Hiểu tiếng dân tộc để gần dân hơn
Ở các xã miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS), một câu chào bằng tiếng bản địa đôi khi có sức nặng hơn những lời thuyết trình trên giấy. Khi cán bộ học tiếng dân tộc, hiểu phong tục, tập quán của địa bàn mình công tác sẽ giúp ích rất nhiều cho công tác dân vận, hỗ trợ bà con xóa đói, giảm nghèo, đưa luật pháp và chính sách đi sâu vào đời sống.

Từ học tiếng dân tộc, Đại úy Trần Công Phúc, Tổ trưởng tổ địa bàn, Công an xã Na Mèo dễ dàng tuyên truyền chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước cho đồng bào vùng cao.
Thanh Hóa hiện có 78 xã thuộc vùng đồng bào DTTS và miền núi, trong đó có 57 xã khu vực III, 17 xã khu vực II và 4 xã khu vực I. Toàn vùng có hơn 1,1 triệu người sinh sống, trong đó hơn 740.000 người là đồng bào DTTS, với các dân tộc: Mường, Thái, Thổ, Mông, Dao... Đối với nhiều bà con vùng DTTS, đặc biệt là người lớn tuổi, khả năng sử dụng tiếng phổ thông còn hạn chế, trong khi các văn bản quy phạm pháp luật, chính sách dân tộc vốn mang nhiều thuật ngữ chuyên môn. Bài toán đặt ra cho những người làm cơ sở không đơn thuần là truyền đạt các văn bản chỉ đạo hay thông báo của cấp trên đến đồng bào mà mục tiêu quan trọng là hiểu được đồng bào nói gì, nói gì cho đồng bào hiểu và làm gì cho đồng bào tin. Nhận thức rõ điều này, thời gian qua, đội ngũ cán bộ, chiến sĩ công tác tại các xã vùng cao đã tích cực học tiếng bản địa, góp phần đưa các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước đến gần hơn với Nhân dân.
Từ những câu nói bập bẹ, trải qua quá trình kiên trì học hỏi, đến nay Đại úy Trần Công Phúc (sinh năm 1995 ở phường Hạc Thành), tổ trưởng tổ địa bàn, Công an xã Na Mèo đã có thể giao tiếp thành thạo tiếng Thái. Những lời thăm hỏi xã giao đơn giản với bà con bằng tiếng địa phương mang đến hiệu quả bất ngờ, giúp anh thuận tiện hơn trong truyền tải nội dung công việc.
Anh Phúc chia sẻ, Na Mèo là xã biên giới vùng cao, nơi có đông đồng bào DTTS sinh sống như: Thái, Mường, Mông. Nơi đây địa hình chủ yếu đồi núi cao, chia cắt, hoạt động qua lại biên giới tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp về các loại tội phạm ma túy, xuất cảnh trái phép ra nước ngoài... Nhờ có thể giao tiếp với bà con, chúng tôi mới hiểu được phong tục, tập quán của đồng bào các dân tộc ở địa phương, từ đó chủ động nắm chắc tình hình, kịp thời phát hiện những vấn đề phức tạp liên quan đến an ninh trật tự trên địa bàn, góp phần bảo vệ Đảng, chính quyền và sự bình yên, hạnh phúc của Nhân dân.
Sau hơn 1 năm công tác tại vùng biên viễn Sơn Thủy, từ một người chưa từng biết đến tiếng Mông, anh Lê Tuấn Sơn (sinh năm 1975, quê xã Hoằng Hóa), cán bộ Phòng Văn hóa - Xã hội, UBND xã Sơn Thủy đã có thể học tiếng và hiểu về phong tục tập quán của bà con nơi đây. Đặc thù địa bàn miền núi với nhiều thách thức về giao thông, trình độ dân trí không đồng đều, nhận thức pháp luật của một bộ phận người dân còn hạn chế, anh Sơn chủ động xuống từng hộ dân, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, trực tiếp hướng dẫn dân bản sử dụng VNeID, tích hợp các giấy tờ liên quan đến bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và thực hiện dịch vụ công trực tuyến... Vất vả là vậy, nhưng với anh đó không chỉ là nhiệm vụ được tổ chức giao phó mà còn là cơ hội để được gần dân, hiểu đời sống của bà con vùng cao.

