Hệ lụy của việc trồng sầu riêng theo phong trào

Ông Lầu Bá Ửng, tổ dân phố Phú Xuân, phường Đông Gia Nghĩa đã thất bại với 100 cây sầu riêng musaking, nay phải cưa ngọn ghép giống mới

Năm 2020, ông Lầu Bá Ửng, ở tổ dân phố Phú Xuân, phường Đông Gia Nghĩa trồng sầu riêng giống musaking khi nhiều người đồn đoán cho rằng, giống này ngon nhất, giá bán luôn cao chót vót, một số thời điểm trên 100.00 đồng/kg. Với suy nghĩ có thể tạo nguồn thu nhập ổn định từ cây trồng này, ông chuẩn bị đất đai, phân bón, mua giống về trồng. Chi phí cây giống lúc đó rất đắt 150.000 đồng/cây, tương ứng 15 triệu tiền giống/100 cây.

Cây sinh trưởng khá tốt, tuy nhiên sau khoảng 5 năm chăm sóc, khi cây bắt đầu cho trái thì ông cảm nhận rõ ràng hơn cây trồng này không phù hợp với đất đai, khí hậu. Thời kỳ thu hoạch mưa nhiều nên trái bị sượng nước, sầu musaking không lên màu, bị các chấm trắng. Chấp nhận thất bại, hiện ông cắt gốc ghép giống sầu riêng mới đã được ông trồng thử nghiệm hiệu quả hơn.

Ông Lầu Bá Ửng buồn bã nói: “Không hợp khí hậu, quả sầu riêng musaking cho cơm không ngon, năng suất thấp, giá thu mua tại địa bàn vì thế cũng thấp. Chất lượng vườn sầu riêng không đạt yêu cầu nên tôi quyết định cắt để ghép cải tạo, mong cứu vãn tình thế nhờ gốc phát triển mạnh. Tính ra giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật cho đầu tư 100 cây cũng khoảng 300 triệu đồng, coi như mất trắng”.

Sầu riêng dễ bị rụng do thời tiết, chăm sóc không đúng kỹ thuật

Tương tự, theo ông Nguyễn Văn Vương, thôn 5, xã Trường Xuân, gia đình ông vừa chuyển nhượng 2 ha đất trồng sầu riêng đang trong thời kỳ kinh doanh cho người khác. Khi được hỏi về lý do ông Vương cho rằng, sầu riêng là một cây trồng rất khó tính, dễ bị ảnh hưởng bởi thời tiết, nhất là giai đoạn cây ra hoa, đậu trái non, rồi kéo dài đến ngày thu hoạch, trái cũng có thể bị rụng nhiều.

Chỉ cần thời tiết bất lợi, một chút lơ là có thể đổ bỏ cả quá trình nên dễ tổn thất kinh tế nặng nề. Dù cố gắng học hỏi kinh nghiệm từ những người đi trước, tham gia các lớp tập huấn của đoàn thể, địa phương, ngành chức năng nhưng ông vẫn cảm thấy “khó nhằn” với sầu riêng. Những vụ thu hoạch vừa qua, gia đình chỉ thu được số ít lãi sau khi trừ tất cả chi phí đầu vào. Chính vì thế, ông đã sang nhượng cả đất, vườn để mua một miếng rẫy khác trong thôn phát triển kinh tế theo hướng mới.

Những năm gần đây, sầu riêng là cây trồng phát triển nhanh về diện tích ở các xã, phường khu vực phía Tây. Diện tích sầu riêng toàn khu vực hiện khoảng 13.000 ha, tăng trên 1.000 ha so với năm 2024. Nguyên nhân chính diện tích sầu riêng tăng nhanh trong thời gian gần đây là do từ tháng 7/2022, sầu riêng Việt Nam được phép xuất khẩu chính ngạch sang thị trường Trung Quốc đã tạo cơ hội lớn về xuất khẩu sầu riêng. Theo đó, giá sầu riêng các năm gần đây ở mức khá cao, hiệu quả kinh tế ổn định hơn so với nhiều loại cây trồng khác. Điều này đã thúc đẩy người dân chủ động chuyển đổi diện tích cây trồng kém hiệu quả sang trồng sầu riêng chuyên canh hoặc xen canh trong các vườn cây công nghiệp để nâng cao thu nhập.

Diện tích sầu riêng toàn khu vực phía tây Lâm Đồng hiện khoảng 13.000 ha, tăng trên 1.000 ha so với năm 2024

Không thể phủ nhận việc có nhiều hộ dân, hợp tác xã, doanh nghiệp trồng thành công, mang lại hiệu quả kinh tế cao, không chỉ phục vụ thị trường trong nước mà nhiều nơi còn có mã vùng trồng xuất khẩu. Tuy nhiên, sự phát triển quá nhanh về diện tích đã bộc lộ một số hệ lụy như: cây giống không phù hợp, kỹ thuật người dân chưa nắm... gây thiệt hại về kinh tế đối với chính nông hộ. Hơn thế còn ảnh hưởng đến uy tín chung của toàn ngành hàng khi xuất bán ra thị trường mà sản phẩm không đạt chất lượng. Từ đây có thể thấy, người dân không nên chạy theo phong trào, cần tính toán kỹ lưỡng hơn cho sự phát triển cây trồng này.