Hành trình xóa 'vùng lõm số' ở vùng biên Tuyên Quang

Cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Nghĩa Thuận tích cực đẩy mạnh phong trào “Bình dân học vụ số” trong đơn vị. Ảnh: Hoàng Chính

Những “thầy giáo số” quân hàm xanh

Tại 17 xã biên giới của tỉnh Tuyên Quang, chuyển đổi số đang mở ra nhiều cơ hội phát triển, song cũng đặt ra những yêu cầu không nhỏ. Hạ tầng thông tin ở một số địa bàn chưa đồng bộ, chất lượng kết nối Internet còn hạn chế; đời sống của một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số còn khó khăn, trình độ tiếp cận công nghệ chưa đồng đều. Không ít người dân chưa có điện thoại thông minh hoặc chưa thành thạo các thao tác sử dụng những tiện ích số phục vụ đời sống.

Trước thực tế đó, Đảng ủy, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Tuyên Quang đã triển khai nhiều giải pháp nhằm đồng hành cùng địa phương tháo gỡ những “điểm nghẽn” trong chuyển đổi số. Nổi bật là triển khai mô hình “Bộ đội Biên phòng đồng hành chuyển đổi số nơi biên giới”, với các tổ chuyển đổi số, tổ tư vấn kỹ năng số và tổ hỗ trợ số tại các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ đội Biên phòng tỉnh. Cùng với đó, đơn vị chú trọng xây dựng văn hóa số, từng bước hình thành tác phong làm việc khoa học, hiện đại, kỷ luật, trách nhiệm; sử dụng công nghệ đúng quy định, đúng mục đích, bảo đảm hiệu quả và an toàn.

Tại Đồn Biên phòng Nghĩa Thuận, phong trào “Bình dân học vụ số” được triển khai gắn với nhiệm vụ chính trị của đơn vị và yêu cầu thực tiễn tại địa bàn. Trong các buổi sinh hoạt chính trị, nội dung chuyển đổi số được Đảng ủy đơn vị quán triệt đến cán bộ, chiến sĩ, chú trọng trang bị kiến thức, kỹ năng cần thiết để từng cán bộ, chiến sĩ có thể trực tiếp hướng dẫn nhân dân.

Trung úy Phan Hữu Đức, Đội trưởng Vũ trang, Đồn Biên phòng Nghĩa Thuận cho biết: “Là cán bộ trẻ của đơn vị, tôi cùng đồng đội tích cực trau dồi kiến thức, kỹ năng chuyển đổi số, nắm chắc các nội dung để có thể hướng dẫn người dân. Điều quan trọng là giúp bà con chuyển từ biết, hiểu sang tự thực hiện được những thao tác cần thiết trong cuộc sống hằng ngày. Qua đó, từng bước đưa kỹ năng số đến với mỗi hộ gia đình, giúp người dân chủ động hơn khi tham gia môi trường số”.

Không chỉ đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động của đơn vị, những người lính quân hàm xanh còn hướng đến một nhiệm vụ thiết thực hơn: Đưa kiến thức, kỹ năng số đến với từng thôn bản, từng hộ gia đình. Từ đó, mỗi cán bộ, chiến sĩ trở thành một “thầy giáo số”, giúp đồng bào từng bước làm quen, sử dụng và khai thác hiệu quả những tiện ích của công nghệ. Việc hướng dẫn được thực hiện linh hoạt tại chợ phiên, nhà văn hóa thôn, trong các buổi sinh hoạt cộng đồng, thậm chí ngay tại nhà người dân. Cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng còn phối hợp với các tổ công nghệ số cộng đồng, trực tiếp tuyên truyền, vận động và “cầm tay chỉ việc”, giúp bà con làm quen với điện thoại thông minh, kết nối Internet, truy cập các nền tảng số và lựa chọn những dịch vụ phù hợp với nhu cầu.

