Hàng tiêu dùng Việt nâng năng lực cạnh tranh, bứt phá thị trường toàn cầu

Hàng tiêu dùng giữ vai trò quan trọng trong tăng trưởng xuất khẩu

Chiều 3/9, trong khuôn khổ chuỗi sự kiện “Kết nối chuỗi cung ứng hàng hóa quốc tế” (Viet Nam International Sourcing 2026), Vụ Phát triển thị trường nước ngoài (Bộ Công Thương) phối hợp với Trung tâm Xúc tiến thương mại và đầu tư TP. Hồ Chí Minh (ITPC) tổ chức Hội thảo “Hàng tiêu dùng Việt thích ứng và bứt phá thị trường toàn cầu”.

Hội thảo nhằm cập nhật thông tin thị trường chuyên sâu và đưa ra những định hướng, khuyến nghị thiết thực, kịp thời. Tham dự hội thảo có các đơn vị chức năng thuộc Bộ Công Thương; Thương vụ Việt Nam tại nước ngoài; tổ chức quốc tế; các chuyên gia, hiệp hội ngành hàng cùng đông đảo doanh nghiệp Việt Nam và các tập đoàn quốc tế.

Toàn cảnh Hội thảo “Hàng tiêu dùng Việt thích ứng và bứt phá thị trường toàn cầu”.

Tại hội thảo, các diễn giả, chuyên gia quốc tế và đại diện doanh nghiệp từ nhiều khu vực thị trường đã cung cấp những góc nhìn đa chiều, thời sự về bối cảnh tác động đến thị trường hàng hóa tiêu dùng toàn cầu hiện nay; sự thay đổi của các quy định, tiêu chuẩn quốc tế và những điều chỉnh chiến lược. Đồng thời, các chuyên gia khuyến nghị nhiều giải pháp về thương mại điện tử, truy xuất nguồn gốc, logistics nhằm tối ưu hóa chuỗi cung ứng.

Theo ông Đỗ Quốc Hưng, Quyền Vụ trưởng Vụ Phát triển thị trường nước ngoài (Bộ Công Thương), trong bối cảnh kinh tế và thương mại toàn cầu đang có nhiều biến động nhanh chóng và khó lường, doanh nghiệp đang phải đối mặt với những thay đổi về chính sách thương mại, thuế quan, tiêu chuẩn thị trường cũng như sự dịch chuyển ngày càng mạnh mẽ của chuỗi cung ứng toàn cầu. Đối với nhóm mặt hàng tiêu dùng, bối cảnh trên vừa đặt ra những thách thức không nhỏ nhưng cũng mở ra những cơ hội mới.

Ông Đỗ Quốc Hưng nhấn mạnh, Việt Nam đang ngày càng hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới với lợi thế từ 17 hiệp định thương mại tự do, cùng năng lực sản xuất không ngừng được nâng cao, hệ thống doanh nghiệp ngày càng năng động và khả năng tiếp cận thị trường quốc tế ngày càng mở rộng.

Để tham gia sâu và bền vững hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, doanh nghiệp Việt Nam không chỉ cần sản xuất những sản phẩm tiêu dùng chất lượng mà còn phải chủ động nâng cao năng lực cạnh tranh, điều chỉnh kế hoạch sản xuất, kinh doanh để đáp ứng kịp thời những yêu cầu mới của thị trường, đặc biệt là các quy định, tiêu chuẩn ngày càng khắt khe về phát triển bền vững, truy xuất nguồn gốc; đồng thời bám sát nhu cầu, thị hiếu, xu hướng tiêu dùng và khai thác hiệu quả các phương thức kinh doanh, phân phối mới.

Ông Đỗ Quốc Hưng, Quyền Vụ trưởng Vụ Phát triển thị trường nước ngoài (Bộ Công Thương) phát biểu tại hội thảo.

Đánh giá thực trạng từ góc độ trung tâm kinh tế phía Nam, ông Trần Phú Lữ, Phó Giám đốc ITPC cho biết, hàng tiêu dùng phi thực phẩm (non-food) luôn giữ vai trò then chốt trong cơ cấu hàng hóa xuất bán ra nước ngoài và góp phần duy trì thặng dư cán cân thương mại của cả nước.

Tiếp đà tăng trưởng 475 tỷ USD tổng kim ngạch xuất khẩu năm 2025 (riêng nhóm công nghệ, điện tử đạt gần 165 tỷ USD), hoạt động ngoại thương 7 tháng đầu năm 2026 tiếp tục ghi nhận con số ấn tượng với 319,53 tỷ USD, tăng 21,7% so với cùng kỳ năm trước. Riêng tại TP. Hồ Chí Minh, địa bàn đóng góp 25% GDP và 21% kim ngạch xuất khẩu toàn quốc, tốc độ tăng trưởng GRDP 6 tháng đầu năm đạt 8,55% cùng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 95,99 tỷ USD.

