Hệ giá trị Việt: Người Việt xa xứ và hành trình kết nối hai quê hương

Ông Nguyễn Hoài Bắc (thứ hai bên trái) chụp ảnh lưu niệm với Thứ trưởng Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng nhân chuyến thăm công tác tại Toronto, Canada của Thứ trưởng.

Gần 40 năm qua, ông không chỉ trở về đầu tư trong nhiều lĩnh vực thiết thực mà còn bền bỉ góp phần kết nối cộng đồng, doanh nghiệp và quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và Canada.

Định cư tại Canada vào cuối những năm 1980, ông Nguyễn Hoài Bắc bắt đầu cuộc sống mới trong hoàn cảnh không ít khó khăn. Chân ướt chân ráo đến một đất nước xa lạ, ông phải học thêm tiếng Anh, bổ sung kiến thức để hòa nhập với xã hội, đồng thời làm nhiều công việc khác nhau nhằm trang trải cuộc sống. Có những ngày ông phục vụ tại nhà hàng, có những mùa Đông phải đi phát báo giữa trời tuyết lạnh. Thu nhập khi ấy không nhiều, nhưng ông vẫn cố gắng dành dụm một phần gửi về giúp đỡ người thân tại Việt Nam.

Chia sẻ với phóng viên TTXVN tại Canada, ông Nguyễn Hoài Bắc cho biết chính những năm tháng vất vả nơi xứ người đã hình thành trong ông một quan niệm sống rằng muốn phát triển bản thân và đóng góp cho xã hội thì trước hết phải học tập, lao động nghiêm túc và tạo dựng cuộc sống bằng con đường hợp pháp. Mỗi người đều có một hoàn cảnh và xuất phát điểm khác nhau, nhưng điều quan trọng là không đầu hàng trước khó khăn, biết tích lũy tri thức, kinh nghiệm và từng bước tìm cho mình hướng đi phù hợp.

Từ những công việc ban đầu như bán vé máy bay, hỗ trợ bà con kiều bào chuyển kiều hối, xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và Canada, ông từng bước tích lũy vốn và kinh nghiệm. Khi đã có điều kiện, thay vì chỉ tiếp tục mở rộng hoạt động kinh doanh tại Canada, ông đã quyết định trở về Việt Nam tìm kiếm cơ hội đầu tư. Với ông, đó không đơn thuần là một lựa chọn kinh doanh mà còn là cách thể hiện trách nhiệm của một người Việt xa quê đối với nơi mình đã sinh ra.

Ông Nguyễn Hoài Bắc (phải) nhận giấy khen của Đại sứ quán Việt Nam tại Ottawa ghi nhận những đóng góp trong hoạt động cộng đồng và kết nối hợp tác Việt Nam - Canada.

Điều đầu tiên ông nghĩ tới khi trở về là xây dựng một trường nghề, bởi không phải học sinh nào cũng có điều kiện hoặc cơ hội bước vào giảng đường đại học, trong khi nhu cầu học nghề, có kỹ năng và sớm tìm được việc làm cũng rất lớn. Từ mong muốn này, Trường Trung cấp nghề Việt Nam - Canada được xây dựng tại khu vực Chí Linh, hiện thuộc thành phố Hải Phòng, trở thành một trong những dự án mà ông và các cộng sự dành nhiều tâm huyết.

Tuy nhiên, quá trình triển khai không phải lúc nào cũng thuận lợi. Mô hình trường nghề chưa đạt kết quả như kỳ vọng, trong khi nhu cầu xã hội và lựa chọn của người học có nhiều thay đổi. Thay vì từ bỏ, ông đã quyết định điều chỉnh mô hình, duy trì một phần Trường nghề và chuyển một phần cơ sở thành Trường phổ thông liên cấp Trí Đức, qua đó tận dụng được hệ thống cơ sở vật chất sẵn có và phục vụ tốt hơn nhu cầu học tập của học sinh tại địa phương.

