Hiện thực hóa giá trị AI nâng cao giá trị kinh doanh cho doanh nghiệp

Khi trí tuệ nhân tạo (AI) tiếp tục định hình lại bức tranh kinh tế tại khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, các doanh nghiệp đang đứng trước một bài toán cốt lõi, thu hẹp khoảng cách giữa tham vọng và giá trị thực, đảm bảo rằng các khoản đầu tư vào AI được chuyển hóa thành tác động kinh doanh cụ thể và có thể đo lường.

Trí tuệ nhân tạo (AI) tiếp tục định hình lại bức tranh kinh tế

Các doanh nghiệp trên toàn khu vực hiện đang gia tăng đầu tư vào AI. Tuy nhiên, trong khi một số doanh nghiệp tiên phong đã bước đầu ghi nhận những lợi ích cụ thể, nhiều doanh nghiệp khác vẫn đang chững lại ở giai đoạn thử nghiệm.

Theo kết quả từ Khảo sát CEO Toàn cầu thường niên lần thứ 29 - Khu vực Châu Á - Thái Bình Dương của PwC, 39% lãnh đạo doanh nghiệp ghi nhận AI đã tạo ra doanh thu bổ sung và 26% cho biết đã góp phần tối ưu chi phí, song khoảng một nửa vẫn chưa quan sát được tác động tài chính đáng kể.

Nghiên cứu AI Performance của PwC cũng tiếp tục cho thấy sự phân hóa này: chỉ 20% doanh nghiệp tạo ra gần 74% giá trị kinh tế từ AI, trong khi phần lớn còn lại vẫn mắc kẹt ở giai đoạn thử nghiệm hoặc triển khai ban đầu.

Một khoảng cách rõ rệt về hiệu quả đang dần hình thành, khi chỉ một nhóm nhỏ doanh nghiệp có thể chuyển hóa AI thành tăng trưởng doanh thu và tối ưu chi phí, trong khi phần lớn vẫn gặp khó khăn trong việc hiện thực hóa lợi ích. Song đâu mới là nguyên nhân khiến nhiều sáng kiến AI bị đình trệ sau giai đoạn thí điểm, cũng như những thay đổi cần thiết để doanh nghiệp có thể mở rộng triển khai một cách hiệu quả.

Chỉ một nhóm nhỏ doanh nghiệp có thể chuyển hóa AI thành tăng trưởng doanh thu và tối ưu chi phí

Ông Firdauz Othman, Tổng Lãnh sự Malaysia tại TP. Hồ Chí Minh, chia sẻ: “Khoảng cách ngày càng lớn giữa tham vọng về AI và kết quả kinh doanh thực tế vừa là thách thức, vừa là cơ hội. Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp phải vượt ra khỏi cách tiếp cận chỉ tập trung vào công nghệ, hướng tới một phương thức có cấu trúc hơn và lấy giá trị làm trọng tâm, đồng thời củng cố nền tảng dữ liệu, quản trị, nhân tài và mô hình vận hành để khai mở những kết quả thiết thực”.

Tại khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, các doanh nghiệp đã vượt qua giai đoạn thử nghiệm ban đầu, với nhiều đơn vị đã triển khai AI thông qua các chương trình thí điểm và sáng kiến thử nghiệm ý tưởng. Tuy nhiên, trọng tâm thảo luận hiện đang dịch chuyển từ việc ứng dụng đơn thuần sang hiệu quả hoạt động, đặc biệt khi các đội ngũ lãnh đạo ngày càng yêu cầu bằng chứng rõ ràng hơn về tác động của AI đối với tăng trưởng doanh thu và hiệu quả vận hành.

Quá trình chuyển đổi này này diễn ra song song với sự phát triển nhanh chóng của hệ sinh thái AI, khi năng lực công nghệ không chỉ liên tục được cải thiện mà còn trở nên dễ tiếp cận hơn. Trên phạm vi toàn cầu, các doanh nghiệp cũng đang tăng tốc đầu tư vào hạ tầng AI và mở rộng triển khai ở quy mô toàn tổ chức, qua đó phản ánh cả quy mô lẫn tính cấp thiết của quá trình này.

