HCDC khuyến cáo về nắng nóng gay gắt ở TP.HCM

Những người làm việc ngoài trời vào giờ cao điểm nắng nóng dễ có nguy cơ sốc nhiệt. Ảnh: Chí Hùng.

Theo ghi nhận của Đài Khí tượng Thủy văn khu vực Nam Bộ, nắng nóng hiện xuất hiện rõ tại khu vực trung tâm và phía Bắc TP.HCM. Nhiệt độ cao nhất phổ biến dao động từ 35-37 độ C, trong khi độ ẩm thấp nhất chỉ khoảng 35-45%.

Đáng chú ý, thời gian nắng nóng trong ngày tập trung chủ yếu từ 12h đến 16h. Đây là khung giờ bức xạ nhiệt đạt đỉnh, tiềm ẩn nhiều rủi ro cho người phải làm việc ngoài trời.

Nguy cơ sốc nhiệt không chừa người trẻ, khỏe mạnh

Theo Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP.HCM (HCDC), những đợt nắng nóng cực đoan đang trở thành thách thức lớn đối với người lao động và những người thường xuyên hoạt động ngoài trời. Các nhóm dễ bị ảnh hưởng bao gồm nông dân, công nhân công trường, người làm việc trong nhà xưởng có nguồn nhiệt cao, cũng như vận động viên hoặc người tập luyện thể lực.

Điều đáng lưu ý là sốc nhiệt do gắng sức không chỉ xảy ra ở người lớn tuổi hay người có bệnh nền. Ngay cả người trẻ, thể trạng tốt vẫn có thể gặp nguy hiểm nếu cơ thể chưa kịp thích nghi với môi trường nhiệt độ cao nhưng phải hoạt động với cường độ lớn.

HCDC cho biết khi nhiệt độ môi trường tăng cao, cơ thể phải tăng cường hoạt động của hệ thống điều hòa thân nhiệt, bao gồm tiết mồ hôi và giãn mạch để tản nhiệt. Nếu quá trình này bị quá tải, nhiệt tích tụ trong cơ thể sẽ gây rối loạn chức năng sinh lý, dẫn đến các tình trạng như kiệt sức do nhiệt hoặc sốc nhiệt, một cấp cứu y khoa có thể đe dọa tính mạng.

Một trong những nguyên tắc quan trọng nhưng thường bị bỏ qua là giúp cơ thể thích nghi dần với môi trường nóng. Khi thời tiết chuyển sang giai đoạn nắng gắt như hiện nay tại TP.HCM, việc ngay lập tức lao động hoặc tập luyện với cường độ cao có thể khiến cơ thể không kịp điều chỉnh.

Thực tế, quá trình thích nghi nhiệt của cơ thể thường kéo dài từ 10 đến 14 ngày. Trong thời gian này, cơ thể sẽ dần cải thiện khả năng tản nhiệt, tăng hiệu quả tiết mồ hôi và ổn định nhịp tim khi vận động trong điều kiện nóng.

Di chuyển ngoài đường vào khoảng giờ trưa, người dân cần che chắn kỹ lưỡng. Ảnh: Hoài Bảo.

HCDC khuyến cáo nên bắt đầu bằng những hoạt động nhẹ, thời gian ngắn, sau đó tăng dần cường độ theo từng ngày. Việc “tập làm quen” này không chỉ giúp giảm cảm giác mệt mỏi mà còn hạn chế đáng kể nguy cơ xảy ra các biến cố nguy hiểm do nhiệt.

Bên cạnh việc thích nghi, tổ chức thời gian làm việc và nghỉ ngơi hợp lý đóng vai trò then chốt trong việc bảo vệ sức khỏe khi trời nóng.

Làm việc liên tục dưới nắng gắt, đặc biệt trong khung giờ từ 12h đến 16h tại TP.HCM, khiến cơ thể tích tụ nhiệt nhanh chóng, dẫn đến suy giảm thể lực và tăng nguy cơ kiệt sức. Vì vậy, cần bố trí các khoảng nghỉ xen kẽ trong quá trình lao động hoặc tập luyện để cơ thể có thời gian hạ nhiệt.

Các khoảng nghỉ nên được thực hiện tại nơi thoáng mát, có bóng râm hoặc thông gió tốt. Không gian kín, bí bách có thể khiến nhiệt độ cơ thể khó giảm, thậm chí làm tình trạng trở nên nghiêm trọng hơn.

Việc điều chỉnh khung giờ làm việc cũng rất quan trọng. Người dân nên hạn chế ra ngoài trong thời gian nắng đỉnh điểm, hoặc sắp xếp công việc vào sáng sớm và chiều muộn để giảm nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe.

