Hải Phòng: Truy điệu, an táng 56 hài cốt liệt sĩ và đồng bào tử nạn tại khu vực Mả Chìa

Trình bày điếu văn tại buổi lễ, ông Đào Trọng Đức, Phó chủ tịch UBND TP Hải Phòng cho biết, trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, nhằm ngăn chặn phong trào cách mạng, thực dân Pháp dựng bốt Mai Sơn để án ngữ đường 10, tổ chức càn quét, bắt bớ cán bộ, du kích và đồng bào các xã lân cận. 

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương Trần Sỹ Thanh cùng lãnh đạo TP Hải Phòng và các đại biểu thành kính tưởng niệm, tiễn đưa 56 hài cốt liệt sĩ và đồng bào tử nạn về nơi an nghỉ cuối cùng tại khu vực Mả Chìa, xã Vĩnh Bảo.

Đặc biệt, trong những năm 1949 - 1951, nhiều chiến sĩ cách mạng và người dân yêu nước bị địch tra tấn, sát hại rồi chôn tập thể tại gò đất phía sau bốt Mai Sơn. Nhân dân địa phương từng gọi nơi đây bằng cái tên đầy đau xót: “Cối xay thịt”.

Sự hy sinh anh dũng của các chiến sĩ cách mạng và đồng bào nơi đây đã góp phần làm nên truyền thống đấu tranh kiên cường của quân và dân Hải Phòng, gắn với những trang sử hào hùng như: “Đường 10 quật khởi”, “Đường 5 anh dũng”, “Cát Bi rực lửa”, góp phần làm nên danh hiệu cao quý “Thành phố Anh hùng”. 

Trải qua hơn 75 năm, dù thời gian và những biến động của lịch sử khiến nhiều dấu tích dần đổi thay, người dân địa phương vẫn luôn ghi nhớ, gìn giữ nơi an nghỉ của những người đã khuất. Trong quá trình khai hoang, cải tạo đồng ruộng, mỗi khi phát hiện hài cốt, người dân đều cẩn trọng thu gom, an táng chu đáo. 

Các đại biểu dâng hoa, dâng hương tại Lễ viếng, truy điệu và an táng 56 hài cốt liệt sĩ cùng đồng bào tử nạn trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp tại khu vực Mả Chìa.

Trong số 56 hài cốt được đón về an táng lần này, có 40 hài cốt đã được nhân dân địa phương gìn giữ, chăm sóc qua nhiều năm tháng. 

Đối với 16 hài cốt còn lại, quá trình tìm kiếm, quy tập phát hiện những dấu tích như lớp đất sẫm màu, mảnh bát ăn cơm vỡ, khuy thắt lưng han gỉ và những đoạn dây điện. 

Những di vật ít ỏi là chứng tích đau thương của chiến tranh, đồng thời góp phần giúp các lực lượng chức năng nhận diện, làm rõ hơn những gì đã diễn ra tại khu vực này.

Qua tư liệu lịch sử, lời kể của nhân chứng, thân nhân và hồ sơ lưu giữ, bước đầu xác định trong số những người nằm lại tại Mả Chìa có 8 liệt sĩ đã được Tổ quốc ghi công, gồm: Nguyễn Văn Cảm, Bí thư Chi bộ xã Đồng Minh; Đỗ Ngọc Bích, Bí thư Chi bộ xã Cao Minh; Hà Văn Rặc, cán bộ phái viên; Vũ Văn Hữu, cán bộ xã; Phạm Văn Choát, cán bộ xã; Đỗ Văn Choát, cán bộ xã; Vũ Văn Tuân và Nguyễn Văn Gắng, du kích. 

Bên cạnh đó còn có nhiều cán bộ, chiến sĩ và đồng bào chưa xác định được đầy đủ danh tính, quê quán. Dù chưa thể gọi tên từng người, sự hy sinh của các liệt sĩ và đồng bào mãi được ghi nhớ trong lịch sử dân tộc, trong lòng Đảng bộ, chính quyền và nhân dân TP Hải Phòng.

Thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm”, từ ngày 26/9/2026, cán bộ, chiến sĩ Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố cùng lực lượng dân quân, cựu chiến binh và nhân dân địa phương đã tích cực phối hợp tìm kiếm, quy tập hài cốt tại khu vực Mả Chìa. 

Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương Trần Sỹ Thanh và ông Lê Ngọc Châu, Bí thư Thành ủy Hải Phòng tiễn đưa hài cốt các liệt sĩ về nơi an nghỉ cuối cùng.

Với tinh thần trách nhiệm, sự cẩn trọng và lòng thành kính, từng lớp đất được tìm kiếm, từng dấu tích được nâng niu, góp phần đưa các liệt sĩ và đồng bào tử nạn trở về nơi an nghỉ trang trọng.

Lễ viếng, truy điệu và an táng 56 hài cốt là hoạt động có ý nghĩa chính trị, lịch sử và nhân văn sâu sắc; thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa”, trách nhiệm của Đảng bộ, chính quyền, lực lượng vũ trang và nhân dân thành phố đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, đồng thời chia sẻ, xoa dịu phần nào nỗi đau của các gia đình có người thân hy sinh, mất tích trong chiến tranh. 

Các đại biểu thực hiện nghi thức an táng các liệt sĩ.

Thay mặt Ban Chỉ đạo 515 thành phố, lãnh đạo thành phố trân trọng cảm ơn sự quan tâm, chỉ đạo của Ban Chỉ đạo 515 quốc gia, Bộ Tư lệnh Quân khu 3, Thường trực Thành ủy; sự phối hợp của các cơ quan, đơn vị, địa phương; các nhân chứng, thân nhân liệt sĩ, lực lượng quy tập, cấp ủy, chính quyền và nhân dân xã Vĩnh Bảo cùng các địa phương lân cận, các cơ sở tôn giáo và cơ quan báo chí đã đồng hành trong quá trình tìm kiếm, quy tập. 

TP Hải Phòng sẽ tiếp tục kiên trì tìm kiếm, xác minh thông tin tại những địa điểm còn dấu tích, đồng thời quan tâm chăm lo chu đáo cho thân nhân liệt sĩ và người có công với cách mạng.

Theo chủ trương của TP Hải Phòng, khu vực Mả Chìa sẽ được quy hoạch, xây dựng thành Khu tưởng niệm các liệt sĩ và đồng bào tử nạn, dự kiến hoàn thành trong 8 tháng, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027). 

Công trình không chỉ là nơi tưởng niệm, tri ân những người đã ngã xuống mà còn góp phần bảo tồn địa điểm lịch sử đặc biệt, đáp ứng yêu cầu gìn giữ các địa điểm tìm thấy mộ liệt sĩ tiêu biểu; qua đó trở thành địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống yêu nước, lòng tự hào dân tộc và đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” cho các thế hệ hôm nay và mai sau.

Các đại biểu tham quan quy hoạch Khu tưởng niệm các liệt sĩ và đồng bào tử nạn sẽ được xây dựng tại khu vực Mả Chìa, xã Vĩnh Bảo, TP Hải Phòng.

Trong niềm xúc động và thành kính, Đảng bộ, chính quyền, lực lượng vũ trang và nhân dân thành phố nguyện tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, đoàn kết, chung sức xây dựng Hải Phòng ngày càng văn minh, giàu đẹp, hạnh phúc; xứng đáng với sự hy sinh của các thế hệ cha anh. 

Các anh hùng liệt sĩ và đồng bào tử nạn đã trở về với đất mẹ, yên nghỉ bên nhau trong vòng tay của quê hương, trong tình yêu thương và lòng biết ơn đời đời của nhân dân.