HĐND các cấp: Thích ứng nhanh, khơi thông nguồn lực

Chủ động đổi mới, sát cánh cùng Nhân dân

Từ ngày 1/7/2025, việc vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đánh dấu bước chuyển quan trọng trong cải cách hành chính, tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị công.

Dù còn những khó khăn ban đầu sau sáp nhập, HĐND các xã, phường đã nhanh chóng ổn định tổ chức, chủ động đổi mới phương thức hoạt động, bám sát thực tiễn, kịp thời phản ánh tâm tư, nguyện vọng của cử tri.

Thường trực HĐND phường Võ Cường giám sát việc chấp hành quy định pháp luật tại các cơ sở kinh doanh có điều kiện trên địa bàn.

Tại xã Kép, đơn vị được thành lập trên cơ sở sáp nhập 3 xã Hương Sơn, Quang Thịnh và thị trấn Kép, công tác kiện toàn tổ chức HĐND được thực hiện bài bản. Sau giai đoạn chuyển tiếp với 85 đại biểu, từ ngày 15/3/2026, HĐND xã hoạt động với 23 đại biểu theo quy định.

Đồng chí Nguyễn Thị Phương Thu, Phó Chủ tịch HĐND xã cho biết: Khi không còn HĐND cấp huyện, HĐND cấp xã trực tiếp tiếp nhận nhiều kiến nghị của cử tri hơn, qua đó đặt ra yêu cầu cao hơn về trách nhiệm trong hoạt động. Điểm mới trong hoạt động của HĐND khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là giữa hai kỳ họp, Thường trực HĐND xã tổ chức khảo sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri, tập trung vào những vấn đề được phản ánh nhiều lần nhằm nâng cao hiệu quả giám sát và bảo đảm quyền lợi chính đáng của Nhân dân.

Tương tự, tại phường Võ Cường, địa bàn có tốc độ đô thị nhanh, mật độ dân cư cao, hoạt động kinh tế, dịch vụ sôi động, đặt ra yêu cầu cao với công tác quản lý, điều hành của chính quyền. Cùng với Thường trực HĐND, các Ban HĐND phường tiếp tục thực hiện hiệu quả vai trò của cơ quan dân cử.

Đồng chí Nguyễn Thị Hương, Trưởng Ban Văn hóa - Xã hội, HĐND phường cho biết: Ban đã xây dựng kế hoạch giám sát, theo dõi kết quả giải quyết kiến nghị của cử tri. Nội dung giám sát tập trung vào những lĩnh vực thiết thực, gắn với đời sống Nhân dân. Thành viên Ban thường xuyên khảo sát thực tế, tiếp xúc cử tri để kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của cử tri, qua đó ghi nhận, tổng hợp và đề xuất giải pháp với HĐND, UBND phường.

Theo thống kê, từ 1/7/2025 đến nay, Thường trực và các Ban HĐND cấp xã toàn tỉnh đã thực hiện 433 cuộc giám sát trên nhiều lĩnh vực (đất đai, đầu tư, ngân sách, chính sách, thủ tục hành chính). Hoạt động này giúp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và kịp thời xử lý các bất cập từ cơ sở.

Nâng cao chất lượng các hoạt động

Cùng với cấp cơ sở, HĐND tỉnh cũng đối mặt với áp lực sau sáp nhập Bắc Ninh và Bắc Giang. Để giải quyết, Đảng ủy và Thường trực HĐND tỉnh đã chủ động điều chỉnh chương trình công tác, kịp thời kiện toàn bộ máy và phân công nhiệm vụ rõ ràng. Nhờ đó, các cơ quan HĐND tỉnh nhanh chóng ổn định, bảo đảm vận hành thông suốt, bám sát mọi nhiệm vụ chính trị, kinh tế - xã hội địa phương.

Từ 1/7/2025 đến nay, HĐND tỉnh đã tổ chức 15 kỳ họp, ban hành 189 nghị quyết. Việc duy trì nghiêm túc nền nếp tiếp xúc cử tri và tiếp công dân đã nâng tỷ lệ giải quyết kiến nghị toàn tỉnh đạt trên 80%.

Đánh giá về quá trình này, đồng chí Trần Thị Hằng, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh khẳng định: “Trong bối cảnh không còn cấp huyện, tư duy, phương thức hoạt động của HĐND tỉnh phải được đổi mới theo hướng chủ động, sâu sát và hiệu quả hơn. Cơ quan dân cử cấp tỉnh không chỉ thực hiện tốt vai trò quyết định các vấn đề quan trọng của địa phương mà còn tăng cường định hướng, điều hòa, phối hợp, kịp thời ban hành các cơ chế, chính sách phù hợp và tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh từ thực tiễn cơ sở. Kết quả nổi bật trong thời gian qua là Thường trực và các Ban HĐND tỉnh đã phát huy tinh thần chủ động, quyết liệt, linh hoạt trong chỉ đạo, điều hành và tổ chức thực hiện nhiệm vụ, đáp ứng yêu cầu phát triển của tỉnh”.

Sự thích ứng đó được thể hiện qua việc HĐND tỉnh kịp thời thể chế hóa chủ trương của Đảng thành các cơ chế, chính sách phù hợp với thực tiễn. Từ 1/7/2025 đến 30/6/2026, HĐND tỉnh tổ chức 15 kỳ họp, ban hành 189 nghị quyết, trong đó có 56 nghị quyết trực tiếp tháo gỡ những vướng mắc phát sinh trong quá trình vận hành chính quyền địa phương 2 cấp.

Nổi bật là các nghị quyết về phân bổ dự toán ngân sách, chuyển giao nhiệm vụ chi sau sáp nhập; phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi năm 2026, tạo cơ sở pháp lý cho quản lý ngân sách thống nhất, công khai, minh bạch. Cùng với đó, nhiều nghị quyết về an sinh xã hội, cải cách hành chính, chuyển đổi số, tháo gỡ vướng mắc trong lĩnh vực đất đai, đầu tư, quy hoạch được ban hành kịp thời, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Hoạt động giám sát tiếp tục được đổi mới theo hướng thực chất, trọng tâm. Một năm qua, HĐND tỉnh và các Ban HĐND tổ chức 14 cuộc giám sát chuyên đề, tập trung vào các lĩnh vực như đầu tư công, quản lý ngân sách, cải cách hành chính và việc thực hiện các chính sách sau sắp xếp đơn vị hành chính. Cùng với đó, việc duy trì nghiêm túc nền nếp tiếp xúc cử tri và tiếp công dân đã nâng tỷ lệ giải quyết kiến nghị toàn tỉnh đạt trên 80%, xử lý dứt điểm nhiều bức xúc tồn đọng về môi trường, giao thông, sản xuất và chế độ chính sách cho người dân.

Cùng với việc tiếp tục hoàn thiện tổ chức bộ máy, nâng cao chất lượng đội ngũ đại biểu dân cử, HĐND tỉnh sẽ xây dựng mô hình “HĐND số”, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong tổ chức kỳ họp, giám sát, tiếp xúc cử tri và theo dõi việc giải quyết kiến nghị của Nhân dân. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để HĐND các cấp hoạt động chuyên nghiệp, đáp ứng yêu cầu phát triển của tỉnh trong giai đoạn mới.