Hiệu quả hoạt động tiếp xúc cử tri Bài 1: Lắng nghe thực chất, hành động cụ thể

Mỗi cuộc tiếp xúc cử tri (TXCT) chính là phép thử đối với trách nhiệm của đại biểu dân cử và hiệu quả vận hành của bộ máy công quyền. Ở đó, người dân không cần những lời hứa chung chung, mà cần sự lắng nghe thực chất và hành động cụ thể. Khi tiếng nói của cử tri thực sự trở thành một phần của quá trình hoạch định chính sách, quản trị xã hội, hoạt động TXCT mới phát huy đúng giá trị của một thiết chế dân chủ, góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước.

“Cầu nối” tạo thấu hiểu, đồng thuận xã hội

TXCT có vai trò quan trọng trong hoạt động của đại biểu dân cử, cơ quan dân cử vì đây là nguồn cung cấp thông tin thực tiễn vô cùng quý giá. Các báo cáo của cơ quan quản lý nhà nước đôi khi mang tính thống kê, định tính và có độ trễ nhất định. Nhưng tại các buổi TXCT, đại biểu sẽ được nghe những câu chuyện thật, những bức xúc về ô nhiễm môi trường, sự lãng phí trong đầu tư công, những rào cản hành chính gây khó khăn cho doanh nghiệp hay nỗi lo về giá cả vật tư nông nghiệp… Đây là những thông tin "sống", giúp đại biểu có cái nhìn đa chiều và chân thực về tình hình kinh tế - xã hội.

Tổ đại biểu số 2 HĐND tỉnh Ninh Bình tiếp xúc với cử tri các phường: Hoa Lư, Nam Hoa Lư, Đông Hoa Lư trước Kỳ họp thường lệ giữa năm 2026 của HĐND tỉnh. Ảnh: M.Hoa

Tổ đại biểu số 2 HĐND tỉnh Ninh Bình tiếp xúc với cử tri các phường: Hoa Lư, Nam Hoa Lư, Đông Hoa Lư trước Kỳ họp thường lệ giữa năm 2026 của HĐND tỉnh. Ảnh: M.Hoa

Thông qua phản hồi từ cử tri, đại biểu có thể nhận diện được các chính sách còn chồng chéo, chưa phù hợp hoặc thiếu khả thi. Từ đó, có cơ sở vững chắc để kiến nghị sửa đổi, bổ sung pháp luật, giúp chính sách thực sự đi vào cuộc sống thay vì nằm trên giấy. Những ý kiến của cử tri vì thế không chỉ là “thông tin tham khảo”, mà là chất liệu sống để đại biểu tham gia xây dựng luật pháp, chính sách và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, của địa phương.

Điều cử tri mong muốn tại các buổi TXCT không đơn thuần là được “nghe báo cáo tình hình”, mà họ cần được đối thoại, được nói lên suy nghĩ của mình, quan trọng hơn là thấy ý kiến đó được tiếp thu nghiêm túc. Một cuộc TXCT thành công không nằm ở số lượng người tham dự hay thời lượng của chương trình, mà ở chỗ người dân có thực sự được nói hết những điều mình trăn trở hay không.

TXCT là một quá trình tương tác hai chiều: "nghe dân nói" và "nói dân hiểu". Tại mỗi cuộc TXCT, đại biểu không chỉ thu nhận thông tin mà còn có trách nhiệm phổ biến, giải thích, vận động và lan tỏa chính sách. Khi người dân được nghe đại biểu giải trình về một chủ trương, một điều luật mới, về những khó khăn khách quan của đất nước… TXCT lúc này trở thành chiếc “cầu nối” tạo ra sự thấu hiểu, đồng thuận xã hội.

Sự đồng thuận đến từ sự chia sẻ, tin cậy giữa người đại diện và người được đại diện. Sự đồng thuận này là nền tảng của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, giúp ổn định an ninh - trật tự và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Một nền dân chủ thực sự bắt đầu từ việc người dân có được lắng nghe hay không, và uy tín của cơ quan dân cử không chỉ được tạo dựng trên nghị trường, mà còn được bồi đắp từ chính những cuộc gặp gỡ bình dị với cử tri.

Lắng nghe, theo đuổi đến cùng

Hiện nay, yêu cầu đổi mới hoạt động TXCT đang đặt ra ngày càng cấp thiết. Người dân không còn muốn tham dự những cuộc họp nặng tính thông tin một chiều. Họ cần đối thoại thực chất và cần nhìn thấy kết quả cụ thể sau mỗi lần kiến nghị.

Muốn vậy, trước hết phải thay đổi cách tổ chức TXCT theo hướng gần dân hơn, linh hoạt hơn. Ngoài các hội nghị truyền thống, cần tăng cường những cuộc tiếp xúc chuyên đề. Một số địa phương tổ chức đối thoại trực tiếp tại nơi phát sinh vấn đề với công nhân, nông dân, doanh nghiệp nhỏ hoặc người dân; qua đó giúp đại biểu nắm đúng “điểm nghẽn” phát sinh từ cơ sở và thúc đẩy việc xử lý nhanh hơn. Những cuộc tiếp xúc như vậy thường nhận được sự đồng tình cao vì người dân cảm nhận được sự gần gũi và tinh thần cầu thị của người đại diện.

Cùng với đổi mới hình thức, điều quan trọng nhất là mỗi đại biểu cần phát huy tinh thần trách nhiệm, sâu sát thực tiễn, thực sự lắng nghe người dân, hiểu dân và bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân, theo đuổi đến cùng việc giải quyết kiến nghị. Thực tế cho thấy, tại nhiều cuộc TXCT ở các địa phương nhiều kiến nghị đã được người dân phản ánh qua nhiều nhiệm kỳ nhưng tiến độ xử lý vẫn chậm, khiến cử tri không khỏi băn khoăn về hiệu quả giám sát và trách nhiệm đeo bám vấn đề của đại biểu. Tiếng nói của Nhân dân chỉ thực sự có ý nghĩa khi được lắng nghe bằng tinh thần trách nhiệm và được phản hồi bằng hành động cụ thể.

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, việc ứng dụng công nghệ để tiếp nhận, tổng hợp ý kiến cử tri cũng là hướng đi cần thiết. Những kênh trực tuyến sẽ giúp người dân dễ dàng phản ánh ý kiến, đặc biệt là công nhân, người lao động hoặc cử tri ở vùng xa khó tham gia đầy đủ các cuộc tiếp xúc trực tiếp.

Chỉ khi hoạt động TXCT được tiến hành bằng tinh thần cầu thị, trách nhiệm và thực chất, cơ quan dân cử, đại biểu dân cử mới hoàn thành trách nhiệm đại diện của mình. Niềm tin của Nhân dân được tạo dựng bằng việc những trăn trở, bức xúc được lắng nghe, được theo đuổi đến cùng và được giải quyết thỏa đáng. Khi tiếng nói của cử tri thực sự trở thành một phần của quá trình hoạch định chính sách, quản trị xã hội, hoạt động TXCT mới phát huy đúng giá trị của một thiết chế dân chủ, góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước.

Thái Ngọc

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân: https://daibieunhandan.vn/hieu-qua-hoat-dong-tiep-xuc-cu-tri-bai-1-lang-nghe-thuc-chat-hanh-dong-cu-the-10419874.html