Không chỉ đầu tư vào giáo dục, ông còn tham gia nhiều lĩnh vực khác như sản xuất, công nghệ cao, nước sạch và năng lượng tái tạo. Trong đó, việc đầu tư sản xuất nước sạch xuất phát từ nhận thức rằng nước uống an toàn là một trong những điều kiện quan trọng nhất để bảo vệ sức khỏe con người. Theo ông, đầu tư vào nước sạch không chỉ là hoạt động kinh doanh mà còn gắn với trách nhiệm dành cho người lao động và cộng đồng.

Trong lĩnh vực công nghệ cao, ông từng tham gia liên doanh với các đối tác trong và ngoài nước để thành lập Công ty Cổ phần IQLinks, hướng tới sản xuất thiết bị điện thoại không dây tại Việt Nam. Ông cũng tham gia các dự án về điện mặt trời và năng lượng tái tạo. Dù không phải dự án nào cũng đạt kết quả như mong muốn, nhưng ông coi mỗi thành công hay thất bại đều là một phần của hành trình lập nghiệp, giúp bản thân có kinh nghiệm và khả năng thích ứng.

Nhìn lại hơn 40 năm sinh sống giữa hai quốc gia, ông Nguyễn Hoài Bắc cho rằng Việt Nam và Canada đều có vị trí đặc biệt trong cuộc đời mình. Việt Nam là nơi ông sinh ra, còn Canada là đất nước đã cưu mang, tạo điều kiện để ông học tập, trưởng thành và có nguồn lực để trở về đầu tư cho quê hương. Vì thế, những chuyến đi giữa hai nước đối với ông không chỉ là hành trình công việc mà còn là sự gắn kết giữa hai quê hương.

Trên cương vị Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân Việt Nam - Canada và Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, ông luôn mong muốn cộng đồng doanh nhân, trí thức và kiều bào tại Canada phát huy tốt hơn vai trò cầu nối giữa hai nước. Ông nói với phóng viên rằng Canada có thế mạnh về khoa học công nghệ, giáo dục, quản trị, kinh tế xanh, năng lượng tái tạo và phát triển bền vững, trong khi Việt Nam có nguồn nhân lực dồi dào, thị trường năng động và nhu cầu phát triển lớn. Nếu tận dụng tốt những thế mạnh bổ trợ này, hai nước có thể mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực như bảo vệ môi trường, kinh tế tuần hoàn, công nghệ cao, an ninh lương thực, giáo dục và đào tạo nguồn nhân lực.

Ông cũng cho rằng cộng đồng người Việt Nam tại Canada là nguồn lực quan trọng đối với sự phát triển của quê hương. Đây không chỉ là lực lượng có tri thức, kinh nghiệm và nguồn lực tài chính mà còn là cầu nối văn hóa, kinh tế và xã hội giữa hai quốc gia. Vì vậy, ông luôn khích lệ bà con kiều bào, đặc biệt là thế hệ trẻ và du học sinh, tích cực học tập, tiếp thu khoa học kỹ thuật, tích lũy kinh nghiệm và đóng góp cho Việt Nam bằng những hình thức phù hợp.

Hành trình của ông Nguyễn Hoài Bắc là câu chuyện về một người Việt xa xứ từng bước vươn lên từ khó khăn, gây dựng sự nghiệp bằng lao động và tri thức, sau đó hướng những thành quả đạt được về quê hương. Trong hành trình đó, ý chí tự lực, tinh thần trách nhiệm, khát vọng cống hiến và bản lĩnh hội nhập không chỉ được thể hiện qua lời nói mà còn qua những việc làm cụ thể trong giáo dục, sản xuất, nước sạch, công nghệ và hoạt động cộng đồng.

Đó cũng là cách những giá trị tốt đẹp của con người Việt Nam được gìn giữ và phát huy trong điều kiện hội nhập quốc tế: biết thích ứng nhưng không quên cội nguồn, thành công nhưng vẫn hướng về cộng đồng, sống ở nước ngoài nhưng luôn mong muốn đóng góp cho sự phát triển của quê hương. Với ông, kết nối Việt Nam và Canada không chỉ là hoạt động kinh doanh hay giao lưu cộng đồng, mà còn là trách nhiệm của một người con đất Việt trưởng thành nơi xứ người, mong muốn sử dụng tri thức, kinh nghiệm và nguồn lực của mình để góp phần làm cho cả hai quê hương ngày càng phát triển.