Hành trình không ngừng của bóng đá Khánh Hòa

50 năm qua, bóng đá Khánh Hòa giống như những con sóng biển: Lúc trầm lắng, lúc dâng trào mạnh mẽ, nhưng chưa bao giờ ngừng vỗ vào bờ. Từ Phú Khánh, Khánh Hòa, Khatoco đến Sanna..., ngọn lửa đam mê và tinh thần "ngổ ngáo" luôn được các thế hệ cầu thủ tiếp nối, thắp sáng trên sân vận động 19-8.

Từ những bước chạy trên cát đến Khatoco Khánh Hòa

Buổi chiều, nắng đổ vàng trên sân vận động 19-8 (phường Nha Trang). Ông Tư - một người hâm mộ bóng đá đã bước sang tuổi thất thập vẫn giữ thói quen ngồi ở khán đài A mỗi khi có trận đấu. Nheo mắt nhìn về phía sân bóng, nơi những huyền thoại của bóng đá Phú Khánh từng "làm mưa làm gió" một thời, ông Tư nhớ lại: "Hồi đó làm gì có sân cỏ mướt như bây giờ. Cầu thủ tập trên cát, đá, trên sân đất nện, nhưng cái không khí thì nghẹt thở lắm. Mỗi lần Phú Khánh ra sân, cả Nha Trang như trẩy hội".

Đội bóng đá Phú Khánh ngày đầu thành lập.

Năm 1976, đội bóng đá Khánh Hòa được thành lập và tham gia giải Trường Sơn (tiền thân của Giải bóng đá A1 toàn quốc, nay là V-League) kể từ năm 1980. Ngày ấy, đội có tên gọi là Công nhân Phú Khánh, với những gương mặt như: Thủ thành Phạm Văn Thọ ("Lộc lé") có phản xạ xuất thần; Trần Hải với biệt tài cản phá phạt đền; hay hàng hậu vệ Quang Vinh, Hữu Uông, Nguyên Bảo... được đánh giá là “bức tường thép” vững chãi trước khung thành. Trên hàng công, Dương Quang Hổ với những pha dốc bóng thần tốc bên cánh trái, “Hùng heo” tinh quái trong vùng cấm, hay Bá Diệp, Quang Thơ với những cú dứt điểm bùng nổ. Đội bóng được dẫn dắt bởi huấn luyện viên (HLV) Đặng Ngọc Dung, HLV Nguyễn Thanh Anh - những người thầy gắn kết tập thể bằng sự tận tụy và tình cảm thầy trò.

Đó là thời kỳ các cầu thủ ra sân với đôi giày bata, ăn cơm tập thể. Trên những chuyến du đấu gian khó, thầy trò tự mang theo gạo, mì, dừng chân ven đường nấu ăn... Lối chơi của Phú Khánh khi ấy mang đặc trưng của con người miền Trung: Bền bỉ, chân chất và gắn kết. Đội không có những ngôi sao, nhưng là một khối thống nhất, rất khó đánh bại. Những "ông lớn" ở giai đoạn ấy như: Thể Công, Cảng Sài Gòn, Hải Quan... mỗi khi hành quân tới phố biển đều phải e dè. Tất thảy đã tạo nên ký ức khó phai cho người hâm mộ bóng đá phố biển.

Đến lứa cầu thủ tiếp theo có phần chính quy hơn. Năm 1985, khi Trường Năng khiếu Thể dục Thể thao tỉnh được thành lập, lớp bóng đá năng khiếu được tuyển lựa kỹ càng. Cùng với sự trợ giúp của chuyên gia Mislav đến từ Cộng hòa Dân chủ Đức, những cái tên như: Nguyễn Hữu Đang, Hoàng Anh Tuấn, Võ Đình Tân, Lê Văn Tú, Hà Quốc Phong, Trần Quốc Bảo, Trần Thái Hòa... đã có điều kiện phát triển hết tố chất của mình. Chức vô địch Hội khỏe Phù Đổng toàn quốc vào năm 1987 như một sự khẳng định về tài năng mà đến giờ nhiều người yêu quý bóng đá Khánh Hòa vẫn còn nhắc tới.

Trong giai đoạn 1991 - 2000, Khánh Hòa vẫn duy trì vị thế của một đội bóng "khó chịu" tại Giải vô địch quốc gia. Nhưng ở giai đoạn "kim tiền", những đội bóng “con nhà nghèo” như Khánh Hòa bắt đầu hụt hơi. Mùa giải 2000 - 2001, đội bóng phố biển phải xuống hạng Nhất. Một năm sau, rớt xuống hạng Nhì.

Các cầu thủ Khatoco Khánh Hòa hiện tại.

