Hệ lụy khôn lường từ mua bán hóa đơn khống

Thế nhưng, phía sau những giao dịch tưởng chừng "an toàn" ấy là những đường dây mua bán hóa đơn hoạt động tinh vi, quy mô hàng nghìn tỷ đồng và cái giá phải trả có thể là những bản án hình sự.

Các đối tượng và tang vật thu giữ trong vụ án mua bán hóa đơn khống

Thời gian qua, cùng với việc triển khai hóa đơn điện tử và quá trình chuyển đổi số, tội phạm mua bán trái phép hóa đơn GTGT tiếp tục diễn biến phức tạp trên phạm vi cả nước, trong đó có Thanh Hóa.

Không còn những giao dịch trực tiếp như trước, các đối tượng chuyển sang lập doanh nghiệp "ma", sử dụng mạng xã hội, ứng dụng nhắn tin, tài khoản ngân hàng và các nền tảng điện tử để chào bán hóa đơn, tạo thành những đường dây hoạt động khép kín, gây nhiều khó khăn cho công tác phát hiện, xử lý.

Nhiều hệ lụy từ mua bán hóa đơn khống

Theo Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Thanh Hóa, nhiều vụ án đã được điều tra, triệt phá với số lượng doanh nghiệp tham gia rất lớn, trải rộng ở nhiều tỉnh, thành phố.

Giá trị hóa đơn được mua bán trong các vụ án lên tới hàng trăm, thậm chí hàng nghìn tỷ đồng, cho thấy loại tội phạm này đã phát triển thành các đường dây có tổ chức, lợi dụng những kẽ hở trong quản lý doanh nghiệp và sự phát triển của công nghệ để trục lợi.

Kết quả điều tra cho thấy, mục đích của việc mua hóa đơn trái phép chủ yếu là hợp thức hóa hàng hóa, dịch vụ không có hóa đơn đầu vào; nâng khống chi phí nhằm giảm thuế thu nhập doanh nghiệp; hợp thức hồ sơ thanh quyết toán các công trình, dự án hoặc kê khai khấu trừ thuế GTGT trái quy định.

Khởi tố nhiều vụ án liên quan tới mua bán hóa đơn, trốn thuế tại Thanh Hóa

Không ít doanh nghiệp không hề phát sinh giao dịch mua bán nhưng vẫn sử dụng hóa đơn để tạo ra chứng từ hợp pháp trên giấy tờ, che giấu hành vi gian lận thuế.

Đáng lo ngại, nhiều chủ doanh nghiệp thừa nhận họ biết rõ việc mua bán hóa đơn là vi phạm pháp luật nhưng vẫn chấp nhận thực hiện vì lợi ích kinh tế trước mắt. Thậm chí, có trường hợp cho rằng nếu bị phát hiện thì chỉ cần điều chỉnh hồ sơ, nộp bổ sung tiền thuế là có thể "khắc phục". Chính suy nghĩ sai lầm này đã vô tình tiếp tay cho các đường dây mua bán hóa đơn ngày càng mở rộng.

Theo cơ quan chức năng, thực tế hoàn toàn không đơn giản như vậy. Khi bị phát hiện sử dụng hóa đơn bất hợp pháp, doanh nghiệp không chỉ bị loại toàn bộ khoản chi khỏi chi phí được trừ, không được khấu trừ thuế GTGT đầu vào mà còn phải truy nộp số thuế còn thiếu, tiền chậm nộp và chịu các khoản xử phạt theo quy định.

Nghiêm trọng hơn, tùy theo tính chất và mức độ vi phạm, người thực hiện hành vi mua bán hoặc sử dụng hóa đơn trái phép có thể bị xử lý hình sự về tội Trốn thuế hoặc tội Mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách nhà nước, với mức hình phạt cao nhất lên đến 7 năm tù, kèm theo các hình phạt bổ sung như phạt tiền, cấm hành nghề, cấm đảm nhiệm chức vụ hoặc tịch thu tài sản.

Không dừng lại ở chế tài pháp luật, việc sử dụng hóa đơn "khống" còn khiến doanh nghiệp đối mặt với nguy cơ bị đưa vào diện quản lý rủi ro cao về thuế, thường xuyên bị thanh tra, kiểm tra, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh. Uy tín với đối tác, ngân hàng, khách hàng và nhà đầu tư cũng có thể bị tổn hại nghiêm trọng, kéo theo nhiều hệ lụy lâu dài.

Trong bối cảnh ngành Thuế đang đẩy mạnh chuyển đổi số, kết nối dữ liệu với ngân hàng, sàn thương mại điện tử, cơ quan đăng ký kinh doanh và nhiều cơ quan quản lý nhà nước khác, các giao dịch bất thường về hóa đơn, doanh thu hay dòng tiền đều có thể được phân tích, đối chiếu tự động. Điều đó đồng nghĩa với việc những hành vi gian lận bằng hóa đơn ngày càng khó che giấu.

Trước thực trạng trên, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Thanh Hóa khuyến cáo các doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân tuyệt đối không mua bán, sử dụng hóa đơn GTGT bất hợp pháp dưới bất kỳ hình thức nào.

Khi phát sinh hoạt động mua bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ cần thực hiện đầy đủ việc lập, quản lý và sử dụng hóa đơn theo đúng quy định; đồng thời chủ động kiểm tra tính hợp pháp của hóa đơn trước khi kê khai thuế để tránh những rủi ro pháp lý.

Việc tuân thủ nghiêm các quy định về thuế và hóa đơn không chỉ là nghĩa vụ của mỗi doanh nghiệp mà còn là nền tảng xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, cạnh tranh lành mạnh và phát triển bền vững. Bởi lợi ích từ một tờ hóa đơn "khống" có thể chỉ là trước mắt, nhưng hậu quả pháp lý và thiệt hại về uy tín có thể kéo dài nhiều năm sau đó.