Hải quan tăng cường kiểm soát trị giá, ngăn gian lận thuế dịp cao điểm cuối năm

Ngăn chặn doanh nghiệp khai thấp giá hàng nhập khẩu

Cục Hải quan vừa có công văn yêu cầu các Chi cục Hải quan khu vực tăng cường công tác quản lý trị giá hải quan trước, trong và sau Tết Nguyên đán Đinh Mùi năm 2027.

Theo Cục Hải quan, thời điểm cuối năm 2026, cận kề Tết Dương lịch 2027 và Tết Nguyên đán, nhu cầu tiêu dùng trong nước đối với nhiều mặt hàng nhập khẩu như rượu, bia, đồ uống, bánh kẹo, thiết bị điện gia dụng, hàng tiêu dùng, gạch, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng… thường tăng cao. Các doanh nghiệp cũng đẩy mạnh nhập khẩu để đáp ứng thị trường.

Đây là những nhóm hàng tiềm ẩn nguy cơ gian lận thương mại về trị giá hải quan, nhất là hành vi khai báo giá thấp nhằm giảm số thuế phải nộp. Đáng chú ý, nhiều mặt hàng có thuế suất nhập khẩu cao, một số còn chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, nên việc gian lận trị giá có thể gây thất thu ngân sách nhà nước.

Trước nguy cơ gian lận trị giá hàng nhập khẩu gia tăng trong cao điểm cuối năm, Cục Hải quan yêu cầu Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực tập trung lãnh đạo, chỉ đạo và chịu trách nhiệm về công tác quản lý trị giá hải quan trong toàn đơn vị.

Các đơn vị phải tổ chức kiểm tra chặt chẽ trị giá kê khai của doanh nghiệp, kịp thời xác định dấu hiệu nghi vấn, thực hiện tham vấn và xác định trị giá hải quan theo đúng quy định tại Thông tư số 38/2015/TT-BTC, được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 121/2025/TT-BTC và Thông tư số 39/2015/TT-BTC, được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 60/2019/TT-BTC của Bộ Tài chính.

Trọng tâm kiểm soát là các mặt hàng có nguy cơ gian lận cao như rượu, bia, đồ uống, bánh kẹo, thiết bị điện gia dụng, hàng tiêu dùng, gạch, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng…

Đặc biệt, các Chi cục Hải quan khu vực phải đánh dấu nghi vấn và thực hiện tham vấn đầy đủ đối với hàng hóa có trị giá khai báo thấp hơn mức giá tham chiếu tại Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu rủi ro về trị giá và cơ sở dữ liệu trị giá hải quan. Cục Hải quan yêu cầu không để xảy ra tình trạng bỏ lọt hàng hóa có dấu hiệu nghi vấn, không đánh dấu kiểm tra.

Cùng với kiểm tra trực tiếp, các đơn vị phải cập nhật đầy đủ, kịp thời kết quả kiểm tra, tham vấn, xác định trị giá hải quan vào Hệ thống GTT02 theo quy định tại Quyết định số 181/QĐ-CHQ ngày 28/1/2026 và Quyết định số 1018/QĐ-CHQ ngày 22/6/2026, cũng như các hệ thống liên quan.

Cục Hải quan yêu cầu các Chi cục Hải quan khu vực thường xuyên rà soát, thu thập thông tin để đề xuất sửa đổi, bổ sung mức giá tham chiếu đối với mặt hàng chưa có trong Danh mục rủi ro về trị giá. Đối với mặt hàng có giá khai báo và thông tin thu thập được biến động tăng hoặc giảm 10% so với mức giá tham chiếu, các đơn vị cần đề xuất điều chỉnh theo quy định.

Xử lý nghiêm công chức buông lỏng quản lý

Để nâng cao hiệu quả quản lý trị giá hải quan, Cục Hải quan yêu cầu bộ phận nghiệp vụ tại các Chi cục Hải quan khu vực hằng ngày rà soát việc kiểm tra, tham vấn, xác định trị giá và cập nhật dữ liệu của các đơn vị cửa khẩu, ngoài cửa khẩu trực thuộc; kịp thời phát hiện tồn tại, chấn chỉnh sai sót.

Bộ phận Phúc tập và Kiểm tra sau thông quan được chỉ đạo tăng cường thu thập thông tin, rà soát, tổ chức kiểm tra sau thông quan theo dấu hiệu vi phạm đối với các mặt hàng trọng điểm, tiềm ẩn rủi ro gian lận về trị giá.

Đáng chú ý, Cục Hải quan yêu cầu xem xét, xử lý trách nhiệm theo quy định pháp luật đối với cán bộ, công chức không thực hiện đúng quy định trong kiểm tra, tham vấn, xác định trị giá hải quan; đồng thời báo cáo kết quả xử lý về Cục Hải quan.

Đối với Ban Nghiệp vụ thuế hải quan, nhiệm vụ trọng tâm là tăng cường thu thập thông tin, theo dõi, rà soát việc kiểm tra, tham vấn, xác định trị giá và cập nhật dữ liệu của các Chi cục Hải quan khu vực đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu có rủi ro về trị giá, đặc biệt là hàng nhập khẩu có nhu cầu tăng cao dịp cuối năm.