Vào năm 2004, sự gắn kết giữa doanh nghiệp địa phương và tình yêu bóng đá của người hâm mộ phố biển đã khai sinh ra một giai đoạn mới mang tên Khatoco Khánh Hòa. Được sự đầu tư bài bản của Tổng Công ty Khánh Việt, kết hợp với bàn tay nhào nặn của HLV Hoàng Anh Tuấn, Khatoco Khánh Hòa đã chinh phục giải hạng Nhì (năm 2004), vô địch giải hạng Nhất (năm 2005) để giành quyền thăng hạng chuyên nghiệp. Từ năm 2006 đến 2012, dù không có những ngôi sao đắt giá, đội bóng phố biển vẫn nổi tiếng với lối chơi kỷ luật, tinh thần thép và đặc biệt là khả năng "ngáng chân" các đại gia. Biệt danh “đội bóng ngổ ngáo" cũng vì thế được gán cho Khatoco Khánh Hòa. Đây là giai đoạn mà những Trọng Bình, Tấn Điền, Văn Phong, Tấn Tài, Quang Hải... lần lượt bước ra từ lò đào tạo trẻ của địa phương, mang theo cái chất mặn mòi của biển. Trong số đó, năm 2004, Tấn Tài được HLV Tavares gọi lên đội tuyển quốc gia tham dự Tiger Cup 2004 và đã không ngừng tiến bộ, vụt sáng thành ngôi sao lớn của bóng đá Khánh Hòa.

Những thăng trầm và nỗ lực hồi sinh

Không chỉ tận hưởng thành quả, bóng đá Khánh Hòa còn phải nếm trải nỗi đau giải thể, chuyển giao, rớt hạng, xóa tên rồi bắt đầu lại từ đầu. Có những thời điểm, sân vận động 19-8 lặng ngắt, cỏ mọc lút đầu gối. Cuối năm 2012, người hâm mộ bóng đá phố biển như chết sững: Đội bóng con cưng của mình đã được chuyển giao cho Hải Phòng, bao gồm cả suất chơi V-League và các cầu thủ, ban huấn luyện. Ngày mà cầu thủ rời phố biển để về với thành phố hoa phượng đỏ, nhiều người vẫn bán tín bán nghi.

Năm 2013, bóng đá phố biển làm lại từ đầu với cái tên Sanna Khánh Hòa - Biển Việt Nam, nòng cốt là lứa cầu thủ đã cùng HLV Võ Đình Tân 3 năm liền vô địch Giải bóng đá Nhi đồng toàn quốc vào các năm 2004, 2005, 2006. Lúc này, trong khung gỗ là thủ môn xuất sắc nhất vòng chung kết U11 năm 2004 - Trần Thế Kiệt. Phía trên có trung vệ đội trưởng Trần Văn Vũ, tuy không mạnh về thể hình nhưng lại sở hữu lối chơi đầu óc và khả năng chọn vị trí chính xác. Ở hàng tiền vệ đã có “người không phổi” Nguyễn Hoàng Quốc Chí với những pha leo biên thần tốc, tiền đạo Đình Kha với khả năng chớp thời cơ nhanh nhạy.

Các cầu thủ Khánh Hòa luôn nỗ lực vượt qua những khó khăn trên hành trình của mình.

Sau lứa cầu thủ kể trên, những Lâm Ti Phông, Trùm Tỉnh, Duy Anh, Đình Khương... tiếp nối. Dù ngân sách khiêm tốn, nhưng nhờ nhiệt huyết tinh thần luôn đạt 200% của các cầu thủ và khả năng “liệu cơm gắp mắm” khéo léo của HLV Võ Đình Tân, Sanna Khánh Hòa - Biển Việt Nam vẫn tiến từ hạng Nhì lên hạng Nhất và trở lại V-League vào năm 2015. Đỉnh cao là tấm huy chương đồng V-League 2018, một kỳ tích chấn động giới túc cầu trong nước lúc bấy giờ.

Thế nhưng, biến cố lại ập đến khi đội rớt hạng vào năm 2019. Nhà tài trợ rút lui khiến bóng đá Khánh Hòa gần như trắng tay trong giai đoạn 2020 - 2021. Năm 2022, đội giành ngôi Á quân hạng Nhất để trở lại "mái nhà xưa" V-League. Dẫu vậy, khó khăn tài chính lại khiến đội xuống hạng vào mùa giải 2023 - 2024. Hiện tại, cái tên Khatoco đã trở lại đồng hành với đội bóng tại Giải bóng đá hạng Nhất quốc gia trong 2 mùa gần đây. Đội bóng phố biển đang nằm trong nhóm đầu bảng xếp hạng. Chỉ chờ "cơn gió nhẹ" thổi tới, người hâm mộ sẽ lại được sống trong những con sóng cuộn dâng ở V-League.

Trao đổi với chúng tôi, HLV Võ Đình Tân chia sẻ: "Dù ở thời kỳ nào, các cầu thủ Khánh Hòa cũng đều coi trọng màu cờ sắc áo, thi đấu máu lửa, tinh thần cao nhất. Dù ở giai đoạn nào lối chơi của bóng đá Khánh Hòa vẫn vậy: Lì lợm, máu lửa và không bao giờ bỏ cuộc cho đến khi tiếng còi mãn cuộc vang lên".

Nhân kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống ngành Thể dục thể thao Việt Nam, nhìn lại hành trình của bóng đá xứ Trầm Hương, người ta thấy hiện lên bản sắc "ngổ ngáo" đầy kiêu hãnh của đội bóng phố biển dù phải trải qua con đường không ít thăng trầm. Hy vọng rằng, với bề dày lịch sử, bóng đá Khánh Hòa sẽ sớm vượt qua khó khăn hiện tại. Cùng với sự quan tâm của các cấp chính quyền và sự chung tay của các mạnh thường quân, người hâm mộ bóng đá phố biển sẽ lại được sống trong những giây phút vỡ òa mỗi khi đội bóng “ngổ ngáo” xuất hiện.

CÔNG ĐỊNH