Hiệp định thương mại tự do EU-Ấn Độ: Phép thử dài hạn của thương mại cởi mở

Với quy mô gần hai tỷ người và gần 1/4 sản lượng kinh tế toàn cầu, thỏa thuận này đánh dấu hiệp định thương mại song phương lớn nhất mà cả hai bên từng ký kết, theo đó sẽ cắt giảm thuế quan, mở cửa lĩnh vực dịch vụ và nông nghiệp.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen nêu rõ: “EU và Ấn Độ đã làm nên lịch sử ngày hôm nay, làm sâu sắc thêm mối quan hệ đối tác giữa hai nền dân chủ lớn nhất thế giới. Chúng ta đã tạo ra một khu vực thương mại tự do cho hai tỷ người, và cả hai bên đều sẽ thu được lợi ích kinh tế”.

Miễn giảm thuế quan là trọng tâm

FTA này sẽ giảm thuế quan trên diện rộng cho hai bên.

Theo đó, Ấn Độ sẽ xóa bỏ hoặc giảm thuế đối với 96,6% hàng hóa xuất khẩu sang EU, trong khi EU sẽ tự do hóa 99,5% dòng thuế đối với hàng hóa nhập khẩu từ Ấn Độ trong vòng bảy năm.

Đối với các nhà xuất khẩu châu Âu, EC ước tính tiết kiệm được tới 4 tỷ Euro mỗi năm tiền thuế, và số tiền này có thể được tái đầu tư vào sản xuất, tiền lương hoặc giảm giá cả tiêu dùng.

Ủy viên Thương mại Maroš Šefčovič cho biết, thỏa thuận này cho thấy “thương mại đôi bên cùng có lợi là có thật”, nhấn mạnh rằng ưu tiên trước mắt là đảm bảo các doanh nghiệp “thu được lợi ích hữu hình càng nhanh càng tốt”.

Trên thực tế, thuế quan công nghiệp trung bình của Ấn Độ vượt quá 16%, thuộc hàng cao nhất trong số các nền kinh tế lớn.

Do đó, việc giảm thuế quan đặc biệt quan trọng đối với các ngành công nghiệp thâm dụng vốn của châu Âu, vốn từ lâu đã phải đối mặt với những rào cản lớn khi thâm nhập thị trường Ấn Độ.

Năm 2024, xuất khẩu của EU sang Ấn Độ đạt khoảng 75 tỷ Euro, trong đó 48,8 tỷ Euro là hàng hóa và 26 tỷ Euro là dịch vụ.

Máy móc và thiết bị điện là mặt hàng xuất khẩu lớn nhất của EU sang Ấn Độ, trị giá 16,3 tỷ Euro. Hiện tại, các sản phẩm này đang chịu thuế suất lên đến 44%, phần lớn sẽ được xóa bỏ theo thỏa thuận trong vòng 5 đến 10 năm.

Xuất khẩu máy bay và tàu vũ trụ đạt tổng cộng 6,4 tỷ Euro. Thuế suất hiện hành lên đến 11% sẽ được giảm xuống 0%, việc xóa bỏ thuế suất sẽ được thực hiện theo từng giai đoạn trong vòng 10 năm tới.

Xuất khẩu hóa chất của EU sang Ấn Độ, trị giá 3,2 tỷ Euro, hiện đang chịu thuế suất lên đến 22%. Hầu hết các loại thuế này sẽ được bãi bỏ khi thỏa thuận có hiệu lực.

Còn xuất khẩu dược phẩm đạt 1,1 tỷ Euro và hiện đang chịu thuế suất khoảng 11%. Các loại thuế này sẽ được xóa bỏ hoàn toàn theo từng giai đoạn trong vòng 5 đến 7 năm.

Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất liên quan đến xe cơ giới. Thuế nhập khẩu vào Ấn Độ sẽ giảm từ 110% xuống mức thấp nhất là 10%, mặc dù vẫn phải tuân thủ hạn ngạch, trong khi phụ tùng ô tô cuối cùng sẽ được miễn thuế. Đối với các nhà sản xuất châu Âu, điều này mở ra cơ hội tiếp cận thị trường ô tô lớn phát triển nhanh nhất thế giới.

