HanoiCheck: Bảo vệ sức khỏe và sự phát triển toàn diện của thế hệ trẻ

Chuyển đổi mô hình từ "hậu kiểm" sang "giám sát chủ động"

Theo Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội Cù Ngọc Trang, toàn thành phố Hà Nội hiện có quy mô giáo dục rất lớn với 3.621 cơ sở giáo dục. Trong số đó, có tới 3.202 cơ sở tổ chức bữa ăn bán trú (chiếm tỉ lệ 88,4%), phục vụ nhu cầu dinh dưỡng hàng ngày cho hơn 1,18 triệu học sinh.

Sự ra đời của HanoiCheck không phải là một sự ngẫu hứng mà là kết quả của một quá trình rà soát, đánh giá thực trạng sâu sắc. Theo báo cáo từ Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội, công tác quản lý dinh dưỡng và an toàn thực phẩm (ATTP) tại các bếp ăn trường học của Hà Nội thời gian qua đã đối mặt với 3 "điểm nghẽn" cốt lõi mà các phương thức quản trị truyền thống không thể giải quyết dứt điểm.

Camera trí tuệ nhân tạo (AI) tự động giám sát việc tuân thủ trang phục bảo hộ tại khu vực bếp ăn trường học. Ảnh: T.Nga

Thứ nhất là tình trạng dữ liệu phân tán và thiếu tính dự báo. Trước đây, thông tin về nguồn gốc thực phẩm, quy trình chế biến và sức khỏe học sinh bị chia cắt ở nhiều đầu mối: nhà trường giữ sổ sách riêng, nhà cung cấp báo cáo riêng, còn y tế học đường lại theo dõi một mảng khác. Việc thiếu một cơ sở dữ liệu tập trung khiến các cơ quan chức năng không có "bức tranh toàn cảnh" để đưa ra những cảnh báo sớm về nguy cơ ngộ độc hay tình trạng suy dinh dưỡng, béo phì ở quy mô lớn.

Thứ hai là sự thiếu hụt công cụ giám sát độc lập cho xã hội. Phụ huynh – những người có quyền lợi sát sườn nhất – thời gian qua hoàn toàn thiếu công cụ để kiểm chứng thực đơn và nguồn gốc thực phẩm của con em mình hàng ngày. Niềm tin hiện tại chủ yếu vẫn dựa trên sự cam kết đơn phương của nhà trường thay vì các bằng chứng minh bạch được số hóa.

Cuối cùng là phương thức quản lý hành chính mang tính hậu kiểm thủ công. Các đợt kiểm tra thường thực hiện theo định kỳ dựa trên hồ sơ giấy, điều này rất khó để phát hiện những rủi ro phát sinh hàng ngày tại hàng nghìn bếp ăn học đường trên toàn Thành phố.

HanoiCheck ra đời với quan điểm xuyên suốt: "Một hệ thống, một dữ liệu, một quy trình, một trung tâm điều hành" cho toàn bộ hệ thống giáo dục Thủ đô. Hệ thống chuyển đổi mô hình từ "hậu kiểm" sang "giám sát chủ động", cho phép phát hiện và xử lý bất thường ngay trong quá trình vận hành.

Hệ thống HanoiCheck là một phần mềm quản lý mà là một hệ sinh thái số toàn diện với 5 hợp phần then chốt gồm: hồ sơ dinh dưỡng điện tử lưu trữ và theo dõi chi tiết chế độ dinh dưỡng của từng nhóm học sinh; Quản lý nhà cung cấp chuẩn hóa dữ liệu về năng lực, hồ sơ pháp lý của các đơn vị cung ứng suất ăn và thực phẩm; Kiểm soát an toàn thực phẩm số tích hợp giải pháp camera AI để giám sát trực tiếp các bếp ăn trường học, bảo đảm quy trình chế biến đúng chuẩn; Ứng dụng dành cho cha mẹ học sinh là kênh tương tác trực tiếp giúp phụ huynh theo dõi thực đơn, nguồn gốc thực phẩm và chất lượng bữa ăn của con em mình; Bảng điều khiển (Dashboard) điều hành cung cấp bức tranh toàn cảnh và dữ liệu thời gian thực cho lãnh đạo Thành phố và các cơ quan quản lý.

Đáng chú ý, quy trình kiểm soát an toàn thực phẩm trên hệ thống được thực hiện nghiêm ngặt qua 5 bước: Cập nhật dữ liệu; Lưu mẫu và xác thực điện tử; Hệ thống tự động quét nhận diện; Xác minh khắc phục lỗi và cuối cùng là Lưu vết toàn bộ quá trình để phục vụ truy xuất khi cần thiết.

Kiểm soát chặt chẽ nguồn gốc thực phẩm

Từ năm học 2026-2027, HanoiCheck sẽ được phủ sóng tới 100% các cơ sở giáo dục có tổ chức bán trú, kể cả công lập và ngoài công lập. Việc triển khai tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc "một việc - một đầu mối chịu trách nhiệm".

Cụ thể, Sở Khoa học và Công nghệ chịu trách nhiệm vận hành kỹ thuật, cấp tài khoản và hỗ trợ hạ tầng. Sở Giáo dục và Đào tạo đóng vai trò đầu mối chuyên môn, hướng dẫn nghiệp vụ và chỉ đạo các nhà trường. Sở Y tế có nhiệm vụ chuẩn hóa các tiêu chí về định mức dinh dưỡng và quy trình an toàn thực phẩm số.

Ở cấp địa phương, UBND các xã, phường chịu trách nhiệm triển khai toàn diện trên địa bàn, trong khi các cơ sở giáo dục và đơn vị cung cấp phải trực tiếp cập nhật dữ liệu trung thực và chịu trách nhiệm trước pháp luật về thông tin của mình.

Phụ huynh theo dõi thực đơn hằng ngày và nguồn gốc thực phẩm của con em mình theo thời gian thực qua ứng dụng di động HanoiCheck. Ảnh: T.Nga

Về công tác chuẩn bị, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội Trần Lưu Hoa cho biết, ngay sau khi có Hướng dẫn số 02/HD-BCĐ của Thành phố, Sở đã thành lập tổ công tác chuyên trách. Sở cam kết sẽ hướng dẫn các trường xây dựng và công khai thực đơn trên hệ thống một cách thống nhất, bảo đảm đúng định mức dinh dưỡng và tăng cường sự giám sát của phụ huynh. Trong thời gian tới, công tác tập huấn sẽ được đẩy mạnh để làm rõ trách nhiệm của từng cá nhân, đơn vị ngay trước thềm năm học mới.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Thu Hà khẳng định việc đưa HanoiCheck vào vận hành là yêu cầu tất yếu để chăm lo tốt hơn cho sự phát triển thể chất của thế hệ tương lai. Bà Vũ Thu Hà nhấn mạnh, ứng dụng nền tảng số sẽ giúp loại bỏ những đơn vị cung ứng kém năng lực, kiểm soát chặt chẽ nguồn gốc thực phẩm và khắc phục triệt để những bất cập trước đây.

Để hệ thống thực sự phát huy hiệu quả, Phó Chủ tịch Vũ Thu Hà yêu cầu các đơn vị tuyệt đối không tiếp nhận hồ sơ giấy đối với các nhà cung cấp, mà phải thực hiện hoàn toàn qua cổng trực tuyến của Thành phố để bảo đảm tính khách quan, minh bạch.