Hành trình tìm lại tên Anh hùng liệt sĩ trên quê hương 'Chiếc gậy Trường Sơn'

Nghiêm trang triển khai nghi thức dâng hương trước giờ thực hiện nhiệm vụ. Ảnh: Mai Hoa

Bơm nước xuyên đêm chống úng ngập, “làm đến đâu gọn đến đó”

Hòa Xá vốn là vùng đất giàu truyền thống cách mạng kiên cường. Nơi đây, lớp lớp thanh niên từng mang theo chiếc gậy Trường Sơn huyền thoại “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước”, hiến dâng cả tuổi thanh xuân cho độc lập, tự do của dân tộc. Trải qua bao năm tháng khói lửa, hình hài các anh đã hòa vào lòng đất mẹ, nhưng danh tính của nhiều liệt sĩ tại các nghĩa trang quê nhà vẫn còn khuyết thiếu thông tin.

Trung tá Trần Phương Tùng, Chính trị viên phó Ban Chỉ huy Quân sự xã Hòa Xá trang trọng đọc lời kính cáo trước anh linh các Anh hùng liệt sĩ. Ảnh: Mai Hoa

Trước anh linh các Anh hùng liệt sĩ trong lễ dâng hương trang nghiêm trước giờ khai quật lấy mẫu, Trung tá Trần Phương Tùng, Chính trị viên phó Ban Chỉ huy Quân sự xã Hòa Xá xúc động chia sẻ: “Trải qua nhiều thập kỷ, thông tin về phần mộ của nhiều liệt sĩ vẫn chưa được vẹn toàn. Đây không chỉ là nỗi đau đáu, khắc khoải khôn nguôi của gia đình, dòng họ, mà còn là niềm trăn trở lớn của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân xã nhà. Việc khai quật, lấy mẫu sinh phẩm ADN là trách nhiệm, tình cảm thiêng liêng nhằm giải mã thông tin, chuẩn bị cho hành trình đón các anh trở về yên nghỉ trong vòng tay ấm áp của gia đình và dòng tộc”.

Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Hòa Xá Dương Tuấn Anh thắp hương trên phần mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính tại Nghĩa trang liệt sĩ Hòa Xá. Ảnh: Mai Hoa

Nhiệm vụ tại Hòa Xá mang những nét đặc thù không hề dễ dàng. Trao đổi về tiến độ công việc, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Hòa Xá Dương Tuấn Anh cho biết: Toàn xã hiện có 6 nghĩa trang liệt sĩ. Qua rà soát kỹ lưỡng, có 4 nghĩa trang thuộc diện phải khai quật lấy mẫu sinh phẩm với tổng số 67 ngôi mộ chưa xác định được danh tính. Trong đó, Nghĩa trang liệt sĩ Hòa Xá - Vạn Thái là điểm thực hiện cuối cùng nhưng lại là nơi tập trung khối lượng lớn nhất: 30 trên tổng số 67 phần mộ.

Làm việc trong bùn nhão, lấy ô che mưa để đưa hài cốt liệt sĩ về khu vực lấy mẫu sinh phẩm an toàn. Ảnh: Tùng Phương

Thử thách lớn nhất trong đợt cao điểm này chính là thời tiết và địa hình. Nằm trải dài hơn 15km đê bao ven sông Đáy, Hòa Xá là rốn nước trũng thấp, thường xuyên chịu ảnh hưởng trực tiếp của mưa lũ. Ngay trong những ngày triển khai, mưa lớn liên tục khiến nhiều khu vực nghĩa trang bị ngập úng nghiêm trọng. Vừa phải căng mình trực phòng chống úng ngập, gia cố đê bối, địa phương vừa phải huy động máy bơm công suất lớn hút cạn nước để lấy mặt bằng thi công.

Để bảo đảm quy chuẩn nghiêm ngặt và sự tôn nghiêm trong quá trình thực hiện, xã quán triệt phương châm làm “cuốn chiếu”: Làm đến đâu gọn đến đó, khai quật phần mộ nào thì tiến hành lấy mẫu và hoàn trả nguyên trạng ngay trong ngày, không để dở dang sang ngày hôm sau. Bên cạnh đó, tuân thủ đúng quy định mẫu sinh phẩm chỉ được lưu giữ tối đa 72 giờ ban đầu, Trạm Y tế xã đã chuẩn bị đầy đủ hệ thống thùng bảo ôn chuyên dụng, kiểm soát việc chuyển mẫu đúng kỹ thuật pháp y.

Bảo đảm quy chuẩn nghiêm ngặt và sự tôn nghiêm trong quá trình thực hiện. Ảnh: Tùng Phương

Trung tá Trần Phương Tùng chia sẻ thêm: “Bất kể ngày đêm, Ban Chỉ huy Quân sự xã thường xuyên tổ chức họp rút kinh nghiệm từ những chi tiết nhỏ nhất, khắc phục khó khăn địa hình để tối ưu hóa quy trình. Có khi trời mưa ngập, đơn vị bố trí máy bơm bơm xuyên đêm, để sớm ra là mọi việc triển khai đúng kế hoạch. Mục tiêu cao nhất là phải hoàn thành dứt điểm 100% công việc trước ngày 25-9 theo đúng tiến độ đề ra”.

Nối dài ngọn lửa tri ân

Tham gia trực tiếp tại hiện trường trong tổ lấy mẫu và vận chuyển sinh phẩm là những chiến sĩ dân quân tuổi đời còn rất trẻ. Gạt những giọt mồ hôi chảy dài, chiến sĩ Nguyễn Văn Hiếu (Trung đội Dân quân thường trực xã Hòa Xá) xúc động bày tỏ: “Được góp sức vào công việc này là vinh dự và trách nhiệm lớn lao của chúng em. Bác ruột của em là liệt sĩ, nguyên Tiểu đội trưởng, hy sinh năm 1978 tại chiến trường Tây Nam. May mắn là gia đình em đã tìm thấy và đưa hài cốt bác về quê an táng cách đây vài năm. Từng trải qua nỗi ngóng trông của gia đình liệt sĩ, em càng thấu hiểu và khao khát góp phần giúp thân nhân các liệt sĩ nơi đây sớm tìm lại được tên tuổi của người thân mình”.

Chiến sĩ Nguyễn Văn Hiếu (Trung đội Dân quân thường trực xã Hòa Xá) tập trung thực hiện nhiệm vụ tại thực địa. Ảnh: Mai Hoa

Cùng với nỗ lực thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm tại Hòa Xá với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, coi nhiệm vụ này hoạt động tri ân của toàn dân, công tác chăm lo cho người có công cũng luôn là mạch nguồn chảy mãi ở vùng đất này. Năm vừa qua, xã đã vận động được nhiều nguồn lực cho quỹ “Đền ơn đáp nghĩa”, hỗ trợ sửa chữa, xóa nhà tạm cho các hộ gia đình chính sách và mở rộng giúp đỡ tới các cháu mồ côi là con cháu người có công. Xã cũng đang chăm lo, phụng dưỡng chu đáo cho Mẹ Việt Nam Anh hùng duy nhất còn sống tại thôn Thái Bình, năm nay vừa tròn 100 tuổi.

Chung sức, chung lòng thực hiện nhiệm vụ với tinh thần quyết tâm cao nhất. Ảnh: Mai Hoa

Hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027), Hòa Xá đã xây dựng đề án đầu tư quy mô, dành khoảng 6 tỷ đồng để xây mới, nâng cấp một nghĩa trang trung tâm và bố trí khoảng 1,5 tỷ đồng cho mỗi nghĩa trang còn lại nhằm tu bổ, tôn tạo trang nghiêm.