Hành trình tạo dựng thương hiệu lúa chất lượng cao

Với sự tham gia của 117 hộ dân tại 9 thôn, 4 giống lúa gồm: LC26, Nếp Bản Qua, LC18 và LC134 được đưa vào sản xuất thử nghiệm trên gần 7 ha. Kết quả bước đầu cho thấy các giống lúa đều sinh trưởng tốt, thích nghi với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng địa phương, khả năng chống chịu sâu bệnh khá. Năng suất dự kiến đạt từ 70 đến 85 tạ/ha, cao hơn nhiều giống lúa đang được gieo cấy phổ biến hiện nay.

Nổi bật trong số các giống khảo nghiệm là LC26 - giống lúa thuần chất lượng cao theo hướng thảo dược do Trung tâm Giống Nông nghiệp Lào Cai nghiên cứu và chọn tạo trong giai đoạn 2022 - 2025. Đây là một trong những sản phẩm khoa học tiêu biểu của ngành nông nghiệp địa phương, đồng thời là đề tài được Trung tâm Giống Nông nghiệp Lào Cai bảo vệ tại cuộc thi sáng tạo khoa học - kỹ thuật với nội dung “Nghiên cứu, tuyển chọn các giống lúa chất lượng gạo ngon theo hướng thảo dược tại tỉnh Lào Cai”.

Kết quả phân tích cho thấy giống lúa này chứa hàm lượng dinh dưỡng cao, giàu vi lượng cùng các vitamin và khoáng chất có lợi cho sức khỏe.

Ông Hà Văn Quang - Giám đốc Trung tâm Giống Nông nghiệp Lào Cai, tác giả của đề tài chia sẻ: “Mỗi giống lúa mới được tạo ra là kết quả của nhiều năm nghiên cứu, khảo nghiệm và hoàn thiện quy trình kỹ thuật. Với hơn 30 năm xây dựng và phát triển, trung tâm luôn đặt mục tiêu tạo ra những giống lúa chất lượng cao, phù hợp điều kiện địa phương, giá thành hợp lý để phục vụ sản xuất và nâng cao thu nhập cho nông dân”.

Thành công của LC26 đã khẳng định vai trò của khoa học - công nghệ trong tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại và bền vững.

Những kết quả từ giống lúa LC26 không phải là thành công đơn lẻ. Đây là một phần trong quá trình triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Bám sát chỉ đạo của Trung ương và của tỉnh, ngành nông nghiệp và môi trường Lào Cai đã xây dựng kế hoạch hành động cụ thể, đẩy mạnh nghiên cứu khoa học gắn với nhu cầu thực tiễn sản xuất. Nhiều đề tài, dự án ứng dụng khoa học - công nghệ đã được triển khai hiệu quả, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng của nông sản.

Đặc biệt, đến nay ngành đã nghiên cứu, chọn tạo thành công 11 giống lúa có năng suất và chất lượng cao. Các giống lúa đều được cấp quyết định lưu hành, mỗi năm cung ứng hơn 300 tấn giống cho thị trường trong và ngoài tỉnh. Đây là kết quả đáng ghi nhận đối với địa phương miền núi, nơi điều kiện sản xuất còn nhiều khó khăn.

Tiến sĩ Nguyễn Thị Lan Anh - Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ cho biết: “Thời gian qua, công tác nghiên cứu và chuyển giao khoa học - công nghệ trong lĩnh vực nông nghiệp đã giải quyết thành công nhiều bài toán thực tiễn, từ khâu chọn tạo đến ứng dụng các nguồn giống mới chất lượng cao được cấp phép lưu hành trên toàn quốc. Nổi bật trong năm 2025 là đề tài “Nghiên cứu, tuyển chọn các giống lúa chất lượng gạo ngon theo hướng thảo dược tại tỉnh Lào Cai”. Đề tài đã chọn tạo giống lúa thuần mới là LC26. Giống có tiềm năng năng suất cao, khả năng thâm canh tốt, có thể đạt trên 85 tạ/ha. Giống lúa thuần LC26 đã được cấp công nhận lưu hành giống cây trồng của Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Bộ Nông nghiệp và Môi trường”.

Để tạo nền tảng cho phát triển sản xuất hàng hóa, UBND tỉnh vừa phê duyệt quy hoạch vùng trồng lúa năng suất, chất lượng cao giai đoạn 2026 - 2030 với hơn 3.307 ha tại 46 xã, phường trên địa bàn tỉnh. Quy hoạch hướng tới hình thành các vùng sản xuất tập trung, ứng dụng đồng bộ tiến bộ khoa học - kỹ thuật, nâng cao giá trị gia tăng và khả năng cạnh tranh của sản phẩm lúa gạo địa phương. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm kết nối hiệu quả giữa hoạt động nghiên cứu, chọn tạo giống với sản xuất thực tiễn trên quy mô lớn.

Theo kế hoạch, ngành nông nghiệp và môi trường tiếp tục phối hợp với các địa phương đẩy mạnh chuyển giao kỹ thuật, khuyến khích người dân sử dụng các giống lúa chất lượng cao, đồng thời đầu tư hạ tầng phục vụ sản xuất. Từ những thửa ruộng khảo nghiệm ở Cảm Nhân đến các vùng quy hoạch sản xuất tập trung trong tương lai, hành trình của những giống lúa mới như LC26 đang cho thấy hướng đi đầy triển vọng.

Khi khoa học - công nghệ thực sự trở thành động lực phát triển, những hạt lúa mang thương hiệu Lào Cai không chỉ góp phần nâng cao thu nhập cho nông dân mà còn mở ra cơ hội xây dựng những vùng sản xuất nông nghiệp hiện đại, hiệu quả và bền vững.