Để hiện thực hóa Kế hoạch chiến lược xuất nhập khẩu giai đoạn 2026 - 2030 với mục tiêu tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu bình quân 10 - 11%/năm và nâng tỷ trọng sang các khối đối tác FTA vượt 75% vào năm 2030, chính quyền TP. Hồ Chí Minh đang tập trung thúc đẩy sản xuất công nghiệp theo hướng kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, đồng thời huy động nguồn lực hoàn thiện hạ tầng tiếp vận liên vùng, hình thành Trung tâm tài chính quốc tế, Khu thương mại tự do gắn với mạng lưới cảng cạn ICD hiện đại nhằm giảm thiểu chi phí lưu thông hàng hóa.

Ông Trần Phú Lữ, Phó Giám đốc ITPC phát biểu tại hội thảo.

Doanh nghiệp cần thích ứng với các tiêu chuẩn và xu hướng mới

Làm rõ các yêu cầu từ phía đơn vị thu mua toàn cầu, bà Võ Nguyên, Quản lý quan hệ công chúng Tập đoàn H&M Việt Nam, chia sẻ lộ trình của các chuỗi bán lẻ quốc tế trong việc thực hiện mục tiêu giảm phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2040 và sử dụng 100% nguyên liệu tuần hoàn hoặc có nguồn gốc bền vững vào năm 2030.

Với đặc thù không sở hữu xưởng may trực tiếp mà vận hành thông qua các đối tác cung ứng độc lập, tập đoàn áp dụng tiêu chuẩn thẩm định khắt khe dựa trên tính minh bạch cơ sở dữ liệu nhà máy, cam kết đạo đức kinh doanh, bảo đảm quyền lao động và quy chuẩn bảo vệ môi trường như những điều kiện tiên quyết để hợp tác chiến lược lâu dài.

Dưới góc nhìn của các doanh nghiệp vừa và nhỏ, ông Ang Yuit, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Singapore, đã chia sẻ những khó khăn, thách thức lớn cũng như nhận định cơ hội đối với các doanh nghiệp Singapore nói riêng và tại khu vực nói chung trong bối cảnh bất ổn kinh tế toàn cầu, cạnh tranh thương mại gia tăng, đặc biệt chịu tác động đáng kể từ chính sách mới của Hoa Kỳ hay bất ổn tại Trung Đông.

Đề cập đến một trong những thách thức đặt ra trong bối cảnh mới, các đại diện doanh nghiệp trong lĩnh vực dệt may như Tập đoàn H&M, bà Trần Hoàng Phú Xuân, Tổng Giám đốc Công ty Faslink Việt Nam, nhấn mạnh các thay đổi về quy định chính sách, đặc biệt là những tiêu chuẩn xanh và yêu cầu phát triển bền vững ngày càng gia tăng đang tạo ra trở ngại lớn đối với doanh nghiệp, nhất là trong ngành dệt may, kéo theo những xu hướng mới và sự điều chỉnh chuỗi cung ứng trên thị trường toàn cầu.

Các doanh nghiệp cũng trao đổi về những rủi ro, hạn chế và khó khăn phải đối mặt trước những bất ổn của thương mại quốc tế trong thời gian qua; đồng thời chia sẻ kinh nghiệm, chiến lược thích ứng, khuyến nghị điều chỉnh mô hình sản xuất, kinh doanh phù hợp với các xu hướng, tiêu chuẩn mới và định hướng phát triển xanh, bền vững. Đây cũng là xu thế tất yếu trên toàn cầu và là con đường bắt buộc để doanh nghiệp tham gia sâu vào chuỗi giá trị mới.

Các diễn giả tham dự phiên thảo luận.

Bổ sung giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn lưu thông, tại phiên thảo luận do ông Nguyễn Hồng Dương, Phó Vụ trưởng Vụ Phát triển thị trường nước ngoài (Bộ Công Thương) điều phối, ông Kevin Geneuglijk, Giám đốc phát triển kinh doanh Berkman Forwarding BV (Hà Lan), đã nêu rõ các áp lực từ biến động cước biển, thời gian vận chuyển kéo dài và Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của thị trường châu Âu.

Chuyên gia này khuyến nghị các nhà xuất khẩu cần gia tăng khả năng chống chịu thông qua mô hình vận tải đa phương thức kết hợp đường biển, đường sắt và đường bộ; tối ưu hóa kho ngoại quan và số hóa hệ thống giám sát lộ trình 24/7 tích hợp đo lường dấu chân carbon.

Bên cạnh đó, tham luận của ông Ang Yuit, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Singapore (ASME) về nâng cao năng lực cạnh tranh trước sự chuyển dịch cung ứng khu vực; chia sẻ của ông Võ Thanh Tòng từ Amazon Global Selling Việt Nam về kênh thương mại điện tử xuyên biên giới; cùng báo cáo của ông Aaron Libbey từ Công ty Altana (Hoa Kỳ) về chuẩn hóa dữ liệu truy xuất nguồn gốc đã cung cấp bức tranh giải pháp đồng bộ hỗ trợ hàng hóa Việt Nam vượt qua các hàng rào kiểm định kỹ thuật phức tạp.