Hiện thực hóa mục tiêu xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 100 tỷ USD năm 2027
Để hiện thực hóa mục tiêu đưa kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 100 tỷ USD vào cuối năm 2027, các chuyên gia cho rằng yếu tố quyết định không nằm ở việc mở rộng diện tích hay tăng sản lượng, mà là tổ chức lại sản xuất, nâng cao chất lượng và đưa nông dân tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Tại Tọa đàm "Làm gì để xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 100 tỷ USD?" do Cục Thông tin và Truyền thông Chính phủ tổ chức mới đây, ông Đặng Kim Sơn, nguyên Viện trưởng Viện Chính sách và Chiến lược Phát triển nông nghiệp, nông thôn, cho rằng mục tiêu 100 tỷ USD không chỉ là bài toán tăng trưởng xuất khẩu mà còn là cơ hội nâng cao thu nhập cho hàng triệu hộ nông dân.

Ông Đặng Kim Sơn, nguyên Viện trưởng viện Chính sách và Chiến lược phát triển Nông nghiệp, nông thôn tại buổi Tọa đàm. Ảnh: VGP/Giang Thanh
Theo ông, việc đưa khoảng 9 triệu hộ nông dân tiếp cận trực tiếp với thị trường quốc tế sẽ tạo động lực để ngành nông nghiệp chuyển sang mô hình phát triển hiệu quả và bền vững hơn.
Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản của Việt Nam đã vượt 70 tỷ USD, với xuất siêu khoảng 20 tỷ USD. Đây được xem là nền tảng để ngành nông nghiệp đặt mục tiêu đạt 100 tỷ USD vào cuối năm 2027.
Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Thanh Bình, Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam, điểm nghẽn lớn hiện nay là sản xuất còn nhỏ lẻ, thiếu liên kết, khiến việc kiểm soát chất lượng, xây dựng thương hiệu và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế gặp nhiều khó khăn. Bên cạnh đó, tình trạng lạm dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật trong thời gian dài cũng làm gia tăng nguy cơ vi phạm các quy định về an toàn thực phẩm tại nhiều thị trường nhập khẩu.
Dẫn chứng từ mặt hàng sầu riêng, các chuyên gia cho biết Việt Nam hiện có hơn 170.000 ha với sản lượng dự kiến gần 2 triệu tấn. Tuy nhiên, tỷ lệ diện tích được cấp mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu mới đạt khoảng 30-40%, hạn chế khả năng mở rộng thị trường.
Ông Âu Anh Tuấn, Cục phó Cục Hải quan, cho biết nhiều thị trường, đặc biệt là Trung Quốc, đang tăng cường kiểm soát chất lượng đối với nông sản nhập khẩu. Riêng mặt hàng sầu riêng của Việt Nam đang chịu tần suất kiểm tra cao hơn do các yêu cầu về dư lượng kim loại nặng. Điều này làm kéo dài thời gian thông quan, gia tăng chi phí logistics và ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm.
Theo TS Nguyễn Sĩ Dũng, để đạt mục tiêu xuất khẩu 100 tỷ USD, nông nghiệp Việt Nam cần chuyển mạnh từ tư duy sản xuất sang tư duy kinh tế nông nghiệp. Điều này đòi hỏi phải tổ chức lại sản xuất theo vùng nguyên liệu tập trung, tăng cường liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp chế biến, đồng thời phát triển logistics và thị trường tiêu thụ.

Các chuyên gia kinh tế tại buổi Tọa đàm.
Ở góc độ công nghệ, ông Tô Nguyễn Thành, chuyên gia về truy xuất nguồn gốc nông, thủy sản, cho rằng minh bạch dữ liệu sẽ ngày càng trở thành yêu cầu bắt buộc của thị trường. Ông đề xuất xây dựng hệ thống định danh cho từng sản phẩm, thùng hàng và container, tích hợp toàn bộ thông tin về vùng trồng, quy trình sản xuất và kết quả kiểm nghiệm nhằm nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc và rút ngắn thời gian thông quan.
Các chuyên gia cũng thống nhất rằng để hoàn thành mục tiêu xuất khẩu 100 tỷ USD, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa các bộ, ngành và địa phương trong tháo gỡ những điểm nghẽn về thể chế, logistics, tín dụng và mở cửa thị trường. Đây được xem là điều kiện quan trọng để nâng cao giá trị gia tăng, sức cạnh tranh của nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.