Thiếu tá Cao Trọng Giáp, Đội vận động quần chúng, Đồn Biên phòng Trung Lý giúp bà con bản Tà Cóm gia cố chuồng trại chăn nuôi, phát triển kinh tế.
“Những ngày đầu lên nhận công tác, thú thật tôi vừa vui, vừa lo. Vui vì được tin tưởng giao nhiệm vụ, lo vì đường đi xa, điều kiện sống còn nhiều thiếu thốn, chưa kể rào cản về phong tục, tập quán và ngôn ngữ. Từng ngày, nhìn thấy những vất vả thường ngày của bà con, tôi lại tự nhủ phải nỗ lực hoàn thành tốt hơn nữa mọi nhiệm vụ được giao để góp chút công sức để bản làng phát triển", anh Sơn bộc bạch.
Tại nhiều địa bàn vùng cao, nhờ thông thạo tiếng nói của đồng bào DTTS, nhiều cán bộ cơ sở có thêm “chìa khóa” để hiểu địa bàn, được bà con yêu quý, tin tưởng. Thiếu tá Cao Trọng Giáp (sinh năm 1984, phường Sầm Sơn), Đội vận động quần chúng, Đồn Biên phòng Trung Lý là một trong số đó. Nhiều năm phụ trách Tà Cóm, một trong những bản làng người Mông biệt lập, khó khăn bậc nhất của tỉnh, anh Giáp không ngại khó, ngại khổ, thường xuyên xuống địa bàn, tìm hiểu, thăm hỏi đời sống, giúp đỡ bà con phát triển sinh kế, thực hiện nếp sống văn hóa mới, từ bỏ những hủ tục lạc hậu, dựng chuồng trại nuôi gia súc, gia cầm xa nơi ở để đảm bảo vệ sinh...
Anh Giáp cho biết: Không chỉ là bản nghèo biệt lập ở vùng biên Trung Lý với 100% hộ nghèo, trước đây Tà Cóm còn được xem là “thủ phủ” ma túy của xứ Thanh. Những năm qua, nhờ sự chung tay, vào cuộc của cấp ủy, chính quyền địa phương và lực lượng chức năng, đến nay tình hình tội phạm và tệ nạn ma túy ở Tà Cóm từng bước được đẩy lùi, bản đã có 14/114 hộ thoát nghèo.
Ở các xã vùng cao, biên giới, khó khăn khi đưa chính sách của Nhà nước và đời sống thực tế của bà con không chỉ nằm ở địa hình hiểm trở hay điều kiện sống khó khăn mà còn cả ở sự thấu cảm về ngôn ngữ và văn hóa. Xuất phát từ thực tiễn đó, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Thanh Hóa thường xuyên lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức các lớp bồi dưỡng tiếng Mông, tiếng Thái. Trong năm 2025, tỷ lệ cán bộ, công chức, viên chức các địa phương tham gia khóa bồi dưỡng tiếng dân tộc Mông đạt 27,5% (tăng 15% so với năm 2024). Trung tuần tháng 11 vừa qua lớp khai giảng bồi dưỡng tiếng dân tộc Mông thu hút 40 cán bộ đang công tác trên tuyến biên giới đất liền tham gia. Việc học tiếng dân tộc có ý nghĩa thiết thực, giúp cán bộ, chiến sĩ nâng cao khả năng giao tiếp, hiểu rõ hơn phong tục, tập quán, tâm lý của đồng bào. Từ đó, từng bước khắc phục rào cản ngôn ngữ trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, góp phần nâng cao hiệu quả công tác vận động quần chúng, giữ vững an ninh trật tự trên địa bàn, xây dựng thế trận biên phòng toàn dân ngày càng vững chắc.
Nguồn Thanh Hóa: https://vhds.baothanhhoa.vn/hieu-tieng-dan-toc-de-gan-dan-hon-46199.htm
