Hãng xe châu Âu tăng tốc tham gia công nghiệp quốc phòng

Đa số các hãng xe châu Âu đều giàu kinh nghiệm trong công nghiệp quốc phòng. Ảnh: Hoàng Linh

Diễn biến mới nhất là việc Mercedes-Benz vừa ký thỏa thuận hợp tác với công ty công nghệ quốc phòng Tytan Technologies của Đức nhằm phát triển hệ thống phòng thủ chống máy bay không người lái (drone).

Theo các kênh tin châu Âu, Mercedes-Benz sẽ cung cấp các dòng xe Sprinter và phiên bản quân sự của mẫu G-Class để tích hợp hệ thống “Drone Defender” - chuyên phát hiện và đánh chặn các thiết bị bay không người lái đe dọa cơ sở hạ tầng trọng yếu. Dự án hướng tới mục tiêu sản xuất hàng loạt với chi phí thấp hơn đáng kể so với các hệ thống phòng không hiện nay.

Đây không phải là trường hợp cá biệt. Trong những tháng gần đây, Volkswagen đã thảo luận với các đối tác quốc phòng Israel - trong đó có Rafael - về khả năng sản xuất một số thành phần phục vụ hệ thống phòng thủ tên lửa Iron Dome. Các tập đoàn công nghiệp quốc phòng Đức như Rheinmetall và KNDS cũng tích cực tận dụng năng lực sản xuất dư thừa từ các nhà máy ô tô đang hoạt động dưới công suất.

Sự thay đổi này xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Trước hết, ngành ô tô châu Âu đang chịu áp lực lớn từ quá trình chuyển đổi sang xe điện, chi phí sản xuất gia tăng và sự cạnh tranh ngày càng quyết liệt từ các nhà sản xuất Trung Quốc. Nhiều hãng xe ghi nhận doanh số sụt giảm, lợi nhuận thu hẹp và tình trạng dư thừa công suất tại các nhà máy. Đối với các doanh nghiệp, quốc phòng đang nổi lên như một thị trường tiềm năng có khả năng mang lại đơn hàng dài hạn và biên lợi nhuận hấp dẫn hơn.

Bên cạnh yếu tố kinh tế, môi trường an ninh châu Âu cũng thay đổi sâu sắc sau xung đột Nga - Ukraine. Các quốc gia châu Âu đang đẩy mạnh đầu tư quân sự nhằm tăng cường năng lực phòng thủ và giảm phụ thuộc vào nguồn cung từ bên ngoài. Đức đã cam kết hàng trăm tỷ euro cho quốc phòng trong những năm tới, trong khi Liên minh châu Âu (EU) cũng thúc đẩy chiến lược phát triển ngành công nghiệp quốc phòng nội khối. Điều này tạo ra nhu cầu lớn đối với các doanh nghiệp sở hữu năng lực sản xuất quy mô lớn và chuỗi cung ứng hiện đại.

Trong bức tranh đó, Porsche cũng là cái tên đáng chú ý. Dù không trực tiếp sản xuất khí tài quân sự, Porsche từ lâu đã có mối liên hệ với lĩnh vực quốc phòng thông qua lịch sử phát triển công nghệ quân sự của gia đình Porsche và mạng lưới doanh nghiệp trong hệ sinh thái công nghiệp Đức. Tập đoàn đầu tư Porsche SE, cổ đông lớn nhất của Volkswagen và là đơn vị nắm giữ 12,5% cổ phần Porsche AG, đã xác nhận sẽ đẩy mạnh hiện diện trong lĩnh vực quốc phòng. Doanh nghiệp này đã đầu tư 100 triệu euro vào quỹ quốc phòng mới của nền tảng đầu tư DTCP GmBH, tập trung vào các doanh nghiệp khởi nghiệp châu Âu hoạt động trong các lĩnh vực an ninh mạng, trí tuệ nhân tạo và công nghệ quốc phòng.

Các chuyên gia nhận định, nếu xu hướng quân sự hóa năng lực sản xuất tiếp tục mở rộng, những doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái Volkswagen sẽ đóng vai trò ngày càng quan trọng trong việc cung cấp công nghệ, kỹ thuật và năng lực sản xuất cho các dự án quốc phòng tương lai của Lục địa già.

Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng các hãng xe sẽ không từ bỏ hoạt động cốt lõi để tập trung sản xuất vũ khí. Thay vào đó, họ có xu hướng tận dụng những thế mạnh sẵn có như chế tạo khung gầm, động cơ, hệ thống điện tử, cảm biến và năng lực sản xuất hàng loạt để tham gia vào các chương trình quân sự. Giám đốc điều hành Mercedes-Benz, Ola Källenius, từng nhấn mạnh rằng thế mạnh của ngành ô tô nằm ở khả năng sản xuất chính xác với quy mô lớn và đây là năng lực có thể đóng góp cho lĩnh vực quốc phòng khi cần thiết.

Trong trung và dài hạn, nhiều chuyên gia dự báo ranh giới giữa công nghiệp ô tô và công nghiệp quốc phòng tại châu Âu sẽ tiếp tục thu hẹp. Sự phát triển của xe tự hành, trí tuệ nhân tạo, cảm biến, hệ thống điều khiển từ xa và công nghệ drone khiến hai lĩnh vực ngày càng có nhiều điểm giao thoa.

Điều đó không chỉ mở ra nguồn doanh thu mới cho các nhà sản xuất ô tô mà còn góp phần giúp châu Âu xây dựng năng lực quốc phòng tự chủ hơn trong một môi trường an ninh đang ngày càng bất định.

(tổng hợp)