Hiện thực hóa ước mơ nông nghiệp xanh

Anh Đỗ Văn Phúc (ở xã Đa Kia) chăm sóc vườn hoa cẩm cù theo hướng nông nghiệp xanh. Ảnh: Tố Tâm

Từ những giàn hoa cẩm cù ở xã Đa Kia đến nhà màng dưa lưới tại xã Phước An, những mô hình của người trẻ đang cho thấy một diện mạo mới của nông nghiệp địa phương: hiện đại, an toàn và đầy triển vọng.

Người trẻ dấn thân với nông nghiệp bền vững

Giữa những vườn cao su xanh mướt ở xã Đa Kia, anh Đỗ Văn Phúc (35 tuổi) chọn cho mình một lối đi riêng: khởi nghiệp từ hoa cẩm cù - loài hoa dây leo còn khá mới mẻ trên thị trường. Không chạy theo những giống cây “hot”, anh kiên trì theo đuổi hướng canh tác hữu cơ, xây dựng thương hiệu Phúc’Hoya Garden trở thành điểm sáng trong phong trào thanh niên làm kinh tế.

Đến vườn hoa cẩm cù (Hoya) của anh Phúc ai nấy đều trầm trồ bởi những chùm hoa hình cầu, mỗi bông nhỏ như ngôi sao năm cánh, sắc màu phong phú từ trắng, đỏ, tím... Từ niềm đam mê sưu tầm, anh Phúc đã mày mò nhân giống, mở rộng quy mô. Từ vài chậu cây ban đầu, đến nay khu vườn đã quy tụ hơn 400 giống cẩm cù khác nhau, được chăm sóc bài bản dưới hệ thống giàn lưới thông thoáng.

Điều làm nên sự khác biệt của mô hình là phương pháp canh tác hữu cơ. Cẩm cù không trồng trực tiếp bằng đất mà sử dụng các vật liệu thông thoáng như: xơ dừa, vỏ lạc, vỏ thông… để giúp rễ phát triển khỏe, hạn chế nấm bệnh. Phân bón hữu cơ và chế phẩm sinh học được ưu tiên thay thế hóa chất. Mặt khác, anh còn tận dụng ly nhựa đã qua sử dụng để tái chế thành chậu trồng, giảm chi phí và hạn chế rác thải. Tư duy làm nông nghiệp xanh từ những điều nhỏ nhất đã giúp mô hình của anh tạo được dấu ấn riêng.

Theo anh Phúc, những ngày đầu khởi nghiệp, thị trường còn khá dè dặt vì hoa cẩm cù là giống cây mới, trong khi thủ tục liên quan đến chứng nhận giống cũng gặp không ít vướng mắc. Tuy nhiên, thay vì chờ đợi cơ hội, anh chủ động tìm hướng đi riêng bằng cách đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử; đồng thời xây dựng cộng đồng yêu cây cảnh trên mạng xã hội để quảng bá và chia sẻ kinh nghiệm chăm sóc.

Cách làm linh hoạt này giúp thương hiệu Phúc’Hoya Garden dần được biết đến rộng rãi, lượng khách hàng tăng theo thời gian. Giá bán dao động từ vài chục ngàn đến vài trăm ngàn đồng mỗi cây tùy chủng loại, tạo nguồn thu ổn định.

Bên cạnh đó, những năm gần đây, cùng với xu hướng chuyển đổi cơ cấu cây trồng, nhiều bạn trẻ tại Đồng Nai đã mạnh dạn lựa chọn con đường khởi nghiệp từ nông nghiệp công nghệ cao. Trong số đó, chị Phạm Bảo Trân (36 tuổi, chủ farm dưa lưới tại xã Phước An, tỉnh Đồng Nai) là gương mặt tiêu biểu cho thế hệ thanh niên dám nghĩ, dám làm, lựa chọn phát triển nông nghiệp theo hướng hiện đại và bền vững.

Rời khỏi lối canh tác truyền thống phụ thuộc nhiều vào thời tiết, chị Trân quyết định đầu tư hệ thống nhà màng khép kín để trồng dưa lưới. Bên trong khu nhà màng, những hàng dưa xanh mướt được chăm sóc theo quy trình kỹ thuật nghiêm ngặt. Để có được thành quả ấy, chị đã mạnh dạn ứng dụng khoa học - kỹ thuật vào sản xuất: lắp đặt hệ thống tưới nhỏ giọt tự động, điều chỉnh lượng nước và dinh dưỡng chính xác cho từng giai đoạn sinh trưởng; sử dụng phân bón sinh học thay thế dần phân hóa học nhằm bảo đảm chất lượng và độ an toàn của sản phẩm.