Ông Vishy Narayanan, Lãnh đạo khu vực Châu Á - Thái Bình Dương về chuyển đổi số và AI của PwC, nhận định: “Trên toàn khu vực Châu Á - Thái Bình Dương đang chứng kiến một động lực rất lớn xoay quanh AI. Tuy nhiên, động lực này không tự động chuyển hóa thành giá trị. Thách thức hiện nay là làm thế nào để chuyển hóa đà tăng trưởng đó thành các kết quả kinh doanh có thể đo lường, thay vì chỉ dừng lại ở mức độ hoạt động hay thử nghiệm”.

Một điểm đáng chú ý là các rào cản trong việc mở rộng AI ngày càng mang tính tổ chức, thay vì chỉ giới hạn ở công nghệ. Những hạn chế về chất lượng dữ liệu, khả năng tích hợp và mức độ sẵn sàng của hạ tầng dữ liệu, cùng với khoảng trống về năng lực và mức độ sẵn sàng của nguồn nhân lực, đang trở thành tác nhân chính làm chậm quá trình triển khai. Bên cạnh đó, việc đưa AI vào hoạt động thường ngày của doanh nghiệp vẫn là một bài toán phức tạp, đòi hỏi sự điều chỉnh đồng bộ không chỉ về hệ thống mà còn ở quy trình và phương thức làm việc.

Những doanh nghiệp đạt được tiến triển rõ rệt thường áp dụng cách tiếp cận có trọng tâm và định hướng giá trị rõ ràng, ưu tiên một số ít trường hợp ứng dụng có tính tác động cao, đồng thời gắn kết chặt chẽ các sáng kiến AI với mục tiêu kinh doanh. Song song đó, sự cam kết từ đội ngũ lãnh đạo trong việc dẫn dắt và duy trì đà triển khai được xem là yếu tố then chốt, tạo nền tảng để mở rộng việc ứng dụng AI một cách hiệu quả và bền vững.

Bên cạnh những thách thức trong triển khai, yếu tố quản trị và niềm tin đang ngày càng nổi lên như một trụ cột then chốt, định hình tốc độ và quỹ đạo ứng dụng AI. Thay vì chỉ được nhìn nhận như một cơ chế kiểm soát, quản trị đang được xác định là nền tảng giúp doanh nghiệp mở rộng AI một cách hiệu quả và có trách nhiệm.

Các chuyên gia nhấn mạnh việc tích hợp AI có trách nhiệm ngay từ giai đoạn đầu, cùng với việc thiết lập cơ chế về sử dụng dữ liệu, trách nhiệm giải trình và quản lý rủi ro, sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao mức độ minh bạch và giảm thiểu bất định trong quá trình triển khai. Khi được thiết kế bài bản và tích hợp vào quá trình ra quyết định, quản trị không chỉ hỗ trợ triển khai mà còn góp phần củng cố niềm tin - yếu tố nền tảng để mở rộng các giải pháp AI một cách nhất quán và bền vững.

Từ đó, các chuyên gia đã chỉ ra một định hướng rõ ràng cho giai đoạn tiếp theo. Theo đó, các doanh nghiệp cần chuyển dịch từ cách tiếp cận thử nghiệm dựa trên hoạt động sang mô hình triển khai lấy giá trị làm trọng tâm. Mô hình này cần ưu tiên một danh mục có chọn lọc các trường hợp ứng dụng mang tính chiến lược, được hỗ trợ bởi nền tảng dữ liệu vững chắc, các khuôn khổ quản trị hiệu quả và năng lực an ninh mạng, nhằm tạo điều kiện để AI được mở rộng một cách hiệu quả.

Việt Nam đang đứng trước một giai đoạn then chốt trong hành trình chuyển đổi số. Mức tăng trưởng kinh tế tích cực, mật độ ứng dụng công nghệ ngày càng sâu rộng và môi trường kinh doanh năng động đang tạo nền tảng thuận lợi cho đổi mới sáng tạo dựa trên AI.

Điều này cho thấy sự chuyển dịch rõ nét trong nhận thức của cộng đồng doanh nghiệp: giai đoạn tiếp theo của AI không chỉ dừng lại ở thử nghiệm, mà là triển khai để tạo ra giá trị. Thông qua việc kết nối các góc nhìn đa ngành và kinh nghiệm khu vực, các doanh nghiệp cần nắm bắt cơ hội trong hiện thực hóa giai đoạn chuyển đổi này một cách bền vững.