Hành trình 3 tháng kỳ diệu của bé trai 3 tuổi 'sống thực vật' sau đuối nước

Sống thực vật sau đuối nước, bé trai hồi sinh ngoạn mục nhờ oxy cao áp

Hi vọng gần như bằng không

Theo lời kể của gia đình ngày 25/10/2025, một tai nạn tưởng chừng khép lại mọi hy vọng đã xảy ra với bé T.Q.M. (3 tuổi) bị chìm dưới ao khoảng 20 phút. Khi người thân phát hiện, trẻ đã nổi úp mặt trên mặt nước, môi tím tái, da nhợt nhạt, không phản ứng. Gia đình lập tức sơ cứu tại chỗ trong 15–20 phút nhưng bé không tỉnh. Trẻ được đưa đi cấp cứu trong tình trạng nguy kịch.

Bé được điều trị tại một bệnh viện tuyến Trung ương, tình trạng được đánh giá rất nặng, tiên lượng tử vong cao. Gia đình từng được trao đổi về khả năng ngừng hỗ trợ thở máy. Tuy nhiên, đến ngày thứ 6, bé bất ngờ mở mắt, có cử động chân. Dù vượt qua cơn nguy kịch và dần cai được máy thở, tổn thương não do thiếu oxy kéo dài khiến trẻ gần như mất toàn bộ chức năng vận động và giao tiếp. Bé không đi lại, không nói, không khóc, không biểu lộ cảm xúc. Các bác sĩ tiên lượng bại não hoặc sống thực vật.

Không chấp nhận dừng lại, ngày 18/11/2025, gia đình đưa trẻ đến Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc - Phúc Trường Minh, tìm kiếm cơ hội cuối cùng. Quyết định ấy sau này được chính gia đình gọi là "bước ngoặt sinh tử".

Thời điểm nhập viện, bé trong tình trạng khí sắc kém, không phản ứng với môi trường xung quanh. Trẻ liệt không hoàn toàn tứ chi, tay nặng hơn chân, tay phải nặng hơn tay trái. Đầu ngửa ra sau, tăng phản xạ gân xương tay phải, mất hoàn toàn vận động thô. Các bác sĩ nhận định đây là tổn thương não nặng sau thiếu oxy kéo dài.

Trả lời PV Báo Phụ nữ Việt Nam, BSCKI Đinh Văn Hào, Trưởng khoa Vật lý trị liệu và Phục hồi chức năng, việc lựa chọn phương pháp điều trị cho trẻ ở thời điểm này là thách thức lớn. "Thời gian đã trôi qua gần một tháng sau tai nạn. Tuy nhiên, chúng tôi nhận thấy tổn thương não không đồng nghĩa toàn bộ tế bào thần kinh đã chết. Ở nhiều trường hợp vẫn tồn tại vùng tế bào bị ức chế chức năng nhưng chưa hoại tử hoàn toàn", bác sĩ Hào cho biết.

Sau khi hội chẩn đa chuyên khoa, ê-kíp quyết định áp dụng liệu pháp oxy cao áp kết hợp phục hồi chức năng chuyên sâu. Phác đồ được cá nhân hóa, với áp suất điều trị phù hợp trẻ nhỏ, mỗi phiên 45–60 phút, 5 phiên mỗi tuần. Song song với đó, bệnh nhi được tập vận động, hoạt động trị liệu, kích thích giác quan và giao tiếp.

Bé trai sống thực vật sau 20 phút đuối nước

Quyết định này không dễ dàng, bởi thời điểm can thiệp đã muộn so với "3 giờ vàng" sau thiếu oxy não. Tuy nhiên, yếu tố quan trọng giúp các bác sĩ tin tưởng là tuổi của bệnh nhi. Não trẻ có khả năng tái tổ chức và phục hồi mạnh mẽ hơn người trưởng thành nhờ tính mềm dẻo thần kinh.

Những tín hiệu đầu tiên xuất hiện sau khoảng 10 ngày. Bé bắt đầu có phản xạ với âm thanh. Đây là dấu hiệu cho thấy hệ thần kinh trung ương có đáp ứng, mở ra hy vọng hồi phục. Sau khoảng hai tuần, trẻ có thể nâng đầu và một phần thân mình trong vài phút. Với một bệnh nhi từng được tiên lượng sống thực vật, đây là bước tiến lớn.

