Hiện thực hóa mục tiêu xuất khẩu 4,5 tỷ USD sầu riêng

Xuất khẩu sầu riêng tăng 26 lần cùng kỳ

Giá sầu riêng tại các vùng trồng chủ lực ở Việt Nam hiện đang duy trì ổn định, với sầu riêng RI6 tại Tây Nam Bộ có giá thu mua khoảng 55.000 – 60.000 đồng/kg. Trong bối cảnh xuất khẩu sầu riêng Việt Nam 2026 đang được tăng cường, sầu riêng Thái cũng ghi nhận mức giá tuyển chọn từ 85.000 – 90.000 đồng/kg. Nhờ vào chất lượng vượt trội, Việt Nam đang ngày càng khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế.

Xuất khẩu sầu riêng đặt kỳ vọng xuất khẩu 4 - 4,5 tỷ USD và trở thành động lực tăng trưởng của ngành xuất khẩu nông nghiệp.

Ở khu vực Đông Nam Bộ, RI6 loại đẹp vẫn giữ mức 55.000 – 60.000 đồng/kg, còn hàng xô phổ biến từ 25.000 – 30.000 đồng/kg. Trong khi đó, sầu riêng Thái loại tuyển được giao dịch trong khoảng 75.000 – 85.000 đồng/kg, còn hàng xô dao động từ 40.000 – 50.000 đồng/kg.

Tại Tây Nguyên, thị trường sầu riêng tiếp tục duy trì sự ổn định. Sầu riêng RI6 đạt chuẩn hiện có giá khoảng 52.000 – 54.000 đồng/kg, còn hàng xô dao động trong khoảng 25.000 – 30.000 đồng/kg. Với sầu riêng Thái, giá hàng tuyển giữ ở mức 72.000 – 74.000 đồng/kg, trong khi hàng xô phổ biến từ 32.000 – 35.000 đồng/kg.

Lượng sầu riêng xuất khẩu tăng cao so với cùng kỳ năm trước. Thống kê cho thấy, gần 21.000 tấn sầu riêng đã được xuất khẩu qua Cửa khẩu Quốc tế đường bộ số II Kim Thành (Lào Cai). Con số này tăng gấp 26 lần so với cùng kỳ năm ngoái. Theo Chi cục Kiểm dịch thực vật vùng VIII, trung bình mỗi ngày 200 - 300 tấn sầu riêng được làm thủ tục thông quan qua cửa khẩu Kim Thành.

Cục Hải quan Việt Nam cũng cho biết, từ đầu năm 2026 đến hết ngày 15-2, tổng kim ngạch xuất khẩu rau quả đạt 875,33 triệu USD. Con số này tăng 67,2% so với cùng kỳ năm trước. Năm 2026, sầu riêng đặt kỳ vọng xuất khẩu 4 - 4,5 tỷ USD và trở thành động lực tăng trưởng của ngành xuất khẩu nông nghiệp.

Đa dạng hóa thị trường

Chia sẻ với PV Báo Xây dựng, ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, cho biết thị trường Trung Quốc hiện chiếm tới hơn 90% kim ngạch xuất khẩu sầu riêng Việt Nam. Hiện sầu riêng đang có cơ hội khi nhu cầu tại Trung Quốc tăng mạnh vào dịp lễ hội đầu năm.

Bên cạnh đó, sầu riêng cũng đang được đang đa dạng hóa thị trường. Trong năm 2025, ngoài Trung Quốc đại lục thì thị trường Hồng Kông tăng tới 102%; đặc biệt là Malaysia tăng 358%. Bên cạnh đó, các thị trường quan trọng khác như Papua New Guinea, Đài Loan, Mỹ, Canada, Nhật Bản, Úc…Những điều này đã mang lại giá trị lớn cho quả sầu riêng Việt.

Song, các chuyên gia cũng thẳng thắn rằng, quả sầu riêng Việt nên tập trung vào chất lượng thay vì số lượng, đáp ứng yêu cầu thị trường trong và ngoài nước trong đó có Trung Quốc.

Ông Phúc cho rằng, bất kỳ sự thay đổi nào trong quy định kiểm định chất lượng từ phía Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) cũng ngay lập tức tạo ra những tác động dây chuyền đến hoạt động xuất khẩu. Nghiêm trọng hơn, nếu một mã vùng trồng hoặc mã cơ sở đóng gói bị cảnh báo nhiều lần, phía Trung Quốc có thể tạm dừng nhập khẩu từ đơn vị đó, làm gián đoạn chuỗi cung ứng.

