Hàng nghìn m2 đất vàng của Bộ Công Thương bỏ trống tới 12 năm

Theo kết luận vừa công bố của Thanh tra Chính phủ, Bộ Công Thương còn chậm trong việc rà soát, sắp xếp, xử lý các cơ sở nhà, đất theo quy định, trong khi một số cơ sở thuộc diện dôi dư đã bỏ trống, không sử dụng.

Công tác kiểm tra, giám sát các đơn vị thuộc Bộ trong việc thực hiện chỉ đạo của lãnh đạo Bộ còn thiếu, dẫn đến những tồn tại, hạn chế, khuyết điểm trong quản lý, sử dụng và sắp xếp nhà, đất.

Nhiều cơ sở bỏ trống kéo dài 4-12 năm

Qua kiểm tra thực tế 9 cơ sở, Thanh tra Chính phủ xác định tổng diện tích đất là 2.100,5 m², tổng diện tích sàn xây dựng 4.078,5 m² hiện không sử dụng hoặc sử dụng kém hiệu quả. Các cơ sở này đều đã được xác định dôi dư trước ngày 1/3/2025, riêng 825,3 m² tại số 46 Ngô Quyền được xác định dôi dư từ ngày 25/4/2026.

Đáng chú ý, có 4 cơ sở bỏ trống, không sử dụng trong thời gian từ 4-12 năm. Cụ thể, cơ sở 66B Hoàng Hoa Thám có diện tích đất 30 m²; số 16 Mạc Thái Tổ có 517 m²; số 132 Nguyễn Chí Thanh có 213,44 m² và số 41 Thùy Vân có 208,1 m².

Tại số 46 Ngô Quyền, diện tích làm việc 571,7 m² đã bỏ trống từ năm 2014 đến thời điểm thanh tra. Trong khi đó, tại số 3 Vọng Đức, 2 căn nhà tập thể, mỗi căn khoảng 29,3 m², cũng bỏ trống, không sử dụng từ năm 2014.

Một số cơ sở khác được xác định sử dụng kém hiệu quả. Cơ sở 124 Vĩnh Tuy, diện tích 900 m², chủ yếu được sử dụng làm nơi để xe chở khách và chỗ nghỉ cho lái xe của Bộ. Cơ sở 1C Tràng Tiền, diện tích 232 m², chủ yếu được dùng để xe chở khách và công cụ, dụng cụ hư hỏng.

Thanh tra Chính phủ nhận định việc để các cơ sở nhà, đất bỏ trống, không sử dụng hoặc sử dụng kém hiệu quả không bảo đảm nguyên tắc quản lý, sử dụng tài sản công tiết kiệm, hiệu quả, đúng mục đích, đồng thời không đáp ứng yêu cầu thực hành tiết kiệm, chống lãng phí.

Chậm sắp xếp, xử lý nhà đất

Không chỉ vấn đề sử dụng tài sản, tiến độ sắp xếp, xử lý các cơ sở nhà đất của Bộ Công Thương cũng được Thanh tra Chính phủ chỉ ra nhiều hạn chế.

Bộ Công Thương triển khai thực hiện Nghị định 167/2017/NĐ-CP từ năm 2019, nhưng đến ngày 6/5/2023 mới hoàn thành việc lập báo cáo kê khai, đề xuất phương án sắp xếp lại, xử lý cơ sở nhà, đất tại các đơn vị. Một số đơn vị quản lý, sử dụng cơ sở nhà đất không báo cáo hoặc báo cáo không đúng thời gian theo chỉ đạo của lãnh đạo Bộ.

Riêng Văn phòng Bộ có văn bản về phương án xử lý các cơ sở nhà, đất ban hành chậm 2 năm 1 tháng so với chỉ đạo trước đó; việc báo cáo kê khai, đề xuất phương án cũng chưa đúng mẫu quy định.

Thanh tra cũng cho biết Bộ Công Thương chưa báo cáo theo yêu cầu của Bộ Tài chính về việc đẩy nhanh tiến độ sắp xếp, xử lý nhà, đất theo Nghị quyết 74/2022/QH15.

Đến thời điểm thanh tra, 58 cơ sở nhà, đất thuộc 40 đơn vị quản lý, sử dụng vẫn đang tiếp tục triển khai các bước theo Nghị định 03/2025/NĐ-CP. Riêng cơ sở 2F Quang Trung chưa được kê khai, đề xuất phương án sắp xếp, xử lý.

Có cơ sở thiếu hồ sơ pháp lý

Một vấn đề khác được Thanh tra Chính phủ lưu ý là hồ sơ pháp lý của các cơ sở nhà, đất chưa được hoàn thiện.

