Highlands Coffee chuẩn bị IPO, vì sao Jollibee giảm còn 49%?

11% làm đổi quyền kiểm soát

Ngày 23/9, Jollibee Foods Corporation (Jollibee) cho biết công ty con JSF Investments đã ký thỏa thuận bán gần 1,5 triệu cổ phần, tương đương 11% vốn tại Công ty CP SF Vũng Tàu cho Công ty CP Quốc tế Việt Thái (Viet Thai International - VTI). SF Vũng Tàu là pháp nhân nắm hoạt động Highlands Coffee tại Việt Nam. Giá trị thương vụ khoảng 2.300 tỷ đồng, tương đương 88 triệu USD, chưa bao gồm một số khoản điều chỉnh theo thỏa thuận.

Một cửa hàng Highlands Coffee trong hệ thống bán lẻ của thương hiệu này tại Việt Nam.

Sau khi giao dịch hoàn tất, tỷ lệ sở hữu của Jollibee giảm từ 60% xuống 49%, còn VTI tăng từ 40% lên 51%. Chênh lệch chỉ 11 điểm phần trăm nhưng đủ để vị trí cổ đông kiểm soát đổi bên. Ông David Thái - người sáng lập Highlands Coffee vào năm 1998 tiếp tục giữ vai trò CEO Highlands Coffee, trong khi Jollibee vẫn còn gần một nửa vốn và tiếp tục có đại diện trong hội đồng quản trị.

Mức giá 88 triệu USD cho 11% cổ phần tương ứng với định giá vốn chủ sở hữu Highlands khoảng 800 triệu USD, hơn 21.000 tỷ đồng. Nếu lấy mức giá của thương vụ làm tham chiếu, 49% phần vốn Jollibee còn nắm giữ có giá trị khoảng 392 triệu USD. Đây mới là phép quy đổi từ giao dịch giữa hai cổ đông, chưa phải giá trị của Highlands nếu doanh nghiệp được đưa lên sàn.

Jollibee cho biết giá bán được xác định trên cơ sở các phương pháp định giá thông thường, trong đó có EBITDA đã chuẩn hóa (lợi nhuận trước lãi vay, thuế và khấu hao) cùng triển vọng tăng trưởng của Highlands. Giá chuyển nhượng được cho là cao hơn đáng kể giá trị khoản đầu tư đang được ghi nhận trên sổ sách.

Khoản tiền 88 triệu USD dự kiến được Jollibee sử dụng cho việc giảm nợ, tái đầu tư vào các mảng tăng trưởng hoặc dành cho cổ đông. Tuy nhiên, tập đoàn Philippines không bán hết Highlands. Việc giữ lại 49% cho thấy Jollibee vẫn còn một khoản đầu tư lớn tại chuỗi cà phê này, dù quyền quyết định ở cấp cổ đông sẽ chuyển sang VTI khi giao dịch hoàn tất.

14 năm Jollibee ở Highlands

Highlands Coffee ra đời năm 1999. Jollibee bắt đầu đầu tư vào chuỗi cà phê Việt Nam năm 2012, khi mua 50% cổ phần. Highlands lúc đó có 56 cửa hàng. Đến tháng 3/2024, mạng lưới đã tăng lên 779 cửa hàng trên toàn cầu, trong đó 723 cửa hàng tại Việt Nam.

Ông David Thái - người sáng lập Highlands Coffee tại lễ khởi công nhả nhà máy rang xay Highlands Cái Mép.

Một bước thay đổi lớn về sở hữu diễn ra năm 2017. Jollibee nâng tỷ lệ tại SuperFoods Group, công ty mẹ của Highlands Coffee khi đó, từ 50% lên 60%. VTI giữ 40%. SuperFoods khi đó sở hữu Highlands Coffee, Phở 24 và một số hoạt động khác. Hồ sơ công bố của Jollibee cho thấy việc điều chỉnh tỷ lệ này gắn với kế hoạch đưa SuperFoods trở thành công ty đại chúng tại Việt Nam. Highlands khi đó có khoảng 180 cửa hàng, gồm 164 cửa hàng tại Việt Nam và 16 cửa hàng ở Philippines.

Kế hoạch lên sàn không diễn ra như dự kiến, nhưng Highlands vẫn mở rộng khá nhanh trong những năm sau đó. Đến cuối năm 2024, hệ thống đã vượt 800 cửa hàng. Cuối năm 2025, Jollibee cho biết Highlands tiến sát mốc 1.000 điểm bán. Đến ngày 30/6/2026, chuỗi có 1.062 cửa hàng, chủ yếu tại Việt Nam. So với 56 điểm bán khi Jollibee bắt đầu đầu tư, mạng lưới đã tăng gần 19 lần.

Tốc độ mở rộng cửa hàng tỷ lệ thuận cùng mức tăng doanh số trong năm nay. Quý II/2026, doanh số toàn hệ thống Highlands tăng 46,7% so với cùng kỳ. Doanh số tại các cửa hàng hiện hữu của Highlands ở Việt Nam cũng tăng 11,5%. Trước đó, Jollibee cho biết doanh thu Highlands năm 2025 tăng ở mức hai chữ số cao so với năm 2024.

Cùng với việc mở quán, Highlands những năm gần đây bắt đầu đầu tư mạnh hơn vào khâu sản xuất. Năm 2023, doanh nghiệp khởi công nhà máy rang xay tại Khu công nghiệp Phú Mỹ II với tổng vốn gần 500 tỷ đồng, diện tích gần 24.000 m². Công suất giai đoạn đầu được công bố gần 10.000 tấn cà phê mỗi năm và có thể nâng lên 75.000 tấn ở các giai đoạn tiếp theo.

Nhà máy Highlands Cái Mép chính thức đi vào hoạt động tháng 4/2025. Khi khánh thành, Highlands công bố công suất thiết kế lên tới 75.000 tấn mỗi năm. Việc có một cơ sở rang xay quy mô lớn đưa Highlands đi xa hơn mô hình chuỗi cửa hàng thuần túy, nhất là khi doanh nghiệp còn phát triển cà phê đóng gói và hướng đến các thị trường ngoài Việt Nam.

Highlands Coffee đầu tư gần 500 tỷ đồng xây dựng nhà máy rang xay, mở rộng năng lực sản xuất bên cạnh hệ thống cửa hàng.

Như vậy, phần vốn Jollibee bán lại năm 2026 nằm trong một Highlands rất khác so với doanh nghiệp mà tập đoàn này đầu tư 14 năm trước. Quy mô cửa hàng đã tăng nhiều lần, hoạt động sản xuất được mở rộng và Highlands trở thành một trong những thương hiệu quan trọng trong danh mục cà phê, trà của Jollibee.

Highlands Coffee chuẩn bị IPO, Jollibee lùi về 49%

Đầu tháng 3/2026, Jollibee công bố HĐQT Highlands Coffee đang xem xét kế hoạch chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng tại Việt Nam. Doanh nghiệp đã bắt đầu làm việc với các đơn vị tư vấn để chuẩn bị cho quá trình này , nhưng việc IPO vẫn phụ thuộc vào điều kiện thị trường, quá trình sắp xếp lại cấu trúc và các thủ tục cần thiết.

Đây không phải lần đầu Highlands tính chuyện lên sàn. Năm 2017, khi Jollibee nâng sở hữu từ 50% lên 60%, tập đoàn này từng đặt mục tiêu đưa SuperFoods trở thành công ty đại chúng tại Việt Nam trước tháng 7/2019, nhưng kế hoạch sau đó không thực hiện. Chín năm sau, Highlands trở lại với kế hoạch IPO trong một cơ cấu sở hữu khác: Jollibee giảm xuống 49%, còn VTI của David Thái tăng lên 51%.

Jollibee chưa cho biết việc giảm sở hữu xuống dưới 50% có liên quan trực tiếp đến kế hoạch IPO của Highlands. Trong công bố về thương vụ, tập đoàn này nhấn mạnh mục tiêu hiện thực hóa một phần giá trị khoản đầu tư, thu hồi vốn nhưng vẫn giữ 49% tại chuỗi cà phê này. Cách làm này cũng diễn ra trong lúc Jollibee đang sắp xếp lại danh mục kinh doanh quốc tế.

Ngày 1/9/2026, Jollibee công bố kế hoạch tổ chức lại mảng kinh doanh ngoài Philippines và chọn Hong Kong cho kế hoạch niêm yết đơn vị quốc tế. Highlands là một trong những thương hiệu thuộc danh mục này. Vì vậy, thương vụ bán 11% vừa mang về 88 triệu USD, vừa hình thành một mức giá cụ thể cho Highlands: khoảng 800 triệu USD cho toàn bộ vốn chủ sở hữu nếu tính theo giá chuyển nhượng. Đây cũng là mức tham chiếu đáng chú ý khi Highlands đang chuẩn bị cho một kế hoạch IPO riêng tại Việt Nam.

Highlands Coffee tiếp tục mở rộng các mô hình cửa hàng mới khi mạng lưới đã vượt mốc 1.000 điểm bán.

Mức 800 triệu USD hiện mới được hình thành từ giao dịch giữa hai cổ đông. Nếu Highlands thực hiện IPO, giá trị doanh nghiệp khi đó còn phụ thuộc vào kết quả kinh doanh, quy mô chào bán, triển vọng tăng trưởng và mức giá nhà đầu tư chấp nhận.

Năm 2012, Jollibee đầu tư vào Highlands khi chuỗi mới có 56 cửa hàng. Sau 14 năm, Highlands đã vượt mốc 1.000 điểm bán và một lần nữa chuẩn bị cho kế hoạch lên sàn. Lần này, Jollibee thu về khoảng 2.300 tỷ đồng từ 11% cổ phần nhưng vẫn giữ 49%, còn VTI của David Thái trở lại nắm quyền kiểm soát với 51%.