Hàng chục nghìn hiệu trưởng, hiệu phó chuyển sang đứng lớp, nhiều nơi vẫn thiếu giáo viên.

Chưa hết nỗi lo thiếu giáo viên

Sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục công lập đang tạo ra những thay đổi lớn về tổ chức bộ máy và bố trí nhân sự trong ngành Giáo dục. Theo ông Thái Văn Tài - Vụ trưởng Vụ Giáo dục phổ thông, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT), sau khi 34/34 địa phương thực hiện sắp xếp, số cơ sở giáo dục công lập giảm từ 37.530 xuống 18.555, tương ứng 50,6%.

Sau sắp xếp, có 13.518 cơ sở được tổ chức theo mô hình đa cơ sở, chiếm 72,9%; hình thành 2.418 trường phổ thông nhiều cấp học, gồm 2.013 trường tiểu học - THCS, 391 trường THCS - THPT và 14 trường ba cấp.

Số cán bộ quản lý giảm sau sắp xếp là 33.870 người. Trong đó, 21.009 người được bố trí làm giáo viên, 479 người chuyển công tác khác, 3.559 người nghỉ chế độ và 8.823 người đang thực hiện phương án bố trí.

Một giờ học của cô và trò tỉnh Tây Ninh. Ảnh: Văn Hiền

Hàng chục nghìn cán bộ quản lý được bố trí trở lại giảng dạy sau sắp xếp, nhưng nhiều địa phương vần thiếu giáo viên. Theo thống kê của Bộ GDĐT, toàn quốc hiện có 1.081.727 giáo viên. Theo tính toán sơ bộ, nhu cầu bổ sung giáo viên năm học 2026-2027 còn khoảng 43.267 người, tập trung ở một số cấp học, môn học và địa bàn.

Tại Hà Nội, thành phố đã giảm từ 2.356 cơ sở giáo dục còn 1.097 cơ sở giáo dục, tương ứng 53,4%.

Về bố trí đội ngũ, ngành Giáo dục sau sắp xếp đã cập nhật, rà soát theo từng cấp học, môn học và địa bàn. Giám đốc Sở GDĐT Hà Nội Nguyễn Văn Hiền cho biết, hiện trên địa bàn còn thiếu hơn 7.200 giáo viên so với định mức. Sau sắp xếp, thành phố đã chuyển 1.710 cán bộ quản lý sang làm giáo viên trực tiếp giảng dạy.

Tại Tây Ninh, địa phương này đã hoàn thành việc tinh gọn mạng lưới trường học, giảm từ 961 đơn vị còn 521 đơn vị, tương ứng gần 46%. Theo Giám đốc Sở GDĐT tỉnh Tây Ninh Nguyễn Quang Thái, tỉnh đang triển khai chính sách hỗ trợ tài chính lên đến 100 triệu đồng/giáo viên để thu hút nguồn tuyển, giải quyết tình trạng thiếu hụt 1.700 giáo viên hiện nay.

Sau sắp xếp, TP.HCM có 2.841 cơ sở giáo dục, trong đó 1.486 trường công lập và 1.355 trường ngoài công lập. Trước tình trạng thiếu giáo viên các môn tiếng Anh, tin học, âm nhạc, mỹ thuật, TP.HCM sẽ đánh giá toàn diện và tính toán triển khai cơ chế dạy thỉnh giảng, dạy liên trường nhằm bảo đảm công việc ổn định cho đội ngũ này.

Thu hút, giữ chân giáo viên ở địa bàn khó khăn

Về giải quyết tình trạng thừa, thiếu giáo viên, tại thông báo số 500/TB-VPCP ngày 25/9/2026, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu yêu cầu UBND các tỉnh, thành phố khẩn trương thực hiện các giải pháp theo quy định, chịu trách nhiệm trực tiếp bảo đảm đủ giáo viên thực hiện nhiệm vụ dạy học trên địa bàn, hoàn thành trong năm học 2026-2027.

Trong đó, khẩn trương thực hiện tuyển dụng hết số biên chế được giao; điều động, thuyên chuyển, biệt phái, bố trí giáo viên dạy liên trường để xử lý thừa, thiếu cục bộ; thực hiện chế độ hợp đồng giáo viên theo quy định với cơ sở giáo dục còn thiếu chưa thể bố trí bằng biên chế.

Trước đó, vào tháng 8, Bộ GDĐT cũng đã có văn bản gửi UBND các tỉnh, thành phố hướng dẫn thực hiện công tác quản lý đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục và nhân sự hỗ trợ giáo dục, trong bối cảnh đồng thời triển khai các quy định mới về nhà giáo, viên chức và sắp xếp cơ sở giáo dục.

Để bảo đảm đủ đội ngũ thực hiện nhiệm vụ năm học 2026-2027, Bộ GDĐT đề nghị các địa phương tiếp tục tuyển dụng, tiếp nhận nhà giáo và nhân sự hỗ trợ giáo dục, đồng thời rà soát, sắp xếp cơ sở giáo dục; tuyển đủ số lượng theo chỉ tiêu biên chế được giao, bảo đảm tiêu chuẩn, điều kiện và phù hợp với nhu cầu vị trí việc làm sau sắp xếp.

Bộ nhấn mạnh nguyên tắc: “ở đâu có học sinh, ở đó có giáo viên”, yêu cầu các địa phương xác định cụ thể số lượng nhà giáo, nhân sự hỗ trợ giáo dục còn thiếu so với biên chế được giao và định mức quy định để thực hiện chế độ hợp đồng lao động theo quy định.

Để giải quyết tình trạng thiếu giáo viên, GS.TSKH.NGND. Nguyễn Mậu Bành, Chủ tịch Hội Cựu giáo chức Việt Nam cho rằng, cần kết hợp giữa chính sách đãi ngộ và các giải pháp động viên, khích lệ, tôn vinh nghề giáo.

Đặc biệt, cần có chính sách đủ sức thu hút và giữ chân giáo viên công tác tại vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng biển, hải đảo. Dù những chính sách hỗ trợ đã được triển khai, mức độ hấp dẫn vẫn chưa đáp ứng yêu cầu thực tế.