Theo chị Trân, mỗi vụ dưa kéo dài khoảng 60 ngày. Khi trái đạt độ chín, chỉ cần vài ngày là có thể thu hoạch đồng loạt. Nhờ kiểm soát tốt quy trình sản xuất, dưa lưới của farm không chỉ có mẫu mã đẹp mà còn giữ được vị ngọt thanh, độ giòn và hàm lượng dinh dưỡng cao. Với giá bán trên thị trường dao động từ 30 đến hơn 100 ngàn đồng/kg, dưa lưới mang lại giá trị kinh tế vượt trội, giúp người sản xuất chủ động hơn trong tính toán đầu ra.

Cần sự đồng hành từ cơ quan chức năng

Theo đánh giá của hội nông dân các địa phương, những mô hình do thanh niên khởi xướng đang góp phần tích cực vào quá trình tái cơ cấu nông nghiệp. Không chỉ mang lại thu nhập cao hơn so với nhiều cây trồng truyền thống, các mô hình còn thúc đẩy việc ứng dụng khoa học - kỹ thuật và nâng cao ý thức sản xuất an toàn.

Chị Phạm Bảo Trân (ở xã Phước An) khởi nghiệp bằng trồng dưa lưới trong nhà màng cho năng suất cao. Ảnh: Phú Quý

Ông Nguyễn Đình Việt, Phó Chủ tịch Hội Nông dân xã Đa Kia cho biết: Hoa cẩm cù là sản phẩm còn khá mới tại địa phương, nhưng bước đầu đã cho thấy tiềm năng phát triển cả về kinh tế lẫn định hướng nông nghiệp sạch. Mô hình trồng hoa của anh Đỗ Văn Phúc không chỉ tạo thu nhập ổn định mà còn mở ra cách làm khác biệt so với nhiều loại cây cảnh truyền thống, nhất là ở phương pháp canh tác hữu cơ và ứng dụng công nghệ trong quảng bá, tiêu thụ.

Cũng theo ông Việt, Hội Nông dân xã Đa Kia đã tổ chức cho hội viên tham quan thực tế tại vườn, qua đó giúp bà con tiếp cận mô hình mới, học hỏi quy trình kỹ thuật trồng, chăm sóc và nhân giống. Thông qua các buổi sinh hoạt, hội cũng tăng cường tuyên truyền để hội viên hiểu rõ hơn về hiệu quả kinh tế cũng như tính bền vững của loại cây này, từ đó cân nhắc nhân rộng phù hợp với điều kiện từng hộ dân.

Cũng theo ông Trần Huỳnh Minh Dũng, Phó Chủ tịch Hội Nông dân xã Phước An (tỉnh Đồng Nai), những năm gần đây, địa phương ghi nhận ngày càng nhiều thanh niên khởi nghiệp với tư duy làm nông nghiệp mới mẻ, bài bản và hướng đến tính bền vững lâu dài. Thay vì sản xuất nhỏ lẻ, phụ thuộc kinh nghiệm, lớp nông dân trẻ chú trọng ứng dụng khoa học - kỹ thuật, chuyển đổi sang mô hình công nghệ cao, sản xuất sạch, từng bước xây dựng thương hiệu riêng cho nông sản địa phương.

Trong xu hướng đó, mô hình trồng dưa lưới công nghệ cao của chị Phạm Bảo Trân được đánh giá là hướng phát triển phù hợp trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp và yêu cầu về an toàn thực phẩm ngày càng khắt khe. Việc sản xuất trong hệ thống nhà màng khép kín, áp dụng tưới nhỏ giọt tự động, sử dụng phân bón và chế phẩm sinh học thay thế hóa chất không chỉ giúp kiểm soát chất lượng sản phẩm ngay từ đầu vào mà còn hạn chế rủi ro do mưa, gió, sâu bệnh.

Tuy nhiên, theo ông Dũng, khó khăn lớn nhất hiện nay vẫn là đầu ra cho sản phẩm. Thị trường nông sản thường xuyên biến động, giá cả phụ thuộc vào cung, cầu từng thời điểm, trong khi chi phí đầu tư nhà màng, giống, hệ thống tưới và vật tư công nghệ cao khá lớn. Nếu không có đầu ra ổn định, người sản xuất sẽ gặp áp lực về vốn và khả năng tái đầu tư. Trước thực tế đó, Hội Nông dân xã đang phối hợp với các ngành chức năng tăng cường hỗ trợ tập huấn kỹ thuật, hướng dẫn quy trình sản xuất đạt tiêu chuẩn an toàn, đồng thời đẩy mạnh kết nối với doanh nghiệp, hợp tác xã và hệ thống siêu thị để xúc tiến thương mại.

Hiện nay, sự xuất hiện của lớp thanh niên năng động, sáng tạo chính là yếu tố quan trọng thúc đẩy nông nghiệp bền vững. Khi người trẻ mạnh dạn đầu tư công nghệ, theo đuổi sản xuất hữu cơ và xây dựng thương hiệu, nông thôn không còn là “vùng trũng” của cơ hội mà trở thành mảnh đất khởi nghiệp đầy tiềm năng.

Tố Tâm