Hiến kế gửi Đoàn: Một thế hệ mới đã trỗi dậy

Giải bài toán đối với công tác tập hợp thanh niên

Đọc dự thảo Báo cáo chính trị Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII, nhiệm kỳ 2026 - 2031, nguyên Bí thư thứ nhất T.Ư Đoàn Vũ Trọng Kim nhìn nhận bố cục văn bản được xây dựng chặt chẽ, nội dung đầy đủ, súc tích, phản ánh sinh động nhiều mặt tích cực, tiến bộ của công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu niên thời gian qua. Đặc biệt, ông đánh giá cao, các cấp bộ Đoàn đã có nhiều đổi mới về nội dung và phương thức hoạt động, thích ứng cho thời kỳ mới - thời kỳ đổi mới hội nhập sâu rộng.

Thanh niên Hà Nội phối hợp với các đơn vị tuyên truyền bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031. Ảnh: Dương Triều

Ông Kim khẳng định, dù đối mặt với nhiều thách thức đan xen, dáng vóc của một thế hệ trẻ mới đã trỗi dậy, sẵn sàng bước vào kỷ nguyên đất nước hùng cường, thịnh vượng.

Tuy nhiên, đi sâu vào thực tế, vị cựu thủ lĩnh Đoàn vẫn mang nhiều trăn trở, tâm huyết đối với những mặt công tác chưa bắt kịp xu hướng và nguyện vọng chính đáng của thanh niên. Theo ông Kim, trong bối cảnh tình hình trong nước và thế giới luôn vận động, thanh niên là lớp người nhạy bén nhất, luôn đi đầu trong học tập, làm chủ công nghệ mới để đóng góp cho Tổ quốc. Dù vậy, thách thức từ thời đại truyền thông số đang đặt ra những bài toán rất lớn đối với công tác tập hợp thanh niên.

Sinh viên tình nguyện hỗ trợ người dân trong sự kiện A80 - kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam.

Đó là khoảng trống địa bàn. Tại các địa bàn dân cư, khu công nghiệp và doanh nghiệp ngoài nhà nước, tổ chức Đoàn - Hội - Đội vẫn chưa thu hút được đông đảo đoàn viên, thanh niên tham gia, chưa phát huy tốt nhất tiềm năng của tuổi trẻ. Cùng đó là những hệ lụy từ thế giới ảo, khi không gian mạng Internet đang chi phối quá nhiều thời gian, bào mòn không ít năng lượng của người trẻ vào những việc chưa có ích lợi.

Phân tích sâu hơn về đối tượng quản lý, ông Kim nhấn mạnh thế hệ Gen Z hiện nay rất khó quản lý sinh hoạt theo cách truyền thống. Bản chất của các bạn trẻ là ham hiểu biết, thích cái mới và dễ bị lôi kéo bởi những cảm xúc tức thời. Trước các thông tin gây tranh cãi trên mạng xã hội, người trẻ thường phản ứng nhanh, mạnh, vô tình tạo ra hiệu ứng lan truyền tiêu cực rất nguy hiểm.

Trong khi đó, mạng xã hội ngày càng trở nên khó kiểm soát. Do đó, ông cảnh báo cần đặc biệt phòng ngừa việc người dùng sử dụng mạng xã hội sai mục đích, tự thành lập các hội nhóm kín, nhóm tự phát tiêu cực. Đáng ngại hơn cả là nguy cơ họ nghe theo, bị kẻ xấu và các phần tử phản động kích động, lôi kéo dẫn đến lạc lối, sa ngã.

Từ những thách thức và cạm bẫy khó lường của thời đại số, ông Vũ Trọng Kim khẳng định Đoàn Thanh niên phải nhận lấy trách nhiệm giúp thế hệ trẻ nhận thức đầy đủ về cả cơ hội lẫn thách thức, xây dựng cho họ một tinh thần cảnh giác cao độ.

Chính vì vậy, Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII cần đưa ra những hành động chính xác, kịp thời, có các giải pháp cấp thiết, phù hợp cho từng đối tượng và từng giai đoạn phát triển.

Ðột phá phương thức tập hợp

Nguyên Bí thư thứ nhất T.Ư Đoàn Vũ Trọng Kim hiến kế bổ sung nhiệm vụ đột phá mang tên: “Liên kết khu vực, phối hợp nhịp nhàng, tạo ra phong trào thi đua từ cơ sở Đoàn - Hội - Đội”. Giải pháp này xuất phát từ thực tế sau khi sáp nhập địa giới hành chính, các xã, phường được mở rộng với địa bàn lớn và số dân đông. Việc kết nối các xã, phường lại với nhau sẽ thuận tiện cho việc phổ biến nhiệm vụ, thống nhất chủ trương lan tỏa theo từng khu vực, giúp việc giao ban và phối hợp công tác ngay tại cơ sở đạt hiệu quả cao.

Ông cũng lưu ý, phần lớn công việc trước đây do cấp huyện đảm trách thì nay cấp tỉnh phải đảm nhận, đồng thời Trung ương phải tập trung chỉ đạo, hướng mạnh về phía cơ sở. Tại các địa bàn dân cư, tổ chức Đoàn cần chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ, kết nghĩa, phối hợp chương trình hành động với các cơ quan, đơn vị và doanh nghiệp cùng đóng trên địa bàn.

Bên cạnh nhiệm vụ đột phá về phương thức tập hợp, vị cựu thủ lĩnh Đoàn đặc biệt nhấn mạnh Đại hội cần nghiên cứu, khảo sát và thí điểm 2 đề án trọng điểm, vừa giải quyết bài toán trước mắt, vừa mang tầm chiến lược lâu dài.

Đề án thứ nhất là “Khảo sát về những thách thức hiện hữu, tìm giải pháp khắc phục điểm yếu và phát huy điểm mạnh trong thanh niên”. Đề án này tập trung bóc tách những tác động khách quan lẫn chủ quan trong thời kỳ mở rộng không gian mạng Internet và trí tuệ nhân tạo (AI), từ đó tìm ra lời giải cho những hạn chế trong đời sống thực tế của thanh niên về việc học tập, việc làm và thu nhập.

Đề án thứ hai là “Thí điểm tham vấn và đối thoại chính sách với thanh niên”. Đề án được đề xuất thực hiện tại 6 vùng kinh tế của đất nước, hoặc theo từng vùng miền, dân tộc, tôn giáo và giai tầng xã hội. Ông Vũ Trọng Kim nhìn nhận, dù Đảng và Nhà nước luôn có chính sách phù hợp cho sự phát triển của giới trẻ, nhưng thực tế "không phải tất cả đều ổn". Việc tăng cường tham vấn, đối thoại trực diện sẽ giúp tìm ra đâu là chính sách phù hợp và đạt được sự hài lòng nhất của người dân.

Theo ông Kim, thông qua đối thoại chính sách, người trẻ không chỉ nâng cao ý thức mà còn được rèn luyện tư duy phản biện một cách chính thống, từ đó tìm ra con đường sáng để phát triển bản thân và thúc đẩy sự phát triển của toàn xã hội.