Hạn chế của trí tuệ nhân tạo đối với việc học ngoại ngữ

Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra nhiều phương thức học ngoại ngữ mới, giúp người học dễ dàng tra cứu từ vựng, sửa lỗi ngữ pháp và luyện tập kỹ năng. Tuy nhiên, khi quá phụ thuộc vào những câu trả lời có sẵn, không ít học sinh, sinh viên đang dần đánh mất khả năng tư duy độc lập, thậm chí đối mặt với những lỗ hổng kiến thức khó nhận ra trong quá trình học tập.

Khi AI làm thay, người học dần mất đi khả năng tự học

Chỉ với một câu lệnh đơn giản, người học có thể yêu cầu AI giải bài tập ngữ pháp, dịch văn bản, viết đoạn hội thoại hoặc hoàn thiện một bài luận bằng ngoại ngữ.

Thay vì mất nhiều thời gian tìm kiếm tài liệu và tự xây dựng câu trả lời, mọi yêu cầu gần như được đáp ứng tức thì. Sự thuận tiện ấy khiến AI ngày càng xuất hiện thường xuyên trong quá trình học tập của giới trẻ.

Các công cụ AI có thể nhanh chóng cung cấp thông tin, giải thích nội dung bằng tiếng Anh, hỗ trợ người học tra cứu và mở rộng vốn từ. Tuy nhiên, việc tiếp nhận câu trả lời cần đi đôi với kiểm chứng và chủ động tìm hiểu.

Các công cụ AI có thể nhanh chóng cung cấp thông tin, giải thích nội dung bằng tiếng Anh, hỗ trợ người học tra cứu và mở rộng vốn từ. Tuy nhiên, việc tiếp nhận câu trả lời cần đi đôi với kiểm chứng và chủ động tìm hiểu.

Đặc biệt, với những bài tập ngoại ngữ đòi hỏi khả năng vận dụng từ vựng và cấu trúc câu, AI trở thành lựa chọn nhanh chóng đối với một bộ phận học sinh. Ban đầu, việc nhờ AI giải một vài câu khó có thể giúp tiết kiệm thời gian. Tuy nhiên, khi thói quen này lặp lại, người học dễ hình thành tâm lý chờ đợi câu trả lời thay vì chủ động tìm cách giải quyết vấn đề.

Trịnh Hà Anh đang chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp THPT chia sẻ, trong thời gian học trên lớp em thường xuyên sử dụng AI để giải bài tập tiếng Anh nhằm hoàn thành yêu cầu của giáo viên.

Thay vì tự đọc đề, phân tích cấu trúc câu và lựa chọn đáp án, em có xu hướng đưa toàn bộ nội dung lên công cụ AI để lấy kết quả. Việc làm này diễn ra trong thời gian dài khiến những phần kiến thức căn bản không được củng cố.

“Trước đây, cứ đến bài tập tiếng Anh trên lớp là em lại dùng AI để tìm đáp án cho nhanh, chủ yếu để hoàn thành bài và đối phó với việc kiểm tra. Lúc ấy em nghĩ chỉ cần có kết quả đúng là được, không quá quan tâm đến cách làm. Đến khi bắt đầu ôn tập cho kỳ thi đại học sắp tới mới nhận ra bản thân bị hổng khá nhiều kiến thức, từ từ vựng đến ngữ pháp. Có những dạng bài đã từng làm nhưng khi không có AI hỗ trợ thì em gần như không biết bắt đầu từ đâu. Bây giờ em phải cấp tốc học lại từ đầu”, Hà Anh kể.

AI có khả năng xử lý lượng lớn dữ liệu và đưa ra câu trả lời có vẻ thuyết phục, song không phải lúc nào nội dung cũng phù hợp với ngữ cảnh. Sự phụ thuộc vào AI còn có thể ảnh hưởng đến khả năng hình thành ý tưởng và diễn đạt của người học. Khi thường xuyên yêu cầu công cụ viết hộ đoạn văn, xây dựng dàn ý hoặc dịch toàn bộ nội dung, người học ít có cơ hội rèn luyện cách sắp xếp suy nghĩ bằng ngôn ngữ đang học. Những câu văn hoàn chỉnh được tạo ra nhanh chóng nhưng chưa chắc phản ánh trình độ thực tế của người sử dụng.

Đáng chú ý, những sai lệch này không phải lúc nào cũng được phát hiện ngay lập tức. Khi người học chưa có nền tảng ngoại ngữ vững chắc, việc phân biệt một câu trả lời đúng với một câu trả lời nghe có vẻ hợp lý càng trở nên khó khăn. Sự tự tin vào kết quả do AI cung cấp đôi khi khiến người học không còn đặt câu hỏi hay tìm kiếm nguồn đối chiếu.

Chủ động kiểm soát AI để không đánh mất năng lực ngoại ngữ

Không thể phủ nhận AI đang đem lại nhiều tiện ích cho việc học ngoại ngữ. Người học có thể tiếp cận cách diễn đạt mới, tìm hiểu sự khác biệt giữa các từ gần nghĩa, kiểm tra lỗi chính tả hoặc thực hành hội thoại mà không bị giới hạn bởi thời gian và không gian. Vấn đề nằm ở cách sử dụng công cụ và mức độ chủ động của mỗi người trong quá trình tiếp nhận kiến thức.

Lê Thảo Nguyên, 19 tuổi, chia sẻ về phương pháp sử dụng AI của mình: “Thay vì để AI làm thay toàn bộ bài luận hay dựng sẵn dàn ý, mình chỉ dùng nó như một từ điển thông minh để tra cứu ngữ cảnh từ vựng hoặc kiểm tra lại lỗi chính tả sau khi đã tự viết xong. Khi gặp một từ chưa hiểu rõ, mình thường hỏi thêm về cách sử dụng từ đó trong từng tình huống để có thể phân biệt và ghi nhớ tốt hơn”.

Từ chia động từ, lựa chọn cấu trúc đến hoàn thành câu, nhiều dạng bài tập ngoại ngữ đòi hỏi người học phải nắm chắc kiến thức nền tảng. Nếu chỉ chép đáp án từ AI mà không hiểu cách làm, những lỗ hổng kiến thức sẽ ngày càng khó khắc phục.

Từ chia động từ, lựa chọn cấu trúc đến hoàn thành câu, nhiều dạng bài tập ngoại ngữ đòi hỏi người học phải nắm chắc kiến thức nền tảng. Nếu chỉ chép đáp án từ AI mà không hiểu cách làm, những lỗ hổng kiến thức sẽ ngày càng khó khắc phục.

Cách sử dụng này giúp người học tận dụng được khả năng xử lý thông tin của AI nhưng vẫn duy trì quá trình thực hành cần thiết. Sự phổ biến của AI đang làm thay đổi cách giới trẻ tiếp cận tri thức, trong đó có việc học ngoại ngữ. Tuy nhiên, sự tiện lợi của công nghệ không đồng nghĩa với việc người học có thể rút ngắn mọi công đoạn tiếp thu kiến thức.

Sử dụng công nghệ hiệu quả không nằm ở việc đưa ra bao nhiêu câu lệnh hay nhận được bao nhiêu đáp án, mà ở khả năng biến những gợi ý ấy thành kiến thức của chính mình. Khi người học vẫn giữ vai trò chủ động, AI mới thực sự trở thành công cụ đồng hành trên hành trình chinh phục ngoại ngữ.

Nam Phương

Nguồn Thanh Hóa: https://vhds.baothanhhoa.vn/han-che-cua-tri-tue-nhan-tao-doi-voi-viec-hoc-ngoai-ngu-46155.htm