Hành trình của sự chuyển mình

Nông dân phường Đô Vinh, tỉnh Khánh Hòa thu hoạch nho. (Ảnh: CÔNG ĐẠT)

Trải nghiệm giữa nắng, gió

Tại thôn Thái An, xã Vĩnh Hải, không khó để bắt gặp những giàn nho trĩu quả. Dưới tán lá xanh rợp, ánh nắng được lọc qua từng lớp lá, rơi xuống những chùm nho xanh, nho tím đang vào độ chín. Không khí mùa vụ rộn ràng với tiếng cười nói của du khách xen lẫn nhịp tay thoăn thoắt của người làm vườn.

Gặp ông Nguyễn Văn Tùng khi ông đang lúi húi tỉa lá. Đôi tay rám nắng thoăn thoắt, ông vừa làm vừa kể: “Ngày trước, vùng này chỉ trồng, ngô, khoai với cây điều. Đất khô, gió nóng, làm gì cũng khó. Sau này thấy cây nho hợp đất, lại có khách du lịch đến tham quan, cho nên nông dân mạnh dạn chuyển đổi”.

Từ những luống đất khô cằn, nho bén rễ và dần trở thành “cây làm giàu” của người dân nơi đây. Gia đình ông Tùng hiện có hơn 2 sào nho (2.000m2), mỗi năm làm từ 2 đến 3 vụ, trừ chi phí lãi hơn 300 triệu đồng. Ông cho biết: “So với nhiều loại cây khác, nho gắn với du lịch cho nên giá trị cao hơn hẳn. Khách đến đông, mình vừa bán, vừa giới thiệu vườn, thu nhập ổn định hơn”.

Không chỉ bán nho tươi, người dân nơi đây còn biết cách “kéo dài” giá trị của mùa vụ. Những chai mật nho sánh đặc, rượu nho thơm nồng, nho sấy dẻo ngọt… được bày ngay dưới giàn, vừa là sản phẩm trưng bày, vừa là lời mời gọi. Du khách đến đây không chỉ mua, mà còn nán lại để nếm, để nghe và để hiểu.

Ông Nguyễn Khắc Phòng, Giám đốc Hợp tác xã Dịch vụ Nông nghiệp Tổng hợp Thái An cho hay: “Tháng 4 là lúc nho đẹp nhất. Trái đều, vỏ căng, vị ngọt đậm. Khách đến đông hơn, nhất là dịp cuối tuần. Có ngày đón cả chục đoàn. Ít ai biết, cây nho đến sau, nhưng đã thay đổi cả sinh kế. Từ vài giàn thử nghiệm ban đầu, đến nay trong thôn đã có hàng trăm hộ trồng nho, trong đó gần 60 hộ kết hợp làm du lịch”.

Giữa không gian ấy, du khách trở thành một phần của mùa vụ. Người thì thích tự tay hái nho, người say mê chụp ảnh dưới giàn lá xanh. Có người lại lặng lẽ thưởng thức vị ngọt thanh, mọng nước ngay tại vườn, thứ hương vị khó tìm thấy ở bất kỳ nơi nào khác.

Du khách Nguyễn Ngọc Hải, đến từ Thành phố Hồ Chí Minh cho biết: “Ở đây không chỉ ăn nho, hái nho mà còn được nghe kể chuyện trồng nho giữa nắng gió. Cảm giác thật tuyệt vời”.

Với nhiều người, trải nghiệm đáng nhớ nhất là khoảnh khắc tự tay hái những chùm nho còn đẫm nắng, rồi đứng dưới giàn lá xanh, lưu lại những bức ảnh giữa mùa ngọt lành; thưởng thức các sản phẩm chế biến có hương vị riêng, rất thú vị.

Dưới những tán lá xanh, tiếng cười nói rộn ràng hòa cùng bước chân du khách tạo nên nhịp sống riêng của mùa nho chín. Những nông dân chân đất giờ đây không chỉ là người trồng trọt, mà còn trở thành “hướng dẫn viên” mộc mạc, kể cho du khách nghe câu chuyện về hành trình gieo trồng giữa nắng gió.

