Hậu trường mâu thuẫn giữa giới chính trị và quân đội Ukraine
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã cách chức Tổng tư lệnh Các Lực lượng Vũ trang Oleksandr Syrskyi trong khoảng thời gian đầy biến động về nhân sự quốc phòng với việc ông cũng miễn nhiệm Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov.
Tướng Oleksandr Syrsky (người cầm bút chỉ vào bản đồ) và Tổng thống Volodymyr Zelensky họp bàn về tình hình chiến sự. Ảnh tư liệu: Văn phòng Tổng thống Ukraine
Việc sa thải vị bộ trưởng quốc phòng được được xem là "kiến trúc sư" đứng sau chiến lược sử dụng thiết bị bay không người lái thành công của Ukraine đã khiến hàng nghìn người xuống đường biểu tình.
Nhà lãnh đạo Ukraine Zelensky mô tả quyết định cách chức Tướng Syrskyi là một phần trong kế hoạch tái cơ cấu toàn diện lực lượng vũ trang. Tổng thống Zelensky đã bổ nhiệm ông Mykhailo Drapatiy thay thế ông Syrskyi giữ cương vị Tổng tư lệnh Các Lực lượng Vũ trang.
Nhiều phân tích về sự kiện này chủ yếu xoay quanh yếu tố con người, coi đây là cuộc đấu đá nội bộ trong chính quyền Tổng thống Zelensky. Các cây bút của trang The Conversation cho rằng đã xuất hiện rạn nứt giữa bộ trưởng quốc phòng dân sự và giới lãnh đạo quân đội, xuất phát từ những vấn đề mang tính thể chế.
Bất đồng giữa lãnh đạo dân sự và quân sự đã xuất hiện ở nhiều quốc gia. Tuy nhiên, chiến tranh làm trầm trọng thêm những lợi ích cạnh tranh. Đặc biệt tại Ukraine, những đặc thù về thể chế khiến xung đột như vậy dễ xảy ra hơn và khó kiểm soát hơn.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky trong một cuộc họp báo. Ảnh: PAP/TTXVN
Kiểm soát dân sự đối với quân đội là mục tiêu phù hợp với các yêu cầu của Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) và Liên minh châu Âu (EU). Ukraine đã thông qua luật vào năm 2018 với quan điểm rằng bộ trưởng quốc phòng nên là nhân vật dân sự. Luật được thông qua sau áp lực từ phương Tây.
Kể từ năm 2019, ông Zelensky đã bổ nhiệm 5 nhân vật dân sự làm bộ trưởng quốc phòng. Tuy nhiên, nhiều nguồn tin cho biết nhà lãnh đạo Ukraine luôn dựa vào Tổng tư lệnh Các Lực lượng Vũ trang để hoạch định chính sách quốc phòng. Điều này đã khiến nhiều đời bộ trưởng quốc phòng bị gạt ra bên lề, đồng thời làm thất bại những nỗ lực cải cách của họ.
Đáng chú ý, luật năm 2018 duy trì hệ thống trong đó cả Bộ trưởng Quốc phòng và Tổng tư lệnh Các Lực lượng Vũ trang đều chịu trách nhiệm riêng biệt trước Tổng thống. Điều này có nghĩa là các tướng lĩnh quân đội thường chống lại việc nhận chỉ đạo chiến lược từ Bộ trưởng. Khi bất đồng ý kiến với Bộ trưởng, các tướng lĩnh quân đội sẽ trực tiếp báo cáo lên Tổng thống.
Trong giai đoạn 2020-2021, các thành viên Bộ Quốc phòng, Quốc hội Ukraine cùng các cố vấn quốc phòng phương Tây đã thúc đẩy mạnh mẽ nỗ lực nhằm giải quyết xung đột thể chế này bằng cách đặt Tổng tư lệnh Các Lực lượng Vũ trang dưới quyền Bộ trưởng Quốc phòng. Tuy nhiên, cải cách này đã thất bại. Ban lãnh đạo quân đội phản đối quyết liệt, trong khi Tổng thống Zelensky không can thiệp.
