Hành động xanh lan tỏa từ Tuần lễ môi trường quốc gia

Sáng 1-6, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và UBND tỉnh Nghệ An tổ chức họp báo, thông tin về chuỗi sự kiện quy mô quốc gia hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới, Ngày Đại dương thế giới, Tháng hành động vì môi trường và Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam năm 2026 tại phường Cửa Lò, tỉnh Nghệ An từ ngày 4 đến 6-6.

Từ diễn đàn chính sách đến cam kết hành động

Quang cảnh họp báo. Ảnh: Hoàng Sơn

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường và suy giảm tài nguyên thiên nhiên đang trở thành thách thức toàn cầu, chuỗi sự kiện hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới năm 2026 được tổ chức tại phường Cửa Lò (tỉnh Nghệ An) mang ý nghĩa đặc biệt. Không chỉ là hoạt động thường niên, đây còn là dịp để các cơ quan quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp và cộng đồng cùng nhìn lại những vấn đề môi trường cấp bách, đồng thời đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm hướng tới phát triển bền vững.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, chuỗi sự kiện năm nay mang chủ đề xuyên suốt “Toàn cầu chung tay hành động vì khí hậu”, đồng thời gắn với thông điệp bảo tồn biển, phát triển kinh tế xanh và thúc đẩy lối sống thân thiện với môi trường. Điểm đáng chú ý là cách tiếp cận mới, đặt trọng tâm vào tính thực chất thay vì những hoạt động mang tính hình thức.

Phát biểu tại họp báo giới thiệu chương trình, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp nhấn mạnh, các hoạt động không thể chỉ dừng ở những lễ phát động hay khẩu hiệu tuyên truyền. Điều quan trọng nhất là sau mỗi sự kiện phải tạo được sự chuyển biến trong nhận thức xã hội, thúc đẩy người dân thay đổi hành vi, tham gia nhiều hơn vào các hoạt động bảo vệ môi trường. Thông điệp này cũng phản ánh yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh Việt Nam đang thực hiện các cam kết quốc tế về giảm phát thải khí nhà kính, phát triển kinh tế tuần hoàn và hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp phát biểu tại buổi họp báo. Ảnh: Hoàng Sơn

Điểm nhấn trong chuỗi hoạt động là Diễn đàn Quốc gia về Môi trường và Khí hậu năm 2026 với chủ đề “Từ chính sách đến hành động”. Tại đây, các chuyên gia, nhà quản lý và đại diện doanh nghiệp sẽ cùng trao đổi về những vấn đề nổi cộm như kiểm soát ô nhiễm, tăng trưởng xanh, chuyển đổi năng lượng, giảm phát thải khí nhà kính và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Đặc biệt, diễn đàn còn là kênh tham vấn quan trọng cho quá trình sửa đổi, bổ sung các quy định của Luật Bảo vệ môi trường và các chính sách liên quan. Những kiến nghị từ thực tiễn quản lý, sản xuất và đời sống được kỳ vọng sẽ góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý, giúp các chính sách môi trường đi vào cuộc sống hiệu quả hơn.

Theo bà Nguyễn Thị Thiên Phương, Phó Cục trưởng Cục Môi trường, mục tiêu của diễn đàn không chỉ dừng lại ở việc trao đổi học thuật mà còn hướng tới chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, tháo gỡ khó khăn trong quá trình triển khai các mô hình giảm phát thải và phát triển kinh tế xanh tại địa phương.

Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Cao Xuân Thạo phát biểu tại buổi họp báo. Ảnh: Hoàng Sơn

Bên cạnh đó, Hội thảo Quốc gia về hoàn thiện thể chế, chính sách thúc đẩy phát triển kinh tế biển bền vững cũng thu hút sự quan tâm lớn của giới chuyên gia. Với 21 trong số 34 địa phương có biển, Việt Nam sở hữu tiềm năng to lớn để phát triển kinh tế biển. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả nguồn lực này đòi hỏi phải có cơ chế quản lý đồng bộ, hài hòa giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường.

Các nội dung liên quan đến sửa đổi Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo cũng được đưa ra thảo luận sâu nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn về thể chế, nâng cao hiệu quả quản lý tài nguyên và tăng cường kiểm soát ô nhiễm môi trường biển.

