Hai vợ chồng đều là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân

Ngồi đối diện với tôi là vị anh hùng năm nay đã 83 tuổi, râu tóc bạc phơ. Nhìn đôi mắt hiền từ, dáng vẻ giản dị của ông Hồ Soi, tôi không nghĩ đây là một vị anh hùng mà một thời khi nhắc đến tên ông, kẻ thù đều khiếp sợ. Và tôi cũng thật sự bất ngờ khi qua cuộc trò chuyện với ông thì được biết, Anh hùng LLVT Lê Thị Mịch huyền thoại lại chính là vợ ông. Hai vợ chồng ông được phong tặng Anh hùng LLVT trong những năm kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Ông tâm sự: “Chú già rồi cháu ạ. Mỗi khi trái gió, trở trời, các vết thương tái phát, đau nhức khắp người. Đầu óc cũng không còn được minh mẫn, lúc nhớ, lúc quên. Chú nhớ cái gì thì chú kể cho cháu nghe cái đó nhé!"

Bằng chứng nhận danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân giải phóng do Chủ tịch Hội đồng cố vấn Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam Nguyễn Hữu Thọ ký tặng đồng chí Hồ Soi ngày 19-5-1972.

Anh hùng LLVT nhân dân Hồ Soi sinh năm 1943, dân tộc Pa Cô, quê ở xã Kỳ Nơi, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Bình (nay là xã A Dơi, tỉnh Quảng Trị). Năm 1959, khi vừa tròn 16 tuổi, Hồ Soi tham gia cách mạng phục vụ chiến đấu tại Đoàn 559 - Bộ đội Trường Sơn, tham gia xây dựng tuyến đường Hồ Chí Minh huyền thoại.

Khi được tuyên dương anh hùng, Hồ Soi là Đại đội trưởng Đại đội 4 vận tải thuộc Cục Hậu cần Quân khu Trị Thiên. Từ năm 1962 đến năm 1965, Hồ Soi làm nhiệm vụ gùi hàng ở mặt trận phía Tây Trị Thiên, thuộc địa bàn huyện A Lưới. Ngày đó, chiến trường ác liệt, anh đảm nhận nhiệm vụ gùi hàng qua địa bàn rừng núi hiểm trở, địch bắn phá ngày đêm. Nhưng, ở tuổi đôi mươi, Hồ Soi làm việc cả ngày lẫn đêm, tích cực rèn luyện bền bỉ, dẻo dai; tự tìm tòi, nghiên cứu cải tiến cách mang vác, đưa năng suất gùi hàng từ 30kg lên 80kg/chuyến, góp phần cổ vũ đồng đội thi đua nâng cao năng suất vận chuyển.

Từ năm 1966 đến 1967, Hồ Soi làm nhiệm vụ thồ hàng bằng xe đạp. Tuy đường xấu, dốc cao, có nhiều khe suối, anh vẫn thồ 150kg một chuyến, dẫn đầu năng suất trong đơn vị.

Năm 1968, Hồ Soi làm cán bộ đại đội. Anh đã phát huy tinh thần trách nhiệm, chịu khó rút kinh nghiệm, đưa năng suất gùi hàng của toàn đơn vị lên cao (bình quân đầu người 40kg/chuyến). Hồ Soi luôn theo dõi, bám sát, chỉ huy đơn vị làm nhiệm vụ, đồng thời mang vác như mọi người, thường xuyên gùi 60kg/chuyến.

Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân năm 1968, Hồ Soi chỉ huy đánh địch hơn 20 trận để bảo vệ kho hàng và mở đường đưa hàng ra phía trước. Có lần, trên đường vận chuyển, bị địch phục kích, Hồ Soi nhanh chóng chỉ huy đơn vị chuyển thành thế chủ động, tiến công tiêu diệt địch, bảo vệ an toàn số hàng vận chuyển. Trong suốt thời gian chiến đấu, đơn vị của Hồ Soi đã tiêu diệt 470 tên địch, bắn rơi 15 máy bay. Riêng Hồ Soi đã lập nhiều chiến công xuất sắc, một mình tiêu diệt 35 tên địch.

Với những thành tích đạt được, tháng 9-1971, đơn vị của Hồ Soi được Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam tặng danh hiệu Đơn vị Anh hùng LLVT nhân dân. Riêng đồng chí Hồ Soi vinh dự được Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân giải phóng, ngày 19-5-1972.

Bằng chứng nhận danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân do Chủ tịch nước Tôn Đức Thắng ký tặng đồng chí Lê Thị Mịch, ngày 31-12-1973.