Ông Mai Anh Huấn, Chủ tịch Hội Nông dân xã Vĩnh Hải cho biết, nhờ các nguồn vốn hỗ trợ từ ngân hàng và quỹ nông dân, nông dân mạnh dạn đầu tư, mở rộng sản xuất. Trung bình mỗi sào nho cho doanh thu từ 150 đến 200 triệu đồng mỗi năm. Cây nho không chỉ giúp nâng cao thu nhập mà còn tạo việc làm cho hàng trăm lao động địa phương.

Từ đất khô đến "Bản đồ hương vị"

Dọc cung đường biển Bình Tiên-Vĩnh Hy, những vườn nho hiện ra như những khoảng xanh dịu dàng giữa không gian biển đầy nắng và gió. Không gian ấy khiến người ta muốn ở lại lâu hơn. Không chỉ để chụp ảnh, mà để “ở trong” một mùa nho đang chín tới. Như lời một du khách chia sẻ: Đến đây không chỉ ăn nho, mà còn “nếm” cả câu chuyện của vùng đất.

Hành trình từ Vĩnh Hải xuôi về Phan Rang, rồi qua Ninh Phước, Ninh Sơn mở ra những “bản đồ hương vị” khác nhau của nho. Những giống nho mới liên tục được đưa vào trồng: Nho xanh, nho kẹo, nho mẫu đơn, nho ngón tay đen, nho Hồng NH01-152… mỗi loại một sắc thái, một vị riêng. Sự đa dạng ấy không chỉ làm phong phú sản phẩm, mà còn giữ chân du khách bằng những trải nghiệm khác biệt.

Ông Tống Minh Hoàng, chủ vườn nho Hoàng Yến ở xã Ninh Phước cho biết: “Chúng tôi liên tục đưa giống mới về trồng thử nghiệm để phục vụ du khách. Khách không chỉ ăn nho tại vườn, mà còn muốn trải nghiệm sự khác biệt khi đi dưới giàn nho mà như bước qua từng tầng vị, bởi mỗi chùm nho là một trải nghiệm riêng”.

Khu vực gần Tháp Pô Klong Garai lại mang đến một chiều sâu khác. Tại vườn nho Ba Mọi, du khách không chỉ thưởng thức nho tươi mà còn được tìm hiểu quy trình ủ, chưng cất, chiết xuất rượu nho, từ những chùm quả căng mọng đến những giọt rượu mang màu thời gian... Sau khi dạo dưới giàn nho, du khách còn có thể thưởng thức các món đặc sản như dê núi, cừu, gà thả đồi. Sự kết hợp này giúp chuyến đi trở nên trọn vẹn hơn, không chỉ dừng lại ở tham quan mà còn là tận hưởng sự thú vị.

Những năm gần đây, các nhà vườn ngày càng chú trọng đầu tư không gian trải nghiệm. Nhiều tour tuyến được hình thành, kết nối vườn nho với biển, làng nghề, di tích văn hóa, tạo nên hành trình khép kín cho du khách. Điều này không chỉ kéo dài thời gian lưu trú của khách mà còn gia tăng giá trị cho sản phẩm nông nghiệp địa phương.

Ngoài ra, các nhà vườn tăng cường hướng dẫn viên, niêm yết giá rõ ràng, chú trọng vệ sinh và bảo đảm an toàn cho du khách. Lượng khách là nhóm gia đình và khách theo tour tuyến bắc-nam đã đặt lịch tham quan dịp Giỗ Tổ Hùng Vương và kỳ nghỉ 30/4, 1/5 ngày càng nhiều. Theo thống kê, toàn vùng hiện có hơn 700ha nho, trong đó hơn một nửa diện tích đang vào vụ chín rộ. Đây là thời điểm vàng để vừa phục vụ thị trường, vừa phát triển du lịch trải nghiệm.

Tháng 4, đi qua những giàn nho miền duyên hải, người ta không chỉ thấy một mùa vụ. Đó còn là hành trình của sự chuyển mình từ đất khô cằn thành miền ngọt lành, từ nông nghiệp thuần túy sang du lịch trải nghiệm. Và trong từng chùm nho căng mọng, dường như còn có cả câu chuyện của nắng, gió cùng những con người đã bền bỉ biến khắc nghiệt thành vị ngọt đáng yêu.