Hàng loạt cổ phiếu rớt xuống vực giá, nhà đầu tư vẫn không nên 'bắt dao rơi'

Hàng loạt cổ phiếu rơi xuống vùng giá thấp nhất nhiều năm, trong khi các chuyên gia cho rằng cơ hội đầu tư cần được xác định từ nền tảng tài chính, chất lượng doanh nghiệp và triển vọng tăng trưởng thay vì chỉ nhìn vào mức giảm của thị giá…

Thị trường ghi nhận nhiều cổ phiếu rơi xuống vùng giá thấp nhất trong nhiều năm, trong đó có những mã giảm sâu dù doanh nghiệp vẫn nhận được sự quan tâm của nhà đầu tư.

Trước diễn biến này, các chuyên gia khuyến nghị cần phân biệt rõ mức giảm của thị giá với giá trị thực của doanh nghiệp, đồng thời chú trọng chất lượng tài chính và triển vọng tăng trưởng khi lựa chọn cổ phiếu.

CỔ PHIẾU NỐI NHAU MÒ ĐÁY

Thống kê phiên giao dịch ngày 16/11 cho thấy có 17 cổ phiếu đóng cửa ở vùng giá thấp nhất trong ít nhất 13 tháng.

Cụ thể, HPX của Công ty Cổ phần Đầu tư Hải Phát giảm xuống còn 3.410 đồng/cổ phiếu, mức thấp nhất trong gần 8 năm qua. APC của Công ty Cổ phần Chiếu xạ An Phú lùi về 5.000 đồng/cổ phiếu, mức thấp nhất trong 16,8 năm. Trong khi đó, TAR của Công ty Cổ phần Nông nghiệp Công nghệ cao Trung An giảm còn 1.900 đồng/cổ phiếu, thấp nhất kể từ tháng 2/2019.

Một số cổ phiếu khác cũng ghi nhận mức giá thấp nhất trong nhiều năm. PTI của Tổng Công ty Cổ phần Bảo hiểm Bưu điện giảm xuống 17.200 đồng/cổ phiếu, thấp nhất trong 3,9 năm; APS của Công ty Cổ phần Chứng khoán Châu Á - Thái Bình Dương (APEC) còn 4.300 đồng/cổ phiếu, tương đương vùng giá thấp nhất trong 4 năm.

Ở nhóm bảo hiểm, MIG của Tổng Công ty Cổ phần Bảo hiểm Quân đội lùi về mức thấp nhất trong 13 tháng. Trong khi đó, CMV của Công ty Cổ phần Thương nghiệp Cà Mau thuộc nhóm bán lẻ chạm đáy 6 năm, còn DST của Công ty Cổ phần Đầu tư Sao Thăng Long xuống mức thấp nhất trong 23 tháng.

Các mã SBA, GSM, TCL, MGC, CAP, SMC, VE1, NCS, SVT… cũng đồng loạt đóng cửa tại vùng giá thấp nhất trong nhiều tháng, thậm chí nhiều năm.

Thanh khoản tại phần lớn cổ phiếu nói trên ở mức thấp. Trong phiên 16/11, chỉ có APS, HPX và DST đạt khối lượng khớp lệnh trên 200.000 đơn vị. Một số mã như NCS và VE1 chỉ ghi nhận giao dịch vỏn vẹn 400 cổ phiếu.

Không chỉ các cổ phiếu vốn hóa nhỏ, một số mã từng thu hút sự quan tâm lớn của thị trường cũng đang chịu áp lực giảm giá. FPT là trường hợp đáng chú ý khi cổ phiếu này tiếp tục đi xuống, đóng cửa ở mức 48.500 đồng/cổ phiếu trong phiên 17/11, thấp nhất kể từ đầu tháng 7/2023. So với mức giá điều chỉnh khoảng 85.900 đồng/cổ phiếu vào cuối năm 2025, thị giá FPT đã giảm hơn 43%.

 Diễn biến thị giá cổ phiếu FPT trong thời gian qua

Diễn biến thị giá cổ phiếu FPT trong thời gian qua

Vốn hóa thị trường của doanh nghiệp hiện còn khoảng 91.500 tỷ đồng, thấp hơn đáng kể so với giai đoạn FPT nằm trong nhóm cổ phiếu có quy mô vốn hóa lớn nhất thị trường chứng khoán Việt Nam.