Tin nóng
Giá dầu thế giới giảm nhẹ trong phiên 24/7 nhưng vẫn đang hướng tới một tuần tăng mạnh do lo ngại nguồn cung dầu mỏ có thể bị gián đoạn khi căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục leo thang.
Lực lượng Nga tiếp tục mở rộng đà tiến công tại Sumy và gia tăng sức ép ở Kharkiv, trong khi Ukraine triển khai nhiều đơn vị phản kích, khiến giao tranh trên cả hai hướng vẫn diễn biến căng thẳng.
Lực lượng Tuần duyên Mỹ cho biết đã cứu hộ toàn bộ 11 người trên một thủy phi cơ gặp sự cố, buộc phải hạ cánh khẩn cấp trước khi phát hỏa gần đảo Sucia (bang Washington), trên vùng biển gần biên giới Mỹ - Canada.
Máy bay E-3 Sentry phát tín hiệu khẩn nguy trên vùng trời Arab Saudi, giữa lúc Mỹ tiến hành chiến dịch tập kích Iran, chưa rõ nguyên nhân
Ngày 23/7, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết, việc phê chuẩn thỏa thuận hợp tác hạt nhân dân sự mới đạt được giữa Mỹ và Saudi Arabia sẽ phụ thuộc vào việc Saudi Arabia tham gia Hiệp ước Abraham và bình thường hóa quan hệ với Israel.
Hình ảnh vệ tinh hé lộ một dự án khổng lồ được cho là sẽ nâng đáng kể năng lực tác chiến xa bờ của các cụm tàu sân bay Trung Quốc.
Tin mới
Một nhân viên thuộc đơn vị bảo vệ Phó Tổng thống Mỹ bị điều tra sau cáo buộc tiết lộ lịch trình cá nhân của ông JD Vance và gia đình, làm dấy lên lo ngại về an ninh thông tin.
Liên hợp quốc cùng nhiều tổ chức quốc tế đã đồng loạt bày tỏ quan ngại sau khi lực lượng Houthi nối lại các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại trên Biển Đỏ. Các cảnh báo cho rằng diễn biến mới không chỉ đe dọa an ninh hàng hải mà còn có nguy cơ kéo Yemen trở lại vòng xoáy xung đột sau nhiều năm tương đối lắng dịu.
Ông Donald Trump cho biết Mỹ đang xem xét một cuộc tấn công quy mô lớn hơn nhằm vào Iran, trong bối cảnh căng thẳng giữa 2 nước tiếp tục leo thang sau khi giao tranh tái bùng phát.
Đại diện nhiều nền kinh tế trên thế giới đã lên tiếng đặt câu hỏi về cơ sở của các thuế quan mới mà Hoa Kỳ áp đặt.
Phát biểu tại cuộc thảo luận mở của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc ngày 23/7 (giờ địa phương), Tổng thư ký António Guterres đưa ra cảnh báo gay gắt về tình hình Trung Đông, nhấn mạnh khu vực này đang nằm trên 'bờ vực nguy hiểm không thể tưởng tượng nổi' do các vòng xoáy xung đột ngày càng mở rộng.
Thủ đô Kiev của Ukraine đã hứng chịu một cuộc tập kích tên lửa đạn đạo hiếm hoi vào ban ngày do Nga tiến hành, bắt đầu khoảng 11 giờ 30 phút ngày 24/7 (giờ địa phương).
Công bố quyết định về công tác cán bộ tại Thành ủy Hà Nội; Các cầu vượt sông tăng tốc về đích trước APEC 2027; Mỹ tuyên bố dùng tài sản Iran để bồi thường thiệt hại hàng hải... là một số nội dung đáng chú ý trong chương trình hôm nay.
Hãng IRNA đưa tin quân đội Mỹ đã không kích một căn cứ của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tại tỉnh Gilan, làm hư hại một phần trang thiết bị của cơ sở này.