Hàng trăm tàu chờ tín hiệu mở lại eo biển Hormuz

Tàu thương mại chờ đi qua eo biển Hormuz. Ảnh: THX/TTXVN phát

Thông tin về một thỏa thuận giúp mở cửa trở lại eo biển Hormuz trong vài ngày tới đang nhận được sự quan tâm đặc biệt nhưng cũng đầy thận trọng từ giới chủ tàu và các nhà giao dịch.

Sau nhiều tháng nỗ lực đàm phán bất thành, cộng đồng hàng hải quốc tế hiện đang chờ đợi những chi tiết cụ thể để đánh giá mức độ an toàn trước khi chính thức cho tàu quá cảnh trở lại.

Theo dữ liệu từ công ty phân tích và tư vấn Kpler, hiện có gần 600 con tàu đang bị kẹt lại bên trong vùng Vịnh và đã ở trạng thái sẵn sàng rời đi ngay khi có lệnh.

Ở phía ngược lại, hàng trăm tàu rỗng cũng đang neo đậu chờ đợi để vào bốc hàng. Số lượng chính xác có thể thay đổi khi các tàu đã tắt thiết bị phát tín hiệu định vị được bổ sung vào danh sách.

Trong số các tàu đang bị kẹt bên trong, nhóm tàu chở dầu chiếm tỷ trọng lớn nhất với 98 tàu chở dầu thô và 88 tàu chở các sản phẩm dầu mỏ tinh chế.

Ghi nhận vào sáng ngày 15/6, thị trường hầu như chưa có hoạt động đáng kể nào tại eo biển, ngoại trừ tàu chở khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) mang tên Disha đang tiến hành thăm dò lộ trình tiến về phía Hormuz.

Dù Mỹ và Iran đã công bố một giải pháp tạm thời và Tổng thống Donald Trump khẳng định eo biển sẽ mở cửa vào thứ Sáu tới (ngày 19/6 theo giờ địa phương) ngay sau khi thỏa thuận được ký kết, nhưng ngành vận tải biển vẫn đặt ra nhiều dấu hỏi về tính thực thi.

Các chuyên gia lưu ý rằng ngay cả khi lệnh phong tỏa được dỡ bỏ, việc khôi phục lưu thông vẫn đối mặt với nhiều rào cản kỹ thuật và hậu cần, từ việc phải vệ sinh vỏ tàu (tẩy hàu biển) sau nhiều tháng nằm chờ đến tình trạng ùn tắc tại hành lang vận tải hẹp này.

Mức lưu lượng dự kiến vẫn còn khoảng cách rất xa so với con số trung bình 135 lượt tàu chở dầu quá cảnh mỗi ngày trước khi chiến tranh bùng nổ.

Vấn đề an ninh và bảo hiểm cũng là một trở ngại lớn khi các thỏa thuận trước đây từng kết thúc bằng việc lực lượng Iran nổ súng hoặc bắt giữ tàu.

Bên cạnh đó, rủi ro từ thủy lôi vẫn chưa được loại bỏ hoàn toàn. Công ty tư vấn rủi ro Obsidian Risk Advisors cho rằng an ninh hiện là mối quan tâm hàng đầu của mọi chủ tàu.

Theo họ, các thuyền trưởng và thủy thủ đoàn đều hiểu rất rõ rằng chỉ một sai lầm nhỏ, một cuộc tấn công đơn lẻ hay một quyết định chính trị thay đổi cũng có thể khiến tính mạng của họ gặp nguy hiểm trở lại.

Các chuyên gia phân tích tại Kpler nhận định những chủ tàu có mức độ chấp nhận rủi ro cao sẽ là những người đầu tiên di chuyển.

Họ dự báo có thể sẽ xuất hiện một làn sóng tàu hàng vội vã rời đi ngay khi Iran mở cửa, tuy nhiên vẫn cần phải theo dõi liệu nước này có áp dụng bất kỳ biện pháp kiểm soát nào đối với luồng phương tiện này hay không.