Hải Phòng yêu cầu báo cáo vụ người dân khổ sở vì hai chữ 'thổ cư' trong bìa đỏ

Văn phòng UBND TP Hải Phòng vừa có văn bản gửi UBND phường An Dương, yêu cầu đơn vị này chủ trì, phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường kiểm tra, làm rõ nội dung phản ánh của Báo Điện tử VTC News về việc nhiều hộ dân tại phường An Dương gặp vướng mắc về quyền lợi do cụm từ “thổ cư” ghi trong giấy chứng nhận cấp từ năm 2004.

Nội dung công văn cũng yêu cầu phường phải có biện pháp xử lý vấn đề báo nêu theo thẩm quyền và quy định, đồng thời báo cáo UBND TP Hải Phòng trước ngày 14/2/2026.

Hải Phòng yêu cầu báo cáo liên quan vụ việc nhiều gia đình tại phường An Dương khổ sở vì hai chữ "thổ cư" ghi trong bìa đỏ.

Trước đó, Báo Điện tử VTC News phản ánh tình trạng nhiều hộ dân trên địa bàn phường An Dương khổ sở vì hai chữ “thổ cư” ghi trong Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (bìa đỏ) được cấp từ năm 2004.

Cụ thể, trường hợp gia đình ông Nguyễn Ngọc Lăng có thửa đất số 165 tờ bản đồ 18, diện tích 658m² tại Kiều Hạ I, xã Quốc Tuấn, huyện An Dương, TP Hải Phòng (nay là Tổ dân phố Kiều Hạ I, phường An Dương) đã được UBND huyện An Dương cấp bìa đỏ ngày 12/11/2004 với diện tích 658m², mục đích sử dụng ghi “thổ cư” với thời hạn sử dụng lâu dài.

Khi ông Lăng đi làm thủ tục để tách thửa chia cho các con thì được hướng dẫn phải đính chính lại thông tin bìa đỏ từ “thổ cư” sang “đất ở”, sau đó mới chia tách được.

Khi nộp hồ sơ đề nghị đính chính, gia đình ông Lăng bị UBND phường An Dương trả trả lại với lý do áp dụng quy định theo Luật Đất đai 2003 (đã hết hiệu lực) và “áp” hạn mức giao đất mới đối với đất ở tại nông thôn không quá 200m²/hộ; phần diện tích thừa còn lại sẽ chuyển sang đất vườn tạp.

Ông Nguyễn Ngọc Lăng bức xúc vì không được đính chính thông tin 658m² đất "thổ cư" trong bìa đỏ được cấp từ năm 2004 sang "đất ở". (Ảnh: Tiến Thắng)

Tương tự, gia đình ông Vũ Văn Hạnh (SN 1968, trú tại Tổ dân phố Kiều Hạ 2, phường An Dương) cũng trong tình trạng khóc dở mếu dở vì hai chữ “thổ cư”.

Ông Hạnh được bố mẹ tặng cho thửa đất số 349 và 348 tờ bản đồ số 20, có tổng diện tích 1.621m². Trong sổ ruộng đất năm 1998 có ghi nhận toàn bộ diện tích 1.521m² tại thửa 349, tờ bản đồ số 20 của gia đình ông Hạnh là “đất ở”. Tuy nhiên, năm 2004, UBND huyện An Dương khi cấp bìa đỏ cho bố mẹ ông Hạnh cũng chỉ ghi mục đích sử dụng đất là “thổ cư”.

Để chia đất cho anh em con cháu, ông Hạnh đi làm thủ tục đính chính tại UBND phường An Dương nhưng cũng giống như gia đình ông Lăng, ông Hạnh nhận được thông báo chỉ được công nhận 200m² đất ở, diện tích 1.421m² còn lại sẽ là vườn tạp, hạn sử dụng 50 năm.

Đặc biệt, trong hồ sơ của gia đình ông Hạnh có dấu hiệu bị chỉnh sửa vì nét chữ và mực viết khác hẳn nhau. Theo đó, trong Biên bản xét duyệt của Hội đồng đăng ký ruộng đất xã ngày 20/9/2003, nội dung ghi nhận tại số thửa 349 tờ bản đồ 20 diện tích 1.521m², loại đất là thổ cư nhưng nay lại xuất hiện thêm 2 dòng chữ lạ với nội dung: “Trong đó, 200 đất ở, 1.321 vườn tạp”.

Một điểm gây bức xúc khác là trong khi hộ ông Lăng và nhiều gia đình khác không được đính chính thì hộ bà Lương Thị Thắm tại khu Nam Sơn, phường An Dương lại được ông Bùi Tiến Phong, Chủ tịch UBND phường An Dương đính chính 473m² đất “thổ cư” sang “đất ở” vào ngày 18/12/2025.

Thực tế, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng khi hướng dẫn xác định loại đất đối với các trường hợp đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất có ghi diện tích đất “thổ cư” đã nêu rõ áp dụng quy định tại Điều 141 Luật Đất đai năm 2024.

Hơn 1.000m² đất ông cha để lại qua nhiều thế hệ của gia đình ông Vũ Văn Hạnh được công nhận là đất "thổ cư" trong bìa đỏ cấp năm 2004 nhưng nay lại có nguy cơ bị biến thành đất vườn tạp. (Ảnh: Tiến Thắng)

Luật sư Diệp Năng Bình (Đoàn luật sư TP Hà Nội) cho rằng, quan điểm của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng là đúng pháp luật và việc UBND phường An Dương áp dụng Luật Đất đai 2003 để giải quyết thủ tục hành chính ở thời điểm hiện tại là trái quy định.

Cũng theo luật sư Bình, vấn đề nằm ở việc chuyển đổi từ thuật ngữ cũ "thổ cư" sang thuật ngữ chuẩn "đất ở" và xác định diện tích. Trước đây, thuật ngữ "thổ cư" được hiểu chung là đất ở.

Nếu Giấy chứng nhận năm 2004 đã ghi nhận diện tích đất (ví dụ 500m²) là "thổ cư" mà không tách bạch rõ bao nhiêu m² là đất ở, bao nhiêu là đất vườn, thì về nguyên tắc, Nhà nước đã công nhận quyền sử dụng đất ở đối với diện tích đó cho người dân.

Trong khoản 1 Điều 141 Luật Đất đai 2024 quy định rất rõ về việc xác định diện tích đất ở đối với trường hợp đã có giấy tờ về quyền sử dụng đất. Cụ thể, nếu giấy tờ đã ghi rõ diện tích đất thì diện tích “đất ở” được xác định theo giấy tờ đó.

Việc UBND phường An Dương tự ý áp hạn mức giao đất ở mới (200m²) để "cắt" phần diện tích thừa sang đất vườn tạp đối với đất đã được cấp Giấy chứng nhận từ năm 2004 là xâm phạm quyền lợi hợp pháp của người sử dụng đất (trừ trường hợp chứng minh được Giấy chứng nhận năm 2004 cấp trái luật).

Báo Điện tử VTC News tiếp tục thông tin diễn biến vụ việc.

TIẾN THẮNG