Những lợi ích tiềm năng không chỉ giới hạn ở xuất khẩu. Theo EU, thương mại giữa Brussels và New Delhi hiện đã hỗ trợ khoảng 800.000 việc làm trên toàn khối, và thỏa thuận này dự kiến sẽ củng cố việc làm trong lĩnh vực sản xuất, dịch vụ và chuỗi cung ứng khi khối lượng thương mại mở rộng.

Nông sản EU rộng đường vào Ấn Độ

Nông nghiệp từ lâu đã là lĩnh vực nhạy cảm nhất trong các cuộc đàm phán giữa EU và Ấn Độ. Hiện tại, thuế quan của Ấn Độ đối với các sản phẩm nông nghiệp và thực phẩm trung bình là 36% và có thể lên tới 150%.

Năm 2024, xuất khẩu nông sản thực phẩm của EU sang Ấn Độ đạt 1,3 tỷ Euro, chỉ chiếm 0,6% tổng kim ngạch thương mại nông sản của EU, phần lớn là do thuế quan quá cao.

Trong bối cảnh thỏa thuận thương mại mới, các mặt hàng nông sản thực phẩm xuất khẩu có giá trị cao của châu Âu, từ dầu ô liu và rượu vang đến bánh kẹo, sẽ có cơ hội tiếp cận đáng kể với thị trường tiêu dùng tầng lớp trung lưu đang phát triển nhanh chóng của Ấn Độ.

Xuất khẩu rượu vang, hiện đang chịu thuế suất 150%, sẽ được giảm mạnh xuống còn từ 20-30%. Rượu mạnh, chịu thuế suất lên đến 150%, sẽ được giảm đáng kể xuống còn 40%, trong khi thuế bia sẽ giảm từ 110% xuống 50% theo thỏa thuận.

Dầu ô liu sẽ chứng kiến một trong những thay đổi mạnh mẽ nhất, với mức thuế suất lên đến 45% được loại bỏ hoàn toàn, mở ra cơ hội tiêu thụ rộng rãi hơn ngoài các phân khúc cao cấp.

"Theo thỏa thuận này, rượu vang, rượu mạnh, bia, dầu ô liu, bánh kẹo và các sản phẩm khác của châu Âu sẽ được hưởng ưu đãi khi tiếp cận thị trường Ấn Độ đang phát triển nhanh chóng," ông Christophe Hansen, Ủy viên EU về nông nghiệp và thực phẩm, cho biết.

Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?

Theo lộ trình, FTA này sẽ trải qua quá trình xem xét pháp lý và dịch thuật sang tất cả các ngôn ngữ chính thức của EU. Sau đó, EC sẽ trình lên Hội đồng và Nghị viện châu Âu để phê duyệt. Song song đó, Ấn Độ phải phê chuẩn thỏa thuận trong nước.

Sau khi được cả hai bên phê chuẩn, thỏa thuận sẽ có hiệu lực, với việc giảm thuế quan và các điều khoản quản lý được thực hiện dần dần trong thời gian tối đa mười năm.

Đối với châu Âu, thỏa thuận này không chỉ liên quan đến xuất khẩu, mà còn cả khả năng phục hồi kinh tế.

Với nền kinh tế Ấn Độ tăng trưởng hơn 6% mỗi năm và dân số trẻ lên đến 1,45 tỷ người, thỏa thuận này được kỳ vọng sẽ trở thành một đối tác chiến lược của EU trong một khu vực ngày càng được coi là trọng tâm của sức mạnh kinh tế toàn cầu.

Trong khi đó, EC kỳ vọng thỏa thuận này sẽ giúp tăng gấp đôi xuất khẩu hàng hóa của EU sang Ấn Độ vào năm 2032, hỗ trợ việc làm trong các lĩnh vực sản xuất, nông nghiệp và dịch vụ.

Trong thời đại thương mại phân mảnh và chủ nghĩa bảo hộ gia tăng, Hiệp định thương mại tự do EU-Ấn Độ được cho là một phép thử dài hạn của sự cởi mở và tăng trưởng được thúc đẩy bởi mối quan hệ kinh tế sâu sắc hơn giữa hai nền dân chủ lớn nhất thế giới.

(theo Euro News)

Ngọc Mai