Hai yếu tố tác động giá dầu ngoài tầm kiểm soát của OPEC+

Ảnh minh họa - Ảnh: Reuters.

Trong năm 2025, việc liên minh OPEC+ giữa Tổ chức Các nước xuất khẩu dầu lửa (OPEC) và một số thành viên ngoài khối gồm Nga liên tục tăng sản lượng đã gây áp lực giảm lớn lên giá dầu...

Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, có hai yếu tố tác động quan trọng có thể chi phối diễn biến giá dầu trong những tuần tới nhưng lại nằm ngoài tầm kiểm soát của OPEC+. Đó là căng thẳng giữa Mỹ và Iran, và chính sách nhập khẩu dầu của Trung Quốc.

Gần đây, căng thẳng giữa Mỹ và Iran nóng lên trong bối cảnh các cuộc biểu tình chống chính phủ diễn ra mạnh mẽ ở Iran và Tehran bị Mỹ cáo buộc mạnh tay đàn áp người biểu tình. Tổng thống Donald Trump đã điều một đội tàu chiến tới Trung Đông và cảnh báo có thể tấn công quân sự nhằm vào Iran. Hôm thứ Bảy vừa rồi, căng thẳng dịu đi sau khi ông Trump cho biết Iran đang “nói chuyện một cách nghiêm túc về vấn đề hạt nhân.

Tiếp đó, tờ báo Financial Times dẫn lời một số nhà ngoại giao cho biết cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran dự kiến sẽ diễn ra tại Thổ Nhĩ Kỳ vào thứ Sáu (ngày 6/2), trước mắt tập trung vào chương trình hạt nhân của Iran, chưa mở rộng sang các vấn đề như tên lửa đạn đạo hay việc Tehran hậu thuẫn các nhóm vũ trang trong khu vực.

Thông tin này đã đẩy giá dầu thô sụt giảm mạnh trong phiên giao dịch ngày thứ Hai (2/2), với giá dầu WTI tại New York và Brent tại London đồng loạt giảm khoảng 5%, sau khi tăng tương ứng 14% và 16% trong tháng 1.

Theo hãng tin Reuters, trước phiên giảm này, giá dầu bao gồm một phần bù rủi ro từ 7-8 USD/thùng do lo ngại về căng thẳng Mỹ - Iran. Đối với ông Trump, việc giá dầu tăng cao sẽ không có lợi, bởi giá dầu cao sẽ làm gia tăng áp lực lạm phát ở Mỹ, qua đó làm suy yếu sự ủng hộ của cử tri dành cho ông trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào cuối năm nay.

Yếu tố thứ hai là chính sách nhập khẩu dầu của Trung Quốc, quốc gia nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới.

Trong tháng 12/2025, Trung Quốc đã nhập khẩu kỷ lục 13,18 triệu thùng dầu mỗi ngày, và lượng nhập khẩu dầu của nước này vẫn duy trì ở mức cao trong tháng 1.

Tuy nhiên, với giá dầu Brent tăng 16% trong tháng 1, Trung Quốc có thể sẽ giảm nhập khẩu dầu để chỉ đáp ứng nhu cầu tiêu thụ và ngừng bổ sung vào kho dự trữ chiến lược. Trung Quốc không công bố số liệu về dòng chảy dầu vào và ra khỏi kho dự trữ thương mại và chiến lược, nhưng có thể tính toán được lượng dầu dư thừa của Trung Quốc bằng cách cộng lượng dầu nhập khẩu và sản xuất nội địa rồi trừ đi lượng dầu được chế biến tại các nhà máy lọc dầu.

Diễn biến giá dầu Brent giao sau tại London trong 1 tháng qua. Đơn vị: USD/thùng - Nguồn: Trading Economics.

Theo ước tính của Reuters, lượng dầu dư thừa của Trung Quốc là 1,13 triệu thùng mỗi ngày trong năm 2025. Nếu Trung Quốc giảm nhập khẩu khoảng 1 triệu thùng mỗi ngày, điều này có thể dẫn đến sự trở lại của tình trạng dư cung dầu trên thị trường toàn cầu, đặc biệt nếu căng thẳng giữa Mỹ và Iran xuống thang.

Trong bối cảnh này, OPEC+ đã quyết định không thay đổi chính sách sản lượng tại cuộc họp vào Chủ nhật (1/2) vừa qua.

8 nước thành viên của OPEC+, nhóm nhà sản xuất chiếm khoảng một nửa sản lượng dầu thế giới, đã tăng hạn ngạch sản lượng khai thác dầu thêm khoảng 2,9 triệu thùng mỗi ngày trong thời gian từ tháng 4-12/2025, tương đương khoảng 3% nhu cầu toàn cầu. Sau đó, nhóm này đã đóng băng các kế hoạch tăng sản lượng từ tháng 1-3/2026 do nhu cầu tiêu thụ suy yếu do yếu tố mùa vụ.

Bình Minh