Ngoài các yếu tố trên, trang phục và việc bù nước đúng cách góp phần quan trọng trong việc duy trì khả năng điều hòa thân nhiệt.

Quần áo rộng rãi, thoáng mát, có khả năng thấm hút mồ hôi tốt sẽ giúp cơ thể tản nhiệt hiệu quả hơn. Trang phục sáng màu cũng giúp hạn chế hấp thụ nhiệt từ môi trường. Bên cạnh đó, việc đội mũ rộng vành hoặc che chắn vùng đầu, gáy giúp giảm tác động trực tiếp của ánh nắng.

Trong suốt quá trình làm việc hoặc vận động, cần duy trì thói quen uống nước thường xuyên, từng ngụm nhỏ, không đợi đến khi cảm thấy khát. Khi cơ thể ra nhiều mồ hôi, việc bổ sung thêm dung dịch điện giải sẽ giúp duy trì cân bằng nước và khoáng chất, tránh tình trạng mất nước.

Nhận biết sớm dấu hiệu say nắng, sốc nhiệt

Trong điều kiện nắng nóng kéo dài, cơ thể dễ rơi vào trạng thái quá tải nhiệt. Tình trạng này thường khởi đầu bằng say nắng và có thể tiến triển thành sốc nhiệt nếu không được xử lý kịp thời.

Say nắng được xem là giai đoạn cảnh báo sớm, với các biểu hiện như mệt mỏi, chóng mặt, đau đầu, buồn nôn, da đỏ, ra nhiều mồ hôi, khát nước và tim đập nhanh.

Nếu không can thiệp kịp thời, tình trạng có thể chuyển sang sốc nhiệt, một cấp cứu y khoa nguy hiểm. Lúc này, thân nhiệt có thể tăng trên 40°C, da nóng rát (có thể khô hoặc vẫn còn mồ hôi), tim đập nhanh, thở gấp, đau đầu dữ dội, buồn nôn và xuất hiện các rối loạn ý thức như lú lẫn, nói nhảm, mất định hướng. Trường hợp nặng có thể co giật hoặc ngất xỉu.

Người dân nên nghỉ ngơi nếu có dấu hiệu say nắng. Ảnh: Hoài Bảo.

Khi gặp người có dấu hiệu say nắng, cần nhanh chóng đưa vào nơi mát, thoáng khí, cho nằm nghỉ và nới lỏng quần áo. Người bệnh nên được bù nước từ từ bằng nước mát hoặc dung dịch điện giải, đồng thời lau người bằng khăn mát để hỗ trợ hạ nhiệt.

Việc theo dõi trong vòng 30-60 phút là cần thiết để đánh giá tình trạng hồi phục. Nếu các triệu chứng không cải thiện hoặc nặng hơn, cần đưa đến cơ sở y tế.

Trong trường hợp nghi ngờ sốc nhiệt, cần gọi cấp cứu ngay lập tức. Đồng thời, tiến hành làm mát tích cực bằng cách chườm lạnh tại các vị trí như cổ, nách, bẹn; dùng quạt hoặc lau nước mát toàn thân để giảm nhiệt nhanh.

Đặc biệt, không cho người bệnh uống nước nếu có dấu hiệu lơ mơ hoặc mất ý thức, nhằm tránh nguy cơ sặc, gây biến chứng nguy hiểm hơn.

Trước thực tế nắng nóng đang gia tăng tại TP.HCM với nền nhiệt cao và độ ẩm thấp, việc chủ động bảo vệ sức khỏe trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.

Cơ quan y tế khuyến cáo người dân cần uống đủ nước ngay cả khi chưa cảm thấy khát, mặc trang phục phù hợp, hạn chế tiếp xúc trực tiếp với nắng trong thời gian cao điểm và đặc biệt là không làm việc quá sức khi cơ thể chưa kịp thích nghi với nhiệt độ môi trường.

Việc nhận biết đúng các dấu hiệu từ say nắng đến sốc nhiệt, cùng với xử trí kịp thời, có ý nghĩa quan trọng trong việc phòng ngừa các biến chứng nghiêm trọng. Đây không chỉ là kỹ năng cần thiết đối với người lao động ngoài trời mà còn đối với mọi người dân trong điều kiện thời tiết ngày càng khắc nghiệt.

Cô gái 19 tuổi người Anh chết não, hiến tạng cứu 3 người Việt Nam Trong giây phút tiễn biệt con, bố mẹ của cô gái O.S.W (19 tuổi, người Anh) không kìm được nước mắt. Bố mẹ ôm hôn đứa con lần cuối trước khi phải rời xa mãi mãi.