Trong 9 cơ sở được thanh tra, có 4 cơ sở không có hồ sơ pháp lý, chưa có văn bản xác nhận thay thế hồ sơ nhà đất; 4 cơ sở có hồ sơ pháp lý chưa đầy đủ và chỉ 1 cơ sở có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Riêng cơ sở 2F Quang Trung, diện tích 9 m², Văn phòng Bộ không lập, quản lý hồ sơ về cơ sở nhà, đất, không theo dõi trên hồ sơ, sổ sách từ tháng 11/2016. Đến thời điểm thanh tra, cơ sở này cũng chưa được cập nhật vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài sản công, không được theo dõi, hạch toán trên sổ kế toán, báo cáo tài chính và báo cáo kê khai tài sản công.

Đáng chú ý, Văn phòng Bộ từng có văn bản tạm giao 9 m² tại 2F Quang Trung cho Ban Quản lý khu tập thể 2F Quang Trung khi không có ý kiến chỉ đạo của lãnh đạo Bộ. Thanh tra Chính phủ xác định việc này không đúng quy định của Luật Quản lý, sử dụng tài sản công năm 2017.

Tại cơ sở số 41 Thùy Vân, Trung tâm Y tế - Môi trường lao động Công Thương cũng đã ký 2 hợp đồng liên kết khai thác trong giai đoạn 2019-2020, thu được 275 triệu đồng. Tuy nhiên, Đề án liên kết khai thác đã được xây dựng, trình Bộ nhưng chưa được phê duyệt. Thanh tra xác định việc cho liên kết khai thác khi Đề án chưa được phê duyệt là không đúng quy định.

Kiến nghị xử lý hàng loạt cơ sở nhà đất

Trên cơ sở kết luận thanh tra, Tổng Thanh tra Chính phủ kiến nghị Bộ Công Thương khẩn trương rà soát, có giải pháp sớm hoàn thành việc sắp xếp lại, xử lý các cơ sở nhà, đất dôi dư, bảo đảm đưa tài sản vào sử dụng đúng mục đích, hiệu quả, tránh thất thoát, lãng phí.

Trong đó, Bộ được kiến nghị chuyển giao về địa phương quản lý, xử lý đối với 6 cơ sở nhà, đất đã được thanh tra và có khả năng xử lý ngay theo phương án Bộ Công Thương phê duyệt.

Đối với cơ sở 2F Quang Trung, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Bộ chỉ đạo các đơn vị tham mưu theo dõi, quản lý đúng quy định về tài sản công; đồng thời tiến hành sắp xếp, xử lý ngay theo phương án bổ sung của Văn phòng Bộ, theo hướng chuyển giao về địa phương quản lý, xử lý, nhằm sử dụng đúng mục đích và tránh lãng phí.

Đối với cơ sở 132 Nguyễn Chí Thanh, Đà Nẵng, Bộ Công Thương được yêu cầu làm việc với UBND thành phố Đà Nẵng để xử lý dứt điểm theo phương án chuyển trả địa phương quản lý, xử lý.

Thanh tra Chính phủ đồng thời kiến nghị Bộ Công Thương chỉ đạo rà soát, kiểm tra việc liên doanh, liên kết, cho thuê, cho mượn, hợp tác kinh doanh đối với tài sản công, trong đó có nhà, đất tại các đơn vị sự nghiệp thuộc Bộ; kiểm tra việc quản lý, sử dụng số tiền thu được từ các hợp đồng liên kết sử dụng cơ sở nhà, đất, bảo đảm đúng quy định pháp luật.

Đặc biệt, Bộ Công Thương được yêu cầu căn cứ các tồn tại, hạn chế, khuyết điểm đã được chỉ ra để rà soát, làm rõ tính chất, mức độ, hậu quả, nguyên nhân và trách nhiệm cụ thể của từng tổ chức, cá nhân liên quan qua từng thời kỳ. Nếu có đủ căn cứ, cơ sở theo quy định thì xem xét trách nhiệm và xử lý nghiêm theo pháp luật; kết quả thực hiện kết luận thanh tra phải được báo cáo Thanh tra Chính phủ để tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

Theo Thanh tra Chính phủ, nguyên nhân chủ quan của những tồn tại trên là Bộ Công Thương còn thiếu kiểm tra, giám sát trong quá trình quản lý, sử dụng các cơ sở nhà, đất; đơn vị được giao chủ trì, chịu trách nhiệm trước lãnh đạo Bộ chưa kịp thời tham mưu kiểm tra, giám sát, trong khi một số đơn vị quản lý, sử dụng nhà đất còn chậm thực hiện chỉ đạo.