Hiệu quả từ các mô hình kinh doanh nông sản vùng cao

Không chỉ sản xuất ra nhiều sản phẩm đa dạng, mô hình trồng rau an toàn của HTX sản xuất rau an toàn Điền Lý (xã Điền Lư) còn tạo công ăn việc làm cho hàng chục lao động địa phương quanh năm.

Mang nhiều lợi thế để phát triển nông nghiệp với các nông sản đặc sản, trong đó nông sản đặc thù bản địa được xem là thế mạnh, điểm tựa để người dân vùng đồng bào DTTS từng bước thoát nghèo bền vững. Xác định điều này, tỉnh Thanh Hóa đã và đang đẩy mạnh quảng bá, xây dựng thương hiệu, nhân rộng các mô hình sản xuất, kinh doanh, góp phần đưa nhiều sản vật từng bước vươn ra thị trường, trở thành hàng hóa có giá trị kinh tế cao.

Từ mô hình sản xuất nhỏ của gia đình, chủ yếu theo hướng truyền thống, năm 2015 ông Lê Chí Dũng, thôn Điền Lý (xã Điền Lư) đã mạnh dạn xây dựng mô hình trồng rau an toàn trên diện tích 500m2 đất vườn. Chỉ sau thời gian ngắn, các loại rau, củ, quả quen thuộc như rau cải, mùng tơi, dền, bầu, bí, mướp, cà pháo... mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt. Để mở rộng sản xuất, năm 2017 ông tiếp tục đầu tư khu nhà màng, nhà lưới, thành lập HTX sản xuất rau an toàn Điền Lý với 17 thành viên nòng cốt và liên kết với nhiều hộ dân, mở rộng diện tích lên 10ha, đồng thời kết hợp bao tiêu sản phẩm. Đến nay, mô hình góp phần tăng thu nhập cho nhiều hộ dân trong xã từ 50 - 60 triệu đồng/năm, giá trị kinh tế cao gấp 2 đến 3 lần so với cây trồng truyền thống.

“Điểm nổi bật trong mô hình sản xuất rau của HTX là việc áp dụng theo tiêu chuẩn VietGAP, bà con được tập huấn kỹ thuật, sử dụng phân bón hữu cơ và thuốc bảo vệ thực vật sinh học trong quá trình canh tác. Rau, củ, quả sau khi thu hoạch được đóng gói, dán tem truy xuất nguồn gốc... Nhờ đảm bảo độ tươi ngon, sạch và an toàn, các sản phẩm rau sạch đã có mặt tại nhiều trường học, các chợ đầu mối trong tỉnh và được thương lái ở các tỉnh lân cận thu mua", ông Dũng chia sẻ.

Mô hình trồng bí thơm tại xã vùng cao Mường Chanh đang mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt.

Tại bản Hát (xã Tam Lư) mô hình nuôi vịt theo hướng hàng hóa đang là hướng mới trong phát triển kinh tế, giúp giải quyết việc làm và tăng nhu nhập cho người dân. Chị Vi Thị Thuyến, tổ trưởng tổ hợp tác chăn nuôi vịt Suối Tình, cho biết: Nhận thấy tiềm năng từ nuôi vịt mang lại hiệu quả kinh tế cao, từ chỗ chỉ nuôi lẻ tẻ ở các hộ dân, đến nay có khoảng 35 thành viên trong tổ tham gia nuôi vịt với tổng đàn gần 1.000 con, mỗi năm chăn nuôi khoảng 3 - 4 lứa vịt. Vịt được chăn thả đa phần ngoài tự nhiên, nên thịt thơm, ngọt, ít mỡ, ít bị dịch bệnh, thích nghi với điều kiện tự nhiên của địa phương, được người dân lựa chọn là món ngon dùng để đãi, tặng quà khách quý và cung cấp cho thị trường. Nhờ sự định hướng trong phát triển sinh kế từ vật nuôi bản địa, năm 2023, sản phẩm vịt suối Tình được công nhận sản phẩm OCOP 3 sao. Đây là minh chứng cho hướng đi đúng đắn trong việc đầu tư chất lượng, bao bì, truy xuất nguồn gốc và quảng bá thương hiệu...