Một trong những diễn biến đáng chú ý tại cổ phiếu này là hoạt động bán ròng của nhà đầu tư nước ngoài. Theo thống kê, từ đầu năm đến hết phiên 17/11, khối ngoại đã bán ròng khoảng 240 triệu cổ phiếu FPT, tương ứng giá trị gần 17.957 tỷ đồng, bao gồm cả giao dịch khớp lệnh và thỏa thuận.

Tỷ lệ sở hữu nước ngoài tại FPT hiện còn khoảng 25,55%, giảm so với mức 39% vào cuối năm 2025. Với giới hạn sở hữu nước ngoài tối đa 49%, room ngoại còn trống khoảng 23,45%. Đây là sự thay đổi đáng kể so với giai đoạn cổ phiếu FPT thường xuyên ở trạng thái gần kín room ngoại.

GIẢM SÂU CHƯA ĐỒNG NGHĨA VỚI ĐỊNH GIÁ RẺ

Khi nhiều cổ phiếu đã giảm mạnh, thậm chí trở về vùng giá thấp nhất trong nhiều năm, không ít nhà đầu tư có khẩu vị rủi ro cao nghĩ đến cơ hội mua vào với kỳ vọng hưởng lợi nếu thị giá phục hồi.

Tuy nhiên, mức giảm sâu không đồng nghĩa cổ phiếu đã rẻ, bởi đằng sau mỗi nhịp điều chỉnh có thể là những nguyên nhân rất khác nhau. Chiến lược này chỉ phát huy hiệu quả nếu cổ phiếu thực sự phục hồi.

Nếu xu hướng giảm tiếp diễn, việc liên tục mua thêm sẽ khiến nhà đầu tư gia tăng mức độ thua lỗ và tập trung rủi ro vào một tài sản đang suy yếu. Việc nhận diện doanh nghiệp thực sự có giá trị và còn dư địa tăng trưởng vì vậy trở thành yếu tố quan trọng trước khi quyết định giải ngân.

Tại một tọa đàm mới đây, ông Phan Lê Thành Long, Chủ tịch Cộng đồng Cố vấn Tài chính Việt Nam (VWA), đã chia sẻ về quy trình lựa chọn cổ phiếu, cách nhận diện doanh nghiệp có định giá hấp dẫn và những nhóm ngành đáng chú ý trong năm 2027.

Theo ông Long, nhà đầu tư cần xác định chiến lược phù hợp với khẩu vị rủi ro, mục tiêu tăng trưởng và diễn biến thị trường ở từng giai đoạn trước khi lựa chọn cổ phiếu. Trên cơ sở đó, nhà đầu tư có thể xây dựng bộ lọc để loại bỏ những mã không đáp ứng tiêu chí, hình thành danh sách ban đầu gồm vài chục cổ phiếu tiềm năng.

Từ danh sách này, phạm vi theo dõi tiếp tục được thu hẹp xuống khoảng 5-6 mã hoặc 10-12 mã, tùy theo chiến lược đầu tư. Với mục tiêu tăng trưởng, nhà đầu tư có thể ưu tiên những cổ phiếu thuộc doanh nghiệp có tiềm năng mở rộng hoạt động và mang tính chu kỳ.

Trong khi đó, chiến lược cân bằng nên kết hợp các doanh nghiệp có hoạt động kinh doanh ổn định, thường xuyên chi trả cổ tức bằng tiền mặt với một phần cổ phiếu thuộc những ngành có mức độ biến động cao.

Ông Long cho rằng quy trình sàng lọc giúp nhà đầu tư chủ động hơn trong việc tìm kiếm cơ hội, thay vì mua bán theo tin đồn hoặc tâm lý sợ bỏ lỡ cơ hội (FOMO). Thông tin thường đến với nhà đầu tư cá nhân sau một khoảng thời gian nhất định, do đó việc mua đuổi khi thông tin đã trở nên nóng có thể khiến họ thua lỗ chỉ sau một hoặc hai phiên, kéo theo những quyết định thiếu chính xác tiếp theo.

