRXD (sau khi đã lấy mẫu thí nghiệm)  về công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Kinh doanh Sản xuất Đại Phát (tại Tràng Cát - Hải Phòng) để xử lý miễn phí.  Doanh nghiệp này đang thực hiện tái chế phế thải phá dỡ công trình thành vật liệu san lấp tại mặt bằng Dự án Khu đô thị và dịch vụ Tràng Cát với công suất dự kiến 500.000 m³/năm, phục vụ san lấp ngay tại dự án.

Trong bối cảnh nhu cầu vật liệu san lấp phục vụ phát triển hạ tầng của Hải Phòng tiếp tục tăng, tái chế phế thải xây dựng không chỉ là giải pháp xử lý chất thải mà còn mở ra khả năng sử dụng hiệu quả hơn nguồn tài nguyên. Để hướng đi này phát huy hiệu quả, cần đồng bộ các khâu từ phân loại, kiểm định, xử lý đến công khai nguồn cung và kết nối với nhu cầu thực tế của từng dự án, bảo đảm vật liệu được sử dụng đúng mục đích, an toàn và đúng quy định.