Khi não bộ "học lại" từ đầu

Sau khoảng 1,5 tháng điều trị, khả năng vận động của bé cải thiện rõ rệt. Trẻ có thể ngồi vững, thậm chí buông một tay khi đang ngồi. Bé đứng trong thời gian ngắn khi có trợ giúp. Điều khiến gia đình xúc động nhất là khả năng giao tiếp dần trở lại. Trẻ biết biểu đạt nhu cầu như đói, khát, muốn đi vệ sinh, gọi người thân.

Các bác sĩ cho biết giai đoạn này mang ý nghĩa quyết định. Khi các kết nối thần kinh bắt đầu hình thành, việc tập luyện liên tục giúp củng cố và phát triển mạng lưới mới. Phục hồi chức năng đóng vai trò quan trọng không kém so với liệu pháp oxy cao áp.

Sau 2 tháng, sự hồi phục trở nên rõ rệt. Trẻ có thể tự ngồi độc lập, vịn đứng vững không cần trợ giúp. Bé nói được câu dài gần tương đương trước tai nạn. Thị giác cải thiện đáng kể, khả năng điều hướng ánh nhìn tốt hơn.

Tình trạng bệnh nhi sau khi thở oxy cao áp đã ổn định và có thể đi lại bình thường

Ngày 24/02/2026, tròn 3 tháng điều trị, bé có thể tự đi lại, giao tiếp tốt, ghi nhớ tên các bác sĩ, điều dưỡng. Bé nũng nịu, đòi bế, biểu lộ cảm xúc bình thường. Với gia đình, đó là điều tưởng như không thể. Từ chỗ chuẩn bị chăm sóc một đứa trẻ sống thực vật suốt đời, họ được nhìn thấy con chạy nhảy, nói cười.

"Đây không phải phép màu. Đó là kết quả của khoa học, của điều trị đúng thời điểm và phục hồi tích cực. Não trẻ có tiềm năng rất lớn nếu được can thiệp phù hợp", bác sĩ Đinh Văn Hào chia sẻ với phóng viên.

Vai trò của oxy cao áp trong tổn thương não

Trả lời PV Báo Phụ nữ Việt Nam, bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, thành viên Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam thì tổn thương não sau thiếu oxy thường có vùng tế bào chết hoàn toàn và vùng "tranh tối tranh sáng" nơi tế bào chỉ tạm ngừng hoạt động. Nếu không can thiệp, vùng này sẽ tiếp tục hoại tử. Liệu pháp oxy cao áp giúp tăng lượng oxy hòa tan trong máu, thấm sâu vào mô, nuôi lại các tế bào này.

Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng bên máy oxy cao áp

Phương pháp này còn giúp giảm phù não, cải thiện vi tuần hoàn, điều hòa phản ứng viêm, kích hoạt các yếu tố tăng trưởng thần kinh, thúc đẩy hình thành mạch máu mới và tăng tính mềm dẻo thần kinh. Đây là cơ chế quan trọng giúp phục hồi vận động và nhận thức.

Điểm khác biệt so với thở oxy thông thường là nồng độ oxy hòa tan cao hơn nhiều, tạo hiệu ứng sinh học sâu ở cấp độ tế bào và gen, không chỉ duy trì sự sống mà còn thúc đẩy tái cấu trúc não.

Các nghiên cứu quốc tế từng ghi nhận một số trường hợp tương tự, trong đó có bé Eden Carlson bệnh nhi đuối nước, sống thực vật nhưng phục hồi sau điều trị oxy cao áp muộn. Những ca bệnh này cho thấy "cửa sổ vàng" phục hồi thần kinh có thể kéo dài hơn so với quan niệm trước đây, đặc biệt ở trẻ nhỏ.

Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, trong 3–6 tháng đầu sau tổn thương, não có khả năng tái cấu trúc mạnh mẽ. Đây là giai đoạn cần can thiệp tích cực.

Thành Nam