Anh Ly Mí Pó, ở xã Lũng Cú, chia sẻ: “Trong buổi đi chợ phiên, tôi được cán bộ Đồn Biên phòng Lũng Cú tuyên truyền, trực tiếp hướng dẫn sử dụng điện thoại thông minh, cài đặt ứng dụng VNeID, cách đăng nhập, thực hiện dịch vụ công trực tuyến và tra cứu thông tin trên Internet. Ban đầu tôi còn bỡ ngỡ, nhưng được hướng dẫn và thực hành nhiều lần, tôi đã dần quen. Qua đó, tôi thấy công nghệ số có nhiều tiện ích thiết thực, giúp người dân tiếp cận thông tin và giải quyết công việc thuận lợi hơn”.

Từ chuyển đổi số đến giữ vững biên cương

Trên hành trình xóa “vùng lõm số” ở vùng biên, mục tiêu của Bộ đội Biên phòng tỉnh Tuyên Quang không dừng lại ở việc phổ cập kỹ năng sử dụng công nghệ. Quan trọng hơn, quá trình này còn góp phần nâng cao nhận thức, khả năng tự bảo vệ của người dân trước những thông tin sai lệch, xấu độc và các nguy cơ mất an toàn trên không gian mạng. Khi biết kiểm tra nguồn tin, nhận diện dấu hiệu bất thường và chủ động cảnh giác trước những lời mời gọi đáng ngờ, người dân sẽ hạn chế nguy cơ bị lừa đảo, lợi dụng, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật.

Đồn Biên phòng Lũng Cú hướng dẫn người dân sử dụng mã QR để truy cập, cung cấp thông tin, tố giác tội phạm. Ảnh: Hoàng Chính

Một trong những cách làm được triển khai là hướng dẫn người dân sử dụng mã QR phục vụ việc cung cấp thông tin, phản ánh, tố giác tội phạm theo các kênh được cơ quan chức năng thiết lập tại những địa điểm công cộng như nhà văn hóa thôn, khu vực chợ phiên, tạo điều kiện để người dân tiếp cận thông tin và thực hiện thao tác thuận tiện hơn. Qua đó, công nghệ số từng bước trở thành cầu nối giữa nhân dân với lực lượng chức năng, góp phần nâng cao hiệu quả tiếp nhận thông tin, phục vụ công tác bảo đảm an ninh, trật tự tại cơ sở.

Thiếu tá Lò Ngọc Quý, Chính trị viên phó Đồn Biên phòng Lũng Cú cho biết: “Khi người dân được tiếp cận công nghệ số, biết khai thác những tiện ích phục vụ đời sống và phát triển kinh tế, nhận thức, trách nhiệm đối với cộng đồng cũng từng bước được nâng lên. Thông qua công tác tuyên truyền, hướng dẫn, chúng tôi mong muốn bà con không chỉ trở thành những người sử dụng công nghệ thành thạo hơn, mà còn tích cực tham gia giữ gìn an ninh trật tự, bảo vệ đường biên, mốc giới. Chuyển đổi số vì thế có ý nghĩa thiết thực đối với phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời góp phần củng cố quốc phòng, an ninh nơi địa đầu Tổ quốc”.

Thực tiễn cho thấy, để hành trình xóa "vùng lõm số” đạt hiệu quả bền vững, sự nỗ lực của Bộ đội Biên phòng cần được đặt trong mối quan hệ phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền địa phương, các ngành chức năng và nhân dân. Cùng với việc tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn kỹ năng, cần quan tâm đầu tư hạ tầng viễn thông, cải thiện chất lượng kết nối Internet tại những địa bàn còn khó khăn; tạo điều kiện để người dân tiếp cận thiết bị phù hợp và các nền tảng số thiết yếu.

Trên hành trình ấy, những “thầy giáo số” quân hàm xanh vẫn ngày ngày bám địa bàn, gần gũi với đồng bào, vừa góp sức tháo gỡ những rào cản công nghệ, vừa thực hiện nhiệm vụ quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, giữ gìn an ninh, trật tự trên tuyến biên giới. Bằng sự kiên trì, trách nhiệm và tinh thần vì nhân dân phục vụ, người lính Biên phòng đang góp phần mở ra những cánh cửa tri thức số nơi vùng cao, để đồng bào không đứng ngoài dòng chảy phát triển của đất nước.