Hành trình thoát nghèo từ khoản vay 3 triệu đồng

Ông Long chú trọng phát triển đàn hươu theo hướng tự nhiên, không sử dụng thức ăn tăng trọng.               Ảnh: Hoàng Anh

3 triệu đồng và bước khởi đầu thoát nghèo

Buổi chiều ở xóm 18, xã Đồng Hỷ, khu chuồng nuôi hươu của gia đình ông Vũ Trí Long khá yên tĩnh. Những con hươu được chăm sóc, theo dõi hằng ngày. Với người đã quen với công việc chăn nuôi nhiều năm, những việc tưởng như nhỏ nhất cũng được ông thực hiện khá cẩn trọng.

Nhìn đàn hươu hôm nay, ít ai nghĩ hơn 20 năm trước, gia đình ông Long từng là một hộ nghèo, cuộc sống thiếu thốn và gần như không có vốn để đầu tư sản xuất.

Nhớ lại hành trình thoát nghèo của mình, ông Long vẫn ngỡ đó chỉ là giấc mơ. Bởi cuộc sống gia đình ông trước kia rất nghèo, nghèo đến mức ăn không đủ no…

Năm 2002, gia đình ông Long thuộc diện hộ nghèo. Không có nhiều đất sản xuất, vốn liếng gần như không đáng kể, bài toán làm thế nào để có thêm thu nhập luôn là nỗi trăn trở, đau đáu của ông.

 Trong hoàn cảnh ấy, ông đã mạnh dạn vay 3 triệu đồng từ Ngân hàng Chính sách xã hội để mua một cặp bò. “Với nhiều người, 3 triệu đồng có thể không phải khoản tiền lớn. Nhưng với tôi lúc bấy giờ, đó lại là nguồn lực quan trọng, là “vốn mồi” để bắt đầu một sinh kế mới”, ông Long giãi bày.

Từ cặp bò ban đầu, ông Long vừa chăn nuôi, vừa tích lũy, từng bước mở rộng đàn. Điều đáng mừng là sau một năm, nguồn “vốn mồi” đã tạo cho gia đình ông một điểm khởi đầu để tự mình lao động, tích lũy, từng bước cải thiện cuộc sốngvà quan trọng là thoát khỏi diện hộ nghèo. Đến năm 2007, ông đã có trong tay 1 đàn bò với giá trị gần 500 triệu đồng.

Không bỏ cuộc sau những lần thất bại

Thế nhưng, hành trình thoát nghèo không phải lúc nào cũng “thuận buồm xuôi gió”. Những tưởng con đường sản xuất đã rộng mở, nhưng nông nghiệp vốn nhiều biến động. Giá bò giảm mạnh khiến gia đình rơi vào tình cảnh thua lỗ. Thất bại không khiến ông Long bỏ cuộc. Trái lại, đó là lúc ông bắt đầu tìm kiếm một hướng sản xuất mới phù hợp hơn với điều kiện của gia đình.

Năm 2009, gia đình ông Long chuyển sang nuôi lợn rừng với hy vọng tìm kiếm một hướng sản xuất mới. Tuy nhiên, giá lợn rừng giảm, việc chăn nuôi không đem lại hiệu quả như kỳ vọng.

Hai lần chuyển đổi sản xuất không mang lại kết quả như mong muốn khiến bài toán sinh kế một lần nữa trở nên khó khăn. Nhưng điều đáng chú ý là ông Long không coi những thất bại ấy là lý do để dừng lại. Ông tiếp tục kiên trì tìm hiểu các mô hình sản xuất khác.

Một cơ hội mang tính bước ngoặt đến khi người em ở Bắc Ninh chia sẻ với ông về mô hình nuôi hươu sao. Từ thông tin ban đầu, ông bắt đầu tìm hiểu về đặc điểm sinh trưởng, thức ăn, kỹ thuật chăm sóc và thị trường của sản phẩm nhung hươu.

Năm 2011, ông vay mượn thêm người thân, hàng xóm, dành khoảng 60 triệu đồng mua 2 con hươu sao cái và 1 con hươu sao đực từ Thanh Hóa đưa về. Thời gian đầu, ông chỉ nuôi thử nghiệm. Chưa có kinh nghiệm, ông không dám mở rộng đàn. Mỗi ngày vừa chăm sóc vật nuôi, ông vừa tự học hỏi, rút kinh nghiệm từ thực tế.

Sau một, hai năm, khi nhận thấy mô hình bắt đầu cho hiệu quả, ông tiếp tục tính toán chuyện đầu tư. Lúc này, nguồn vốn chính sách một lần nữa trở thành một phần trong kế hoạch mở rộng sản xuất. Sau khi được cán bộ Phòng giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội Đồng Hỷ tư vấn, động viên, ông Long vay thêm 100 triệu đồng để mở rộng chuồng trại.

Từ hộ nghèo đến mô hình nuôi hươu hiệu quả

Từ ba con hươu ban đầu, đàn hươu của gia đình ngày càng phát triển. Đến nay, ông Long duy trì khoảng 70 - 80 con hươu bố mẹ tại hai khu chuồng. Mô hình đem lại doanh thu khoảng 600 - 700 triệu đồng mỗi năm.

