Hai thủ phạm gây chết hàng loạt ếch và cóc

Tác giả: DK

Sinh thái học: Khái lược những tư tưởng lớn

Với văn phong dễ hiểu, cuốn sách là tập hợp những kiến giải ngắn gọn, súc tích của hơn 90 ý tưởng cốt lõi, sơ đồ giúp làm sáng tỏ lý thuyết rối rắm, trích dẫn kinh điển giúp các ý tưởng và khám phá trở nên dễ nhớ, cùng những minh họa dí dỏm giúp ta mở rộng hiểu biết về khoa học.

Hai thủ phạm gây chết hàng loạt ếch và cóc

Nấm chytrid và vi-rút rana lây lan trong các quần thể lưỡng cư, gây tổn thương nghiêm trọng và đẩy nhiều loài đến nguy cơ tuyệt chủng.

Vi-rút ở động vật lưỡng cư

Từ thập niên 1980, hàng trăm loài lưỡng cư đã trải qua những đợt suy giảm số lượng và tuyệt chủng cục bộ, với tốc độ được cho là gấp 200 lần tốc độ tuyệt chủng tự nhiên khi không bị ảnh hưởng bởi hoạt động của con người.

Năm 1999, hiện tượng đáng báo động này lần đầu tiên thu hút sự quan tâm của công chúng khi nhà khoa học môi trường người Mỹ Malcolm McCallum công bố những phát hiện của ông về số lượng ếch dị dạng tăng đáng kể. Ông tiếp tục tiến hành những nghiên cứu mang tính bước ngoặt về sự suy giảm và tuyệt chủng của động vật lưỡng cư.

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến vấn đề, như việc môi trường sống bị hủy hoại và ô nhiễm, cùng sự cạnh tranh của các loài xâm lấn. Nhưng một trong các nguyên nhân nghiêm trọng nhất chắc chắn là bệnh tật, nhất là hai thủ phạm gây tử vong.

Chytrid và vi-rút rana

Ễnh ương Bắc Mỹ kháng nấm chytrid nhưng là vật mang chết người của căn bệnh này cho các loài lưỡng cư khác. Ảnh trong sách Sinh thái học - Khái lược những tư tưởng lớn.

Chytridiomycosis là một căn bệnh do nấm chytrid gây ra, đã tàn phá các quần thể ếch và nhất là cóc. Nấm tác động lên da của loài lưỡng cư, khiến chúng không thể thở, lấy đủ nước và điều hòa thân nhiệt. Người ta không biết nguyên nhân chính xác gây bệnh nấm này, nhưng việc buôn bán lưỡng cư sống toàn cầu cho nhiều mục đích như làm cảnh, thức ăn, mồi câu hay nghiên cứu là yếu tố chính cho sự lây lan của nấm.

Vi-rút rana tiến hóa từ một loại vi-rút ở cá. Chúng lây sang động vật lưỡng cư và bò sát, và từ thập niên 1980 đã làm chết hàng loạt ếch. Vi-rút rana ở cóc bà mụ gây chảy máu, lở loét da, hôn mê và gầy còi. Vi-rút rana đặc biệt độc hại vì nó có khả năng “nhảy” từ loài này sang loài khác.