Ngoài ra, năm nay, chuỗi sự kiện được thiết kế theo hướng đa dạng, kết hợp giữa truyền thông, văn hóa nghệ thuật và các hoạt động thực tiễn. Triển lãm Kinh tế Biển Xanh - Nông nghiệp và Môi trường bền vững diễn ra từ ngày 4 đến 6-6 với gần 30 gian hàng giới thiệu sản phẩm OCOP, mô hình kinh tế tuần hoàn, công nghệ môi trường và các sáng kiến giảm rác thải nhựa…

Để mỗi người dân là một “đại sứ môi trường”

Tổng Biên tập Báo Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Ngọc Thạch thông tin về một số sự kiện được tổ chức trong Tuần lễ môi trường quốc gia 2026. Ảnh: Hoàng Sơn

Điểm mới nổi bật của chuỗi sự kiện năm nay là việc phát động phong trào thi đua “Toàn dân chung tay bảo vệ môi trường, vì một Việt Nam xanh - sạch - đẹp” trên phạm vi toàn quốc.

Theo đại diện Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, phong trào được thiết kế với hệ thống tiêu chí cụ thể dành cho từng nhóm đối tượng, từ gia đình, khu dân cư, xã phường, cơ quan, trường học đến doanh nghiệp. Mục tiêu là tạo cơ chế đánh giá rõ ràng, tránh tình trạng phong trào mang tính hình thức. Đặc biệt, các tiêu chí đều gắn với những hành động gần gũi trong đời sống hằng ngày như giữ gìn vệ sinh nơi ở, giảm rác thải sinh hoạt, phân loại rác tại nguồn, trồng cây xanh hay bảo vệ cảnh quan môi trường.

Các hội, đoàn thể trên địa bàn thành phố Hà Nội tích cực tham gia dọn vệ sinh môi trường. Ảnh minh họa

Theo ông Cao Xuân Thạo, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, để phong trào thành công cần sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị cùng sự tham gia tích cực của người dân. Quan trọng hơn, mỗi người phải nhận thức được bảo vệ môi trường không phải là trách nhiệm của riêng cơ quan chức năng mà là trách nhiệm chung của toàn xã hội.

Các tổ chức đoàn thể như Hội Cựu chiến binh, Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ hay Hội Người cao tuổi được kỳ vọng sẽ trở thành lực lượng nòng cốt trong công tác tuyên truyền và giám sát cộng đồng. Những mô hình tự quản về môi trường ở khu dân cư cũng sẽ được nhân rộng nhằm tạo sự lan tỏa sâu rộng từ cơ sở.

Đối với các địa phương, đây cũng là cơ hội để đẩy mạnh các chương trình xây dựng đô thị xanh, nông thôn xanh và phát triển kinh tế theo hướng thân thiện với môi trường. Khi các tiêu chí môi trường trở thành một phần trong đời sống cộng đồng, những hành động xanh sẽ dần hình thành như một thói quen tự nhiên.

Chuỗi sự kiện năm nay có chủ đề xuyên suốt là “Toàn cầu chung tay hành động vì khí hậu”. Ảnh minh họa

Nhìn từ chuỗi hoạt động hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới năm nay có thể thấy, mục tiêu lớn nhất không nằm ở số lượng sự kiện được tổ chức mà ở khả năng tạo ra những thay đổi thực chất trong xã hội. Từ các diễn đàn hoạch định chính sách đến những hoạt động cộng đồng giản dị, tất cả đều hướng tới một đích đến chung là xây dựng môi trường sống xanh hơn, sạch hơn và bền vững hơn.

Khi mỗi người dân trở thành một “đại sứ môi trường” bằng những việc làm cụ thể hằng ngày, những thông điệp của Tuần lễ môi trường sẽ không chỉ dừng lại trên các băng rôn, khẩu hiệu mà sẽ hiện diện trong từng hành động, từng khu dân cư và từng địa phương trên cả nước. Đó cũng chính là giá trị lâu dài mà chuỗi sự kiện môi trường quốc gia năm 2026 hướng tới.