Vốn là cây trồng truyền thống, vài năm trở lại đây, bà con xã Mường Chanh mới bắt đầu mở rộng diện tích trồng cây bí thơm theo hướng hàng hóa. Thông qua việc tham gia các lớp chuyển giao khoa học kỹ thuật, người dân gieo trồng đúng thời vụ, chăm sóc đúng quy trình, không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật. Theo ông Lương Văn Quê, giám đốc HTX thương mại dịch vụ tổng hợp nông, lâm nghiệp Mường Lát, hiện đang có gần 5ha bí thơm, do 10 thành viên trong HTX quản lý. Bí thơm được khách hàng rất ưa chuộng vì ngon và giàu dinh dưỡng, giá cả lại ổn định, thời gian bảo quản lâu. Vào đầu vụ thu hoạch, bí thơm có giá từ 10 - 15 nghìn đồng/kg; khi vào chính vụ, giá bí đạt từ 20 - 25 nghìn đồng/kg. Với năng suất trung bình khoảng hơn 4 tạ/sào, người trồng bí thơm có thu nhập trung bình 4 - 6 triệu đồng/sào/vụ, cao hơn hẳn so với trồng truyền thống như lúa, ngô. Với hiệu quả kinh tế mang lại, bí thơm đang dần trở thành cây trồng chủ lực của người dân địa phương. Sản phẩm được chứng nhận OCOP cấp tỉnh năm 2023.

Sản phẩm Vịt bầu Suối Tình (bản Hát, xã Tam Lư) được nhiều khách hàng ưa thích.

Ðể thúc đẩy sản xuất, kinh doanh nông sản an toàn, thời gian qua, Hội Nông dân tỉnh đã tập trung tuyên truyền, phát động phong trào rộng khắp trong cán bộ, hội viên, nông dân về sản xuất, kinh doanh, tiêu dùng nông sản thực phẩm an toàn vì sức khỏe cộng đồng; thực hiện 3 không (không sản xuất rau không an toàn; không giết mổ gia súc, gia cầm không an toàn; không kinh doanh phụ gia thực phẩm không có trong danh mục); thành lập mới được 204 tổ tự quản bảo vệ môi trường, vệ sinh an toàn thực phẩm. Bên cạnh đó, tích cực phổ biến, tổ chức tập huấn, chuyển giao khoa học kỹ thuật, nâng cao nhận thức, kiến thức cho hội viên, nông dân về sản xuất nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp sạch. Lồng ghép các chương trình, dự án, xây dựng nhiều mô hình sản xuất nông nghiệp xanh, ứng dụng công nghệ cao, hiệu quả, bền vững. Vận động được 94.691 hộ hội viên, nông dân cam kết sản xuất, kinh doanh nông sản, thực phẩm an toàn, đồng thời đẩy mạnh quảng bá, giới thiệu 845 sản phẩm có thương hiệu tham gia các hội chợ, triển lãm, hội nghị kết nối cung cầu trong và ngoài tỉnh...

Nếu như trước đây, nông sản làm ra, đồng bào vùng cao thường gom góp, để dành đưa đến các phiên chợ buôn bán, trao đổi, cải thiện thu nhập, thì nay nhiều sản phẩm được “nâng hạng” với bao bì, nhãn mác, tem truy xuất nguồn gốc, qua đó gia tăng giá trị và mở rộng thị trường tiêu thụ. Từ những sản vật quen thuộc của bản làng, nông sản xứ Thanh đang từng bước khẳng định vị thế, chất lượng, góp phần mở hướng phát triển kinh tế bền vững và gìn giữ bản sắc vùng miền.