Vợ ông là Anh hùng Lê Thị Mịch, sinh năm 1943, quê ở xã Tân Trường, huyện Tĩnh Gia (nay là xã Trường Lâm), tỉnh Thanh Hóa. Từ năm 1967 đến 1973, Lê Thị Mịch được cấp trên giao nhiệm vụ bắn máy bay, phá bom, bảo đảm giao thông tại địa phương. Trong chiến đấu, chị luôn bình tĩnh, dũng cảm, chỉ huy linh hoạt, phối hợp với đơn vị bạn bắn rơi 1 máy bay F4 của đế quốc Mỹ. Khi làm nhiệm vụ bảo đảm giao thông, mặc cho địch đánh phá dữ dội, Lê Thị Mịch luôn dẫn đầu đơn vị đi phá bom, sửa đường, cứu hàng, cứu người. Lê Thị Mịch còn xông vào dập lửa cứu được 1 xe và đưa được 3 thương binh đến nơi an toàn.

Năm 1972, địch cho máy bay đánh vào địa bàn của xã 67 lần, lần nào đồng chí Lê Thị Mịch cũng xông vào lửa đạn cứu người, cứu tài sản của nhân dân. Nhiều lần địch ném bom nổ chậm, đồng chí đã tìm mọi cách đào, gỡ và phá bằng được. Đồng chí đã phá được 96 quả bom các loại và cùng đơn vị phá hàng trăm quả khác.

Ngày 10-8-1972, máy bay địch ném nhiều bom xuyên xuống khu ruộng sắp cấy. Tuy lần đầu thấy loại bom mới, đồng chí Lê Thị Mịch đã xung phong, dũng cảm, đào được 21 quả, bảo đảm an toàn cho bà con xã viên cấy kịp thời mùa vụ. Ngày 15-9-1972, sau khi địch ném nhiều bom xuyên vào xã, đồng chí Lê Thị Mịch chỉ huy tổ đào được 50 quả. Sau đó, đồng chí chủ động đến công trường đá Hoàng Mai (ở gần xã Tân Trường) đào, phá được 20 quả, bảo đảm an toàn cho công trường.

Đồng chí Lê Thị Mịch được Đảng, Nhà nước tặng thưởng nhiều huân, huy chương cao quý, trong đó có 1 Huân chương Chiến công hạng Nhất, 3 danh hiệu Chiến sĩ Quyết thắng. Ngày 31-12-1973, đồng chí Lê Thị Mịch được Chủ tịch nước tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân. Khi đó, đồng chí là Xã đội trưởng xã Tân Trường.

Sau ngày đất nước thống nhất, Anh hùng LLVT Hồ Soi về công tác tại Phòng Tham mưu, Bộ CHQS TP Huế rồi nghỉ hưu với cấp bậc Trung tá. Anh hùng LLVT Lê Thị Mịch làm cán bộ Hội Chữ Thập đỏ Thừa Thiên Huế (nay là TP Huế) đến năm 1997 thì nghỉ hưu.

Anh hùng LLVT nhân dân Hồ Soi và tác giả bài viết.

Khi được hỏi cơ duyên nào mà hai người anh hùng từ hai miền quê và hai đơn vị khác nhau lại trở thành vợ chồng, ông Hồ Soi cười hiền: "Có lẽ do duyên trời định cháu ạ! Lần đó, vào khoảng đầu năm 1974, chú vinh dự cùng đoàn cán bộ phía Bắc vào tham quan và học tập kinh nghiệm chiến đấu ở Địa đạo Củ Chi. Hai người gặp nhau, yêu nhau rồi nên duyên vợ chồng. Cuối năm đó, thủ trưởng Quân khu 4 và Tỉnh đội Thanh Hóa tổ chức lễ cưới cho vợ chồng chú tại quê hương của cô Mịch. Đám cưới đơn giản nhưng ấm áp và vui lắm cháu ạ! Rất nhiều kỷ vật của ngày cưới được đơn vị tặng, đến nay chú vẫn còn cất giữ. Sau đám cưới, cô Mịch theo chú vào sinh sống và công tác tại Huế. Cô mất gần 10 năm rồi. Từ ngày cô mất, chú buồn và nhớ cô nên sức khỏe, tinh thần không được tốt".

Được biết, vợ chồng Anh hùng LLVT Hồ Soi có hai con trai là Thiếu tá QNCN Hồ Sáng đang công tác tại Ban Hậu cần, Trung đoàn 6, Bộ CHQS TP Huế và Trung tá QNCN Hồ Ngọc Anh đang công tác tại Đoàn An Điều dưỡng 41, Quân khu 4. Hiện nay, Anh hùng LLVT nhân dân Hồ Soi đã có 5 cháu nội; gia đình, con cháu đều mạnh khỏe, chăm lo công việc, ngoan ngoãn, học giỏi. Đó là điều mà Anh hùng LLVT Hồ Soi hạnh phúc nhất khi tuổi già!