Hồ đập xuống cấp, nguy cơ thiếu nước sản xuất vụ hè thu ở Hà Tĩnh

Hồ đập giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc điều tiết, tích trữ và cung cấp nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp. Tuy nhiên, nhiều công trình thủy lợi đã xuống cấp sau thời gian dài khai thác, khiến khả năng tích nước bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Tại xã Sơn Tiến, đập Háp có dung tích khoảng 0,45 triệu m³ là một trong 5 đập chứa lớn nhất địa phương, cung cấp nước tưới cho gần 100 ha lúa của 6 thôn trong cả vụ xuân và hè thu. Tuy nhiên hiện nay, cửa van đóng mở của đập đã hư hỏng, thân đập bằng đất xuống cấp, lòng đập bị bồi lắng khiến mực nước chỉ còn ở mức nước chết. Điều này khiến người dân lo lắng khi bước vào vụ sản xuất hè thu.

Ông Phan Trọng Bính - Thôn Hùng Tiến, xã Sơn Tiến cho biết: “Vụ hè thu hay vụ xuân, người dân chúng tôi đều cần nước từ đập Háp này để sản xuất nhưng hiện nay đập đã cạn trơ, không có nước để làm đất sản xuất. Hiện xã đang phải dùng bơm dã chiến để dẫn nước từ ao, hồ, sông, suối khác lên đồng ruộng phục vụ sản xuất nhưng đây cũng chỉ là giải pháp tình thế. Chúng tôi lo lắng thời gian tới nếu đập không được sửa chữa kịp thời, nguy cơ hạn hán diện rộng là rất lớn”.

Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại xã Hà Linh. Đập Hóp có dung tích 0,45 triệu m³, là một trong 3 hồ chứa lớn nhất của địa phương, phục vụ tưới tiêu cho khoảng 50 ha lúa tại thôn 5 và thôn 6. Tuy nhiên, do lòng hồ bị bồi lắng nghiêm trọng và công trình xuống cấp, lượng nước hiện đã giảm gần 70% so với thiết kế và gần như chạm mực nước chết.

Ông Lê Hữu Vinh, thôn 3, xã Hà Linh phải dùng máy bơm để dẫn nước về ruộng phục vụ sản xuất hè thu.

Ông Hồ Sỹ Vinh (người mặc áo xanh) – Phó Trưởng phòng Kinh tế, UBND xã Hà Linh cho biết: “Trên địa bàn xã hiện có hơn 20 hồ, đập lớn nhỏ. Tuy nhiên, phần lớn được xây dựng từ lâu nên đã xuống cấp, khả năng trữ nước hạn chế. Trong khi đó, hệ thống kênh mương dẫn nước từ đập về đồng ruộng cũng xuống cấp và bằng đất nên không đáp ứng được yêu cầu cấp nước phục vụ sản xuất. Vì vậy, chúng tôi chỉ đưa vào sản xuất 40 ha lúa hè thu trong tổng số hơn 600 ha đất trồng lúa”.

Hồ Nước Đỏ tại xã Hương Đô có dung tích khoảng 0,8 triệu m³, cung cấp nước tưới cho 60 ha lúa của địa phương, đồng thời bổ sung nguồn nước cho đập Khe Táy phục vụ thêm khoảng 60 ha lúa tại Hương Đô và Hương Phố. Dù đóng vai trò quan trọng, hồ chứa này hiện cũng đang xuất hiện nhiều hư hỏng như tràn xói lở, cống đập xuống cấp, thân đập thấm nước. Mực nước hiện chỉ đạt khoảng 70% dung tích thiết kế và giảm hơn 20% so với cùng kỳ năm ngoái.

Lãnh đạo Công ty TNHH MTV Thủy lợi Hà Tĩnh và cán bộ Phòng Kinh tế, UBND xã Hương Đô bàn giải pháp chống hạn trong vụ hè thu 2026 khi mực nước hồ Nước Đỏ xuống thấp.

Hà Tĩnh hiện có hơn 100 hồ, đập bị hư hỏng, xuống cấp; trong đó có hơn 40 hồ, đập có nguy cơ mất an toàn cao, buộc phải tích nước hạn chế. Dung tích nhiều hồ hiện chỉ đạt 50 đến 80% so với thiết kế; thậm chí một số hồ đập thuộc các xã Hương Đô, Hà Linh, Hương Phố, Hương Xuân… chỉ còn 30 đến 40%.

Ông Trần Đức Thịnh – Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi Hà Tĩnh cho biết: "Hơn 4 tháng đầu năm 2026, lượng mưa trên địa bàn thấp hơn trung bình nhiều năm, trong khi nắng nóng đến sớm, nhiều hồ đập xuống cấp khiến khả năng tích nước hạn chế. Nếu thời tiết tiếp tục khắc nghiệt, nguy cơ thiếu nước sản xuất vụ hè thu là rất lớn, ảnh hưởng đến hàng nghìn héc-ta lúa và nhiều loại cây trồng khác. Trước thực trạng này, ngành nông nghiệp đã kiểm tra thực tế tại nhiều địa phương, khuyến cáo bà con các giải pháp tiết kiệm nước, đồng thời đề xuất UBND tỉnh bố trí nguồn lực sửa chữa các hồ đập xuống cấp, ưu tiên những công trình phục vụ diện tích sản xuất lớn."

Video: Nhiều hồ đập xuống cấp, nguy cơ thiếu nước sản xuất vụ hè thu