"Gần đây, phía Trung Quốc tăng cường lấy mẫu kiểm nghiệm đối với các lô hàng trái cây tươi trong đó có sầu riêng. Yêu cầu khắt khe về truy xuất nguồn gốc (mã vùng trồng & cơ sở đóng gói) Trung Quốc không còn chấp nhận việc nhập khẩu tiểu ngạch hay gom hàng không rõ nguồn gốc. Mọi lô hàng phải đi kèm mã số vùng trồng (MSVT) và mã số cơ sở đóng gói (MSCSĐG) đã được GACC phê duyệt.

Điều này buộc các doanh nghiệp phải đầu tư bài bản vào việc quản lý vùng nguyên liệu. Những đơn vị chưa kịp chuẩn bị hoặc sử dụng mã số mượn sẽ gặp khó khăn lớn khi thông quan", ông Phúc khuyến cáo.

Chuẩn hóa vùng nguyên liệu

Để thúc đẩy phát triển, xuất khẩu sâu riêng, ngoài đòi hỏi cao hơn với người trồng và doanh nghiệp; thời gian qua, cơ quan chức năng Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật và Tập đoàn S.VN xây chuỗi sầu riêng gắn vùng trồng với quản lý chất lượng.

Theo đó, các bên sẽ phối hợp lựa chọn, xây dựng từ 3 - 5 chuỗi vùng trồng sầu riêng phục vụ tiêu thụ trong nước và xuất khẩu. Các chuỗi này phải đáp ứng yêu cầu về tổ chức sản xuất, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc sầu riêng.

Trọng tâm là hỗ trợ nông dân, tổ hợp tác và hợp tác xã hình thành vùng nguyên liệu đạt tiêu chuẩn kỹ thuật, làm cơ sở cấp và quản lý mã số vùng trồng. Quy trình sản xuất, thu hoạch, sơ chế và quản lý chất lượng được triển khai đồng bộ.

Các bên cũng phối hợp kiểm soát vật tư đầu vào như phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, bảo đảm sử dụng đúng quy định và phù hợp yêu cầu thị trường nhập khẩu. Điều kiện thổ nhưỡng, nguồn nước tại vùng trồng được hướng dẫn, giám sát trong suốt quá trình sản xuất.

Trong khâu xuất khẩu, vùng nguyên liệu và cơ sở đóng gói phải đáp ứng yêu cầu của nước nhập khẩu. Hồ sơ kỹ thuật được hoàn thiện để phục vụ công tác cấp và duy trì mã số. Hoạt động giám sát được thực hiện xuyên suốt từ thu hoạch, đóng gói đến vận chuyển.

Ông Lê Đức Thịnh, Cục trưởng Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cho rằng liên kết chuỗi là xu thế tất yếu của nông nghiệp xuất khẩu. Hợp tác công - tư trong phát triển vùng nguyên liệu tuy còn mới, nhưng là phương thức cần thiết để hình thành mô hình bền vững.

Theo ông Thịnh, thỏa thuận lần này đóng vai trò khung định hướng, tập trung vào ba nội dung: chính sách, chuyên môn và kết nối khu vực tư nhân với các chương trình của Nhà nước. Nguyên tắc "3 không" được đặt ra gồm: không đầu tư, không bảo lãnh và không tham gia giao dịch dân sự.

"Mục tiêu là tạo nền tảng cho các khoản đầu tư dài hạn, hình thành mô hình liên kết bền vững, nâng cao giá trị và thương hiệu nông sản Việt Nam", ông Thịnh nhấn mạnh.

Ông Nguyễn Quang Hiếu, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cho biết cuối tháng 12/2025, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc đối với sầu riêng, phục vụ quản lý vùng trồng, cơ sở đóng gói và hoạt động xuất khẩu.

Theo ông Hiếu, chỉ một trường hợp vi phạm về chất lượng cũng có thể ảnh hưởng tới uy tín toàn ngành. Vì vậy, việc kết hợp đào tạo, tập huấn trực tiếp cho người sản xuất với xây dựng chuỗi liên kết và triển khai truy xuất nguồn gốc là nền tảng cho phát triển bền vững.

Nguyễn Hùng