Từ ba con hươu ban đầu, đàn hươu của gia đình ngày càng phát triển. Đến nay, ông Long duy trì khoảng 70 - 80 con hươu bố mẹ tại hai khu chuồng. Mô hình chăn nuôi đem lại doanh thu khoảng 600 - 700 triệu đồng mỗi năm.                Ảnh: Hoàng Anh

Quy mô đàn hươu hiện nay là kết quả của một quá trình tích lũy kéo dài nhiều năm. Từ ba con hươu ban đầu, ông Long từng bước gây dựng đàn, xây dựng chuồng trại, chủ động nguồn thức ăn và tìm kiếm thị trường tiêu thụ. Mỗi bước đi đều được thực hiện trên cơ sở nguồn lực và kinh nghiệm mà gia đình tích lũy được.

Điều ông Long chú trọng là phát triển đàn hươu theo hướng tự nhiên, không sử dụng thức ăn tăng trọng. Theo ông, đây cũng là yếu tố giúp sản phẩm nhung hươu tạo được niềm tin với khách hàng. Giá nhung khá đắt, dao động từ 2 đến 2,5 triệu đồng/lạng nhưng lượng khách đặt hàng lúc nào cũng cung vượt cầu. “Nuôi hươu phải kiên trì, không thể nóng vội. Quan trọng là chăm sóc đàn hươu tốt, giữ chất lượng sản phẩm thì đầu ra sẽ thuận lợi hơn” - ông Long chia sẻ.

Từ một hộ nghèo, gia đình ông đã từng bước có tích lũy và mua thêm khoảng 5 ha đất để phát triển sản xuất. Quy mô kinh tế gia đình thay đổi, nhưng điều đáng chú ý hơn là ông Long không dừng lại ở việc làm kinh tế cho riêng mình.

Hiện ông là Chủ nhiệm Câu lạc bộ Nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi với khoảng 30 hội viên. Từ kinh nghiệm của bản thân, ông chia sẻ cách chăm sóc vật nuôi, lựa chọn mô hình sản xuất và hỗ trợ các hộ khác khi có nhu cầu tìm hiểu.

Khi được hỏi về “bí quyết” để có được những thành quả như ngày nay, ông Long thật thà chia sẻ, chính những lần “làm lại” ấy tạo nên kinh nghiệm sản xuất của ông hôm nay. Ông hiểu rằng, với người nông dân ít vốn, điều quan trọng không chỉ là có tiền để đầu tư mà còn phải lựa chọn được mô hình phù hợp với điều kiện gia đình, biết tính toán đầu ra và kiên trì theo đuổi.

Câu chuyện của gia đình ông Long cho thấy, hỗ trợ sinh kế có thể tạo thêm cơ hội để người nghèo tự vươn lên. Theo ông Long, nếu không có khoản vốn ban đầu, gia đình ông sẽ rất khó có được bước khởi đầu để thay đổi cuộc sống. Và nếu không có khoản vốn lớn hơn để mở rộng chuồng trại, gia đình ông khó có điều kiện phát triển sản xuất, nâng cao hiệu quả chăn nuôi và xây dựng được mô hình như hiện nay.

Với người ít vốn, một khoản vay nhỏ không trực tiếp tạo nên một mô hình sản xuất lớn, nhưng có thể trở thành điểm khởi đầu để bắt tay vào sản xuất, tích lũy kinh nghiệm và tiếp tục đầu tư khi mô hình chứng minh được hiệu quả. Đây cũng là tinh thần của Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững: hỗ trợ phát triển sản xuất, tạo sinh kế, nâng cao thu nhập và giúp người dân từng bước thoát nghèo bền vững.

Chiều xuống, sau câu chuyện với chúng tôi kéo dài hơn dự kiến, ông Long lại tiếp tục với công việc quen thuộc trong khu chuồng nuôi. Ông đi dọc chuồng trại, kiểm tra đàn hươu, bổ sung thức ăn rồi dừng lại quan sát từng chú hươu.

Nhìn ông cặm cụi làm việc, khó hình dung hơn 20 năm trước, gia đình ông từng bắt đầu hành trình thoát nghèo chỉ với 3 triệu đồng từ nguồn vốn chính sách. Khoản vốn nhỏ ngày ấy không làm nên tất cả, nhưng đã mở ra một cơ hội để ông bắt đầu một sinh kế mới. Từ nguồn vốn ấy, cùng sự quan tâm, hỗ trợ của chính quyền địa phương, ông kiên trì gây dựng, lấy những lần thất bại làm bài học, tích lũy kinh nghiệm và từng bước mở rộng mô hình. Những gì có được hôm là hành trình biến cơ hội từ chính sách thành sinh kế, từ sinh kế nhỏ thành một hướng sản xuất có quy mô.

Vừa tiếp tục công việc chăn nuôi hằng ngày, ông Long vừa chia sẻ với chúng tôi về dự định tương lai. Gương mặt ông rạng khời, đôi mắt ông ánh lên niềm hy vọng về một chặng đường mới - nơi những con hươu tiếp tục là sinh kế, là nguồn thu nhập và là thành quả của hành trình thoát nghèo kiên trì, bền bỉ suốt hơn hai thập kỷ./.