Đề cập đến quan niệm cổ phiếu giảm sâu đồng nghĩa với định giá rẻ, ông Long cho rằng cần phân biệt hai nguyên nhân chính khiến thị giá đi xuống: rủi ro mang tính hệ thống của thị trường và rủi ro xuất phát từ nội tại doanh nghiệp.

Với rủi ro hệ thống, chẳng hạn cú sốc thuế đối ứng vào tháng 4/2025, thị trường có thể giảm mạnh trên diện rộng, kéo theo áp lực bán đối với cả những cổ phiếu có nền tảng cơ bản tốt. Nếu triển vọng dài hạn của doanh nghiệp không thay đổi đáng kể, nhà đầu tư có thể xem xét cơ hội giải ngân khi giá cổ phiếu điều chỉnh.

Ngược lại, nếu thị giá giảm do những vấn đề nội tại như rủi ro pháp lý, khó khăn thanh khoản hoặc hoạt động kinh doanh suy yếu, cổ phiếu vẫn có thể tiếp tục mất giá dù đã giảm hàng chục phần trăm.

Theo chuyên gia, một cổ phiếu hấp dẫn cần gắn với doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt, năng lực quản trị vững vàng, chiến lược kinh doanh và tài chính phù hợp, đồng thời hoạt động trong lĩnh vực còn dư địa tăng trưởng. Vì vậy, nhà đầu tư không thể chỉ dựa vào thị giá tuyệt đối để kết luận một cổ phiếu đang đắt hay rẻ.

CHỌN DOANH NGHIỆP THAY VÌ CHỌN GIÁ

Trong quá trình phân tích doanh nghiệp, ông Long đặc biệt lưu ý vai trò của bảng cân đối kế toán. Theo ông, báo cáo tài chính phản ánh những kết quả đã diễn ra, trong khi điều nhà đầu tư cần quan tâm là sức khỏe tài chính và khả năng tăng trưởng của doanh nghiệp trong thời gian tới.

Theo chuyên gia, hàng tồn kho tăng đột biến nhưng không đi kèm với sự mở rộng quy mô hoặc triển vọng tiêu thụ tích cực có thể là dấu hiệu cảnh báo về những rủi ro trong các quý tiếp theo.

Đối với lĩnh vực bất động sản, nhà đầu tư cần quan tâm đến các khoản mục như hàng tồn kho, hợp tác kinh doanh, ủy thác đầu tư và trả trước cho người bán. Khi những khoản mục này gia tăng, doanh nghiệp có thể phải huy động thêm vốn vay, làm tăng áp lực chi phí tài chính, đặc biệt trong giai đoạn lãi suất cao.

Ông Long cho rằng các biến động trên bảng cân đối kế toán có thể giúp nhà đầu tư nhận diện trước rủi ro đối với kết quả kinh doanh trong một đến ba quý tiếp theo, ngay cả khi doanh nghiệp vừa công bố lợi nhuận tích cực.

Về triển vọng đầu tư, ông Long đánh giá thị trường Việt Nam có nhiều ngành còn tiềm năng tăng trưởng. Tuy nhiên, cơ hội không phân bổ đồng đều giữa các doanh nghiệp trong cùng lĩnh vực, do đó việc lựa chọn cổ phiếu cần gắn với đặc điểm riêng của từng ngành và từng công ty.

Đối với ngành ngân hàng, kết quả kinh doanh vào cuối năm 2026 có thể chưa thực sự nổi bật, song năm 2027 được kỳ vọng mở ra một chu kỳ tín dụng mới.

Trong bối cảnh biên lãi ròng (NIM) chịu áp lực, ông Long cho rằng cơ hội sẽ nghiêng về những ngân hàng theo đuổi chiến lược phát triển bền vững, có năng lực ứng dụng công nghệ tốt, đẩy mạnh hoạt động bán lẻ và duy trì lợi thế chi phí vốn thông qua tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn (CASA).

Với ngành dầu khí, chuyên gia đánh giá triển vọng vẫn tích cực nhờ mặt bằng giá dầu duy trì ở mức cao so với đầu năm 2026. Tuy nhiên, cổ phiếu dầu khí thường biến động mạnh theo chu kỳ giá dầu. Nhà đầu tư vì vậy cần phân biệt đặc điểm và cơ hội giữa các nhóm thượng nguồn, trung nguồn và hạ nguồn.

Ở nhóm vật liệu xây dựng, ông Long cho biết các nghiên cứu định lượng tại Việt Nam do nhóm của ông thực hiện cho thấy giá vật liệu có xu hướng biến động cùng chiều với giá dầu. Trong đó, thép là lĩnh vực đáng chú ý, song nhà đầu tư vẫn cần lựa chọn kỹ từng doanh nghiệp.

Đối với ngành bán lẻ, chuyên gia lưu ý cần đánh giá tăng trưởng doanh thu hàng hóa và dịch vụ sau khi loại trừ yếu tố lạm phát. Bởi mức tăng trưởng danh nghĩa có thể cao hơn đáng kể so với tốc độ tăng trưởng thực tế.

Trong khi đó, đầu tư công được kỳ vọng tiếp tục tạo hiệu ứng lan tỏa sang năm 2027. Tuy nhiên, tác động đến tiêu dùng và hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp thường cần một khoảng thời gian nhất định mới phản ánh đầy đủ.

Cùng với việc lựa chọn doanh nghiệp dựa trên nền tảng tài chính, diễn biến kết quả kinh doanh cũng là cơ sở để đánh giá triển vọng của các nhóm cổ phiếu trong giai đoạn tới.

Theo ông Lê Đức Khánh, Giám đốc Chiến lược đầu tư Công ty Cổ phần Chứng khoán VPS đánh giá, mùa công bố kết quả kinh doanh quý 3 vừa qua ghi nhận bức tranh tương đối tích cực, dù mức độ phân hóa giữa các nhóm ngành vẫn khá rõ nét.

Theo quan sát của ông Khánh, lợi nhuận sau thuế của các doanh nghiệp niêm yết tăng bình quân khoảng 20-35%, tùy nhóm ngành, trong đó có cả các doanh nghiệp phi tài chính. Sự cải thiện kết quả kinh doanh không chỉ tập trung ở một vài lĩnh vực mà đã xuất hiện tại nhiều nhóm ngành khác nhau.

Cụ thể, các nhóm cảng biển, thép và tiêu dùng ghi nhận sự phục hồi hoặc duy trì mức tăng trưởng ổn định. Trong khi đó, các doanh nghiệp logistics, bán lẻ và bất động sản khu công nghiệp cũng đang bước vào giai đoạn tăng trưởng lợi nhuận tốt hơn so với trước.

Từ diễn biến này, ông Khánh cho rằng phạm vi đánh giá triển vọng và định giá cổ phiếu cần được mở rộng về quy mô cũng như đối tượng doanh nghiệp, nhằm phản ánh đầy đủ hơn bức tranh doanh thu và lợi nhuận của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

Trong bối cảnh thị trường xuất hiện những tín hiệu hồi phục và kết quả kinh doanh của doanh nghiệp cải thiện, ông Khánh cho rằng tỷ trọng cổ phiếu và tiền mặt trong danh mục cần được xác định phù hợp với điều kiện của từng nhà đầu tư, thay vì áp dụng một tỷ lệ cố định.

Theo chuyên gia, cách phân bổ phụ thuộc vào trạng thái nắm giữ hiện tại, thu nhập, quy mô tài sản và khẩu vị rủi ro của mỗi người. Phương pháp đầu tư cũng có sự khác biệt giữa nhóm lựa chọn từng cổ phiếu riêng lẻ và nhóm xây dựng danh mục với tầm nhìn dài hạn.

Đối với nhà đầu tư giá trị hoặc theo đuổi chiến lược tích lũy cổ phiếu ở mức định giá hấp dẫn, ông Khánh cho rằng có thể cân nhắc mua vào trong giai đoạn hiện nay. Tuy nhiên, việc giải ngân vẫn cần đi kèm với quản trị tài sản và kiểm soát tỷ trọng các cổ phiếu đang nắm giữ.

Nguyễn Lan

Nguồn Thương Gia: https://thuonggiaonline.vn/hang-loat-co-phieu-rot-xuong-vuc-gia-nha-dau-tu-van-khong-nen